Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Một số nguyên nhân chủ quan khiến trẻ dậy thì sớm

Hiện nay ngày càng có nhiều trẻ bị dậy thì sớm, độ tuổi dậy thì không còn ở mức 8-16 tuổi mà nó tụt xuống có khi <6 tuổi đã thấy có biểu hiện của dậy thì. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng dậy thì sớm ngày càng phổ biến ở trẻ. Trong số đó, có những nguyên nhân chủ quan mà bố mẹ cần biết để ngăn ngừa.

Một số nguyên nhân chủ quan khiến trẻ dậy thì sớm

Theo các chuyên gia dinh dưỡng của Hiệp Hội Dinh Dưỡng Anh và Mỹ: Dậy thì sớm có liên quan đến chế độ dinh dưỡng và cân nặng của các bé trong giai đoạn từ 0 - 10 tuổi.

Bên cạnh đó là do sự phơi nhiễm với các chất hóa học liên quan đến biến đổi estrogen trong thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng, chất tẩy rửa, hóa mỹ phẩm; các chất hóa nhựa tổng hợp như BPA và Phthalate trong các vật dụng nhựa không an toàn...

Chế độ dinh dưỡng

Hàm lượng chất béo động vật cao làm tăng yếu tố tăng trưởng giống insulin, dẫn tới dậy thì sớm. Đồ ăn vặt, thức ăn đóng hộp, nhiều dầu mỡ: Đồ ăn vặt là một trong những nguyên nhân chính gây béo phì ở trẻ. Bên cạnh đó, các loại đồ hộp chứa nhiều chất bảo quản, chất tạo màu (phtalanats) - những loại hóa chất này đều tương tự như hormone giới tính và gây ra hiện tượng dậy thì sớm.

Chú ý quá nhiều đến việc tẩm bổ nhiều chất dinh dưỡng: nhân sâm, sữa ong chúa, hay tổ yến… bé dưới 5 tuổi thì không nên bổ sung những thực phẩm này. Vì quá nhiều chất dinh dưỡng sẽ có tác dụng làm tăng hormone hoặc nội tiết tố có thể dẫn đến việc dậy thì sớm của trẻ nhỏ.

Khi trẻ chậm lớn, gầy ốm chú trọng sản phẩm kích thích tăng trưởng: thuốc bổ, thuốc kích thích ăn nhanh, tăng chiều cao, thực phẩm chức năng và thậm chí là các loại sữa có chứa thành phần chất kích thích tăng trưởng… Những thực phẩm này đều chứa chất kích thích tăng trưởng rất mạnh, chứa hormone tăng trưởng gây mất cân bằng môi trường nội tiết của cơ thể.

Các loại hoa quả trái mùa thường chứa nhiều hóa chất: hầu như các loại rau quả trái mùa thường phải sử dụng nhiều thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng… rất gây hại cho trẻ nhỏ. Đây cũng là một nguyên nhân khiến trẻ dậy thì sớm.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Lâm – Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Trung ương, cho biết, trẻ ăn nhiều thức ăn có nguồn gốc được chăn nuôi công nghiệp sẽ có nguy cơ dậy thì sớm, nguyên nhân là do trong sự chăn nuôi công nghiệp người ta thường kích thích tăng trưởng bằng hormon tăng trưởng điều này khiến ảnh hưởng tới trẻ và làm trẻ dậy thì sớm.

Dùng nhiều nước có ga: Các nhà nghiên cứu Đại học Harvard, Mỹ đã phát hiện ra rằng, nước ngọt cũng có thể gây dậy thì sớm ở trẻ. Đây là kết luận khi theo dõi 5.600 bé gái 9-14 tuổi từ năm 1996 đến 2001. Bởi những loại nước ngọt này chứa nhiều đường có chỉ số glycemic cao, làm tăng nồng độ insulin trong cơ thể, có thể kéo theo sự tăng nồng độ hormone tình dục, gây dậy thì sớm.

Phim ảnh người lớn, mạng xã hội

Cuộc sống xã hội ngày càng phát triển, sự bùng nổ công nghệ thông tin và sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng mạng xã hội đã trở thành con dao hai lưỡi. Sự tiếp xúc của trẻ với thế giới bên ngoài sẽ lớn hơn, trẻ có thể tiếp cận tới những hình ảnh nóng, phim người lớn … Đây cũng là tác nhân kích thích thần kinh, đẩy nhanh quá trình chín ở hệ viền của não – vùng quyết định sự dậy thì của trẻ. Vì thế khi trẻ vào mạng, xem phim mà không có sự quản lí quan tâm của gia đình sẽ dễ dàng khiến trẻ vào mạng, chơi game, xem đĩa phim người lớn và những hình ảnh tươi mát khiến trẻ dậy thì sớm.

Nhiều ông bố bà mẹ khá chủ quan trong việc thay quần áo hay tắm rửa để lộ những vùng nhạy cảm trước mặt trẻ mà không biết những hình ảnh ấy sẽ gây tò mò về giới tính đối với trẻ.

Ảnh minh họa.

