Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lý giải chứng sợ kim tiêm và cách vượt qua

Chứng sợ kim tiêm (trypanophobia) không chỉ xảy ra ở trẻ em mà cả người lớn. Nỗi sợ này bắt nguồn từ đâu và làm thế nào để vượt qua nỗi sợ kim tiêm?

Vì sao nhiều người sợ tiêm đến mức ám ảnh?

Chứng sợ kim tiêm là gì?

Trypanophobia (chứng sợ kim tiêm) khiến nhiều người không dám xét nghiệm máu, bỏ qua những vaccine quan trọng và các dịch vụ y tế khác. Có đến 25% người trưởng thành và hầu hết trẻ em bị ảnh hưởng bởi chứng sợ kim tiêm.

Theo Eric Curcio, trợ lý y khoa Trường Y Đại học California, Los Angeles, Mỹ: Với khoảng 1/3 những người mắc chứng sợ kim tiêm, nỗi sợ hãi bắt nguồn từ một sự cố chấn thương (như bị giữ để tiêm khi còn nhỏ, phải trải qua những lần lấy máu đau đớn, hoặc bị ám ảnh bởi những chiếc kim lớn).

Với những người còn lại, nỗi sợ có thể đơn giản là từ khuynh hướng di truyền hoặc do sinh học. Ông lý giải: Một thứ gì đó trong chất hóa học của những người này gây ra phản ứng vasovagal - khi nhìn thấy cây kim, nhịp tim và huyết áp sẽ giảm xuống đột ngột, bắt đầu cảm giác khủng khiếp hay thậm chí bất tỉnh. Ông chỉ ra rằng khoảng thời gian chờ tiêm, kết hợp với nỗi sợ hãi những thứ vô hình thường tồi tệ hơn cơn đau ngắn ngủi khi tiêm thực tế.

Cách vượt qua nỗi sợ kim tiêm

Các chuyên gia chia sẻ một số cách sau đây giúp bạn đối mặt với nỗi sợ hãi và chăm sóc sức khỏe của mình:

Dùng kem gây tê

PGS Curcio cho biết: Nếu bạn thoa kem bôi ngoài da không kê đơn có 4% lidocaine khoảng 30 phút trước khi tiêm hoặc lấy máu, bạn thậm chí sẽ không cảm thấy đang bị kim đâm. Bạn cũng có thể hỏi bác sĩ về Emla - một loại thuốc kê đơn mạnh hơn một chút.

Nói ra nỗi sợ kim tiêm

Theo nhà trị liệu nhận thức hành vi Lienna Wilson,  ở New Jersey, Hoa Kỳ: Đừng ngại ngần. Hãy chia sẻ với bác sĩ về việc bạn đã từng bị ám ảnh về lần tiêm trong quá khứ và nỗi sợ hãi với kim tiêm. Một dịch vụ tốt sẽ cố gắng làm cho bạn thoải mái nhất có thể. Hoặc họ sẽ giúp bạn phân tâm trong lúc tiêm bằng cách nói về điều gì đó ngoài lề.

Tựa vào đâu đó

Nếu bạn cảm thấy không ổn, chóng mặt hay như sắp ngất, hãy ngả người xuống và kê cao hai chân. Việc này sẽ giúp tăng huyết áp (nếu đang hạ huyết áp) và chống lại phản ứng vasovagal.

Đánh lạc hướng

Nhìn vào điện thoại và xem những video có thể giúp bạn vui vẻ hay thư giãn sẽ góp phần đánh lạc hướng, làm phân tán sự chú ý của bạn trong lúc tiêm.

Thử liệu pháp tiếp xúc (Exposure Therapy)

Khi mọi người sợ hãi điều gì đó, họ có xu hướng tránh những đồ vật, hoạt động hoặc tình huống khiến họ sợ. Liệu pháp tiếp xúc là một phương pháp điều trị tâm lý được phát triển để giúp mọi người đối mặt với nỗi sợ hãi của họ. Với cách này, bạn dần dần để mình nhìn thấy những thứ làm bạn sợ hãi. Bạn cần thời gian để cải thiện dần, bằng cách nhìn vào hình ảnh của một cây kim, sau đó xem video một người cầm ống tiêm và cuối cùng là chính bạn cầm kim tiêm.

Nếu áp dụng các biện pháp trên nhưng nỗi ám ảnh kim tiêm vẫn không được cải thiện, khiến bạn vẫn đang tránh các loại vaccine và xét nghiệm y tế cần thiết, đã đến lúc bạn cần có sự tư vấn của bác sĩ về liệu có nên dùng loại thuốc chống lo âu.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn có sợ tiêm không?

Nguyễn Thanh - Theo suckhoecong
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm