Bản chất con người sống giữa trời và đất. Môi trường tự nhiên là nơi hợp thành của toàn bộ thế giới vật chất. Cây cối trong tự nhiên với nhiều màu sắc, nhận được sự nuôi dưỡng và sinh trưởng của nắng mưa, cung cấp thức ăn và nuôi dưỡng linh hồn cho vạn vật. Theo học thuyết ngũ hành, năm cơ quan nội tạng của cơ thể con người có quan hệ mật thiết với ngũ sắc của tự nhiên.
Ngũ sắc
Năm màu mà chúng ta đều biết trong cuộc sống hàng ngày (xanh, đỏ, vàng, trắng, đen) được tương ứng với các tạng phủ khác nhau, và mỗi màu lại có một tác dụng khác nhau. Theo nguyên tắc đó, những thực phẩm có màu sắc khác nhau cũng sẽ mang tới các tác dụng sức khỏe khác nhau trên từng cơ quan của cơ thể. Bản chất mỗi loại thực phẩm này có thuộc tính riêng biệt, và khi đi vào cơ thể, chúng cũng đi theo những con đường riêng biệt.
Sở thích về mùi vị, khẩu vị thường thể hiện nhu cầu của cơ thể đối với một số loại nguyên tố nhất định. Nói cách khác: nếu bạn thích một thứ gì đó, thường là bạn đang cần nó. Ví dụ: trong bụng có lửa, khi ăn ớt và gừng sẽ cảm thấy rất cay, khó chịu. Nếu ngược lại, bạn sẽ cảm thấy ngon miệng và thoải mái khi ăn. Vì ớt và gừng đều là thực phẩm có tính ấm, có chức năng làm ẩm, tán phong hàn, chống lạnh. Trong cuộc sống hàng ngày, cần phải quan sát kỹ lưỡng nhu cầu và cái thiếu của bản thân để bổ sung kịp thời cho cơ thể. Việc học cách phân biệt giữa lạnh và nóng, phân biệt âm và dương cũng rất cần thiết.
Trong thực tế, nhiều khi chúng ta gặp phải những người nói rằng tôi bị gan nhiễm mỡ, tôi bị mỡ máu cao nhưng tôi vẫn thích ăn thịt mỡ. Cái thích này gặp phải ở nhiều người, và việc sở thích đó dẫn đến các vấn đề sức khỏe khiến bản thân những người đó phải kiểm soát những món ăn yêu thích của họ để tránh tăng nguy cơ bị bệnh. Do vậy, biết thế nào là hợp lý, là vừa đủ cũng cần phải học.
Ngũ sắc nuôi dưỡng ngũ tạng

Các thực phẩm thường dùng
Gan ứng với màu xanh
Những thực phẩm xanh thường dùng: đậu xanh, rau chân vịt (món ăn bổ gan nhất), bông cải xanh, dưa chuột, mướp, cần tây, tỏi tây, ớt xanh, cải cúc, xà lách, bắp cải, cây rau tề (có tác dụng thanh nhiệt giáng hỏa và hạ huyết áp), rau mồng tơi, đậu xanh, đậu ván, rau muống, nấm hương, rau dền xanh, củ cải, rau cải xanh, mướp đắng và các loại hoa quả tương tự.
Tim ứng với màu đỏ
Thực phẩm màu đỏ thông thường như đậu đỏ, khoai lang, cà rốt (loại rau củ tốt nhất cho mắt, tăng cường sinh lực cho lá lách, bảo vệ gan), ớt đỏ, chà là đỏ, cà chua, táo gai, bánh mì, dâu tây,…

Lá lách và dạ dày ứng với màu vàng
Các loại thực phẩm màu vàng thường dùng như: đậu nành, cây ngưu bàng (loại cây tốt để làm sạch tỳ vị và hỏa trong dạ dày, có thể thêm củ cải trắng để hầm xương cùng nhau), khoai lang (thực phẩm tốt nhất để điều trị loét miệng). Đặc biệt lúa mạch có vị ngọt - có tính hơi lạnh, lợi thủy, tiêu sưng, tốt cho sức khỏe. Nó có chức năng khử ẩm ở tỳ vị, làm giãn cơ và tê thấp, thanh nhiệt, tiêu mủ. Lúa mạch cũng là vị thuốc thường dùng để lợi tiểu. Ngoài ra còn có hẹ, bí ngô (tăng sản xuất insulin và điều trị bệnh tiểu đường), táo, lòng đỏ trứng, ngô,…
Phổi ứng với màu trắng
Các loại thức ăn có màu trắng thông thường bao gồm đậu trắng, mướp, lê, củ cải trắng, nấm trắng, củ sen, hoa hòe, hạt dẻ, sợi bún, đậu phụ, bông cải trắng, măng, khoai mỡ,…
Thận ứng với màu đen
Thực phẩm có màu đen phổ biến như: đậu đen, gạo đen, hạt mè đen, nấm đen, quả óc chó (không phải là thực phẩm có màu đen nhưng là thực phẩm rất bổ cho thận), rong biển, tảo bẹ (cũng là thực phẩm tốt cho cả thận và phổi).
Tham khảo thêm thông tin tại: Phương tây nghĩ gì về y học cổ truyền Trung Hoa?
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.