Các hóa chất môi trường

Trên thực tế, có nhiều nghiên cứu cho thấy phơi nhiễm với BPA là một trong những nguyên nhân chính gây dậy thì ở bé gái. Dùng đồ nhựa đựng thức ăn nóng: trong hộp nhựa có chất BPA có thể ngấm vào thực phẩm và gây tàn phá cơ thể..

rong những sản phẩm như: mỹ phẩm, chất khử mùi, keo xịt tóc, son, phấn hay đồ trang điểm, kem dưỡng da… nhiều bà mẹ thích cho con gái ăn diện nên thoa cho bé một chút son hay chải chuốt quá đà vô tình hình thành tính cách cho trẻ. Trong các sản phẩm này có chứa Phthalates và Oestrogen 1 chất làm phát triển ngực sớm ở các bé gái.

Tình trạng cân nặng của trẻ không được kiểm soát

Bé được tẩm bổ quá nhiều, hay không kiểm soát chế độ ăn uống của trẻ gây lên tình trạng béo phì, thừa cân. Nếu biểu đồ tăng trưởng của trẻ cho thấy phát triển cân nặng chênh lệch so với chiều cao, đó là dấu hiệu đáng lo đầu tiên, thêm vào đó là những nguy hại của béo phì. Dư thừa mỡ hoặc mô mỡ trong cơ thể làm thay đổi hàm lượng estrogen, insulin và leptin - điều này làm tăng nguy cơ dậy thì sớm.

Với những trẻ không ăn nhiều và kén ăn, cha mẹ hay để chúng ăn uống tự do những thực phẩm nhiều đường và chất béo. Những trẻ bị thiếu hụt chất dinh dưỡng vẫn có nguy cơ dậy thì sớm do thói quen ăn uống sai lầm làm gián đoạn chu kỳ nội tiết. Đây là thói quen ăn uống sai lầm làm gián đoạn chu kỳ nội tiết của trẻ.

Từ những nguyên nhân khiến trẻ dậy thì sớm phía trên, chúng ta cần có biện pháp phòng và bảo vệ trẻ tránh khỏi những tác động xấu và cần có chế độ dinh dưỡng nghỉ ngơi, chăm sóc trẻ quan tâm trẻ nhiều hơn, dạy trẻ những bài học giới tính để trẻ có thể có sự phát triển toàn diện và khỏe mạnh hơn.

Bảo Ngọc - Theo Sức khỏe và Môi trường
Bình luận
Tin mới
  • 21/04/2026

    4 bài tập giúp cải thiện mỡ bụng hiệu quả nhất

    Để giảm mỡ bụng không thể tập trung vào một bài tập mà cần phối hợp bài tập toàn thân để tăng tiêu hao năng lượng, duy trì khối cơ và cải thiện chuyển hóa.

  • 21/04/2026

    8 loại thực phẩm thường ngày có thể chứa vi nhựa

    Vi nhựa có nhiều kích thước, hình dạng, màu sắc và thành phần polymer khác nhau, kèm các phụ gia hóa học; sự đa dạng này khiến việc phát hiện và đánh giá tác động sức khỏe của vi nhựa trở nên phức tạp. Hiện chưa có định nghĩa chuẩn toàn cầu cho vi nhựa và nano nhựa, cũng như chưa có phương pháp tiêu chuẩn để định lượng chính xác trong thực phẩm.

  • 20/04/2026

    3 cách tự làm mặt nạ từ chanh giúp làn da sáng mịn tức thì

    Chanh là một trong những nguyên liệu tự nhiên quen thuộc nhất trong gian bếp của mọi gia đình, đồng thời cũng là thành phần làm đẹp hữu hiệu nhờ chứa lượng lớn vitamin C và các acid tự nhiên.

  • 20/04/2026

    Phòng và điều trị chấy rận

    Chấy rận do ký sinh trùng trên da gây ra, gồm 3 loại là chấy, rận và rận mu. Tuy không gây hiểm, nhưng bệnh rất dễ lây truyền, đồng thời gây cảm giác vô cùng khó chịu cho bệnh nhân. Hiểu rõ bệnh sẽ giúp người đọc cách phòng ngừa và điều trị kịp thời.

  • 19/04/2026

    Rau và trái cây khác nhau thế nào trong khẩu phần ăn?

    Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng, rau và trái cây đều là nhóm thực phẩm thiết yếu, nhưng không thể thay thế cho nhau trong khẩu phần hàng ngày. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai nhóm này sẽ giúp xây dựng chế độ ăn khoa học, cân đối và tốt cho sức khỏe.

  • 18/04/2026

    5 loại trái cây giàu magie hỗ trợ sức khỏe tối ưu

    Nhiều loại trái cây không chỉ nổi tiếng với vitamin và chất xơ mà còn là nguồn cung cấp magie dồi dào. Đây là khoáng chất thiết yếu giúp cải thiện giấc ngủ, giảm căng thẳng và bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 18/04/2026

    Những gợi ý để hệ tiêu hóa luôn khỏe mạnh trong mùa nắng nóng

    Ngày trời nắng nóng mang đến nhiều thách thức cho hệ tiêu hóa. Nhiệt độ tăng cao gia tăng nguy cơ mất nước, giảm trao đổi chất và gây khó chịu cho dạ dày. Để giữ cho hệ tiêu hóa hoạt động một cách tốt nhất, việc áp dụng các thói quan hỗ trợ sức khỏe đường ruột, làm mát dạ dày và tăng cường sức khỏe tổng thể của hệ tiêu hóa là vô cùng cần thiết và thiết yếu.

  • 17/04/2026

    Uống nước dừa mỗi tuần, cơ thể thay đổi ra sao?

    Nước dừa là thức uống tự nhiên giúp bù nước, bổ sung điện giải và hỗ trợ tốt cho tim, thận.

Xem thêm