Lỗ hoàng điểm (lỗ điểm vàng)

Võng mạc là lớp trong cùng của mắt, nhận ánh sáng và chuyển thành thông tin, đưa lên não. Ở trung tâm là điểm vàng bộ phận chịu trách nhiệm về thị lực trung tâm và chi tiết cần thiết cho các nhiệm vụ như đọc. Trong giai đoạn đầu, một lỗ hoàng điểm có thể gây ra mờ và méo mó thị lực. Các đường thẳng có thể trông gợn sóng hoặc cong và bạn có thể gặp khó khăn khi đọc chữ in nhỏ. Sau một thời gian, bạn có thể nhìn thấy một mảng đen nhỏ hoặc một "mảng khuyết" ở trung tâm tầm nhìn của bạn. Bạn sẽ không cảm thấy đau và tình trạng này không dẫn đến mất thị lực hoàn toàn. Thông thường tình trạng này sẽ cần phải được phẫu thuật để sửa chữa. Phẫu thuật thường thành công, nhưng bạn cần lưu ý những biến chứng có thể xảy ra khi điều trị. Thị lực của bạn sẽ không bao giờ hoàn toàn trở lại bình thường, nhưng có thể sẽ được cải thiện sau phẫu thuật.

Nguyên nhân gây ra lỗ điểm vàng

Đại đa số các trường hợp không có nguyên nhân rõ ràng. Chúng thường ảnh hưởng đến những người từ 60 đến 80 tuổi và phổ biến ở phụ nữ hơn nam giới. Một yếu tố nguy cơ có thể xảy ra là một tình trạng gọi là lực kéo dịch kính. Khi bạn già đi, lớp thủy tinh thể ở giữa mắt của bạn bắt đầu rút ra khỏi võng mạc và điểm vàng ở phía sau của mắt. Nếu một số thủy tinh thể còn dính lại có thể dẫn đến lỗ hoàng điểm. Một số trường hợp có thể liên quan đến:

• bong võng mạc
• chấn thương nặng cho mắt
• viễn thị
• cận thị
• sưng dai dẳng của võng mạc trung tâm (phù hoàng điểm dạng nang)

Bạn nên làm gì?

Nếu bạn bị mờ hoặc nhìn méo mó, hoặc có một điểm đen ở trung tâm tầm nhìn của bạn, hãy đến gặp bác sĩ gia đình hoặc bác sĩ nhãn khoa càng sớm càng tốt. Nếu bạn có một lỗ hổng hoàng điểm và bạn không đi thăm khám, thị lực trung tâm của bạn có thể sẽ dần dần kém đi. Điều trị tương đối sớm (trong vòng vài tháng) có thể cho kết quả tốt hơn về cải thiện thị lực. Đôi khi lỗ có thể tự đóng và lành lại, vì vậy bác sĩ nhãn khoa của bạn có thể muốn theo dõi nó trước khi đề xuất điều trị.

Phương pháp điều trị là gì và mức độ thành công của nó như thế nào?

Phẫu thuật cắt dịch kính

Ở bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật, phương pháp điều trị lỗ hoàng điểm hiện nay là cắt dịch kính. Dịch kính được lấy ra để ngăn chặn tình trạng co kéo võng mạc và được thay thế bằng bong bóng khí. Bong bóng khí hoạt động như một miếng băng bên trong, tạm thời giữ mép của lỗ hoàng điểm tại chỗ khi nó lành lại. Phẫu thuật được thực hiện dưới dạng gây tê cục bộ. Sau khi phẫu thuật, bệnh nhân phải nằm tư thế úp mặt, thông thường sẽ phải duy trì trong một hoặc hai ngày đầu nhưng đôi khi kéo dài đến 2-3 tuần. Vị trí này cho phép bong bóng ép vào hoàng điểm và dần dần được mắt tái hấp thu, bịt kín lỗ thủng. Khi bong bóng được tái hấp thu, khoang dịch kính sẽ được lấp đầy dịch mắt tự nhiên. Giữ tư thế nằm úp là yếu tố quyết định sự thành công của ca phẫu thuật. Vì tư thế này có thể khó đối với nhiều người, bệnh nhân cần trao đổi với bác sĩ trước khi phẫu thuật. Tỉ lệ thành công trong việc cải thiện thị lực là 60 – 80% tùy thuộc vào tình trạng mắt của mỗi người. 

Tiêm ocriplasmin

Nếu lỗ hoàng điểm là do lực kéo của thủy tinh thể, có thể điều trị bằng cách tiêm ocriplasmin, còn được gọi là Jetrea, vào mắt. Việc tiêm thuốc giúp thủy tinh thể bên trong mắt của bạn tách ra khỏi mặt sau của mắt và cho phép lỗ điểm vàng đóng lại. Quá trình tiêm diễn ra trong vài giây và bạn sẽ được gây tê cục bộ bằng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc tiêm, vì vậy bạn sẽ không cảm thấy đau. Bạn cũng sẽ được dùng thuốc nhỏ mắt để làm giãn đồng tử để bác sĩ nhãn khoa có thể nhìn thấy đáy mắt của bạn. Một mũi tiêm ocriplasmin thường chỉ phù hợp với tình trạng lỗ điểm vàng ở giai đoạn đầu – khi lỗ rộng dưới 400 micromet nhưng lại gây ra các triệu chứng nghiêm trọng. Ocriplasmin có thể gây ra một số tác dụng phụ nhẹ, thường sẽ biến mất, chẳng hạn như:

• khó chịu tạm thời, mẩn đỏ, khô hoặc ngứa mắt
• sưng mắt hoặc mí mắt của bạn
• nhạy cảm với ánh sáng
• đèn nhấp nháy
• mờ mắt, méo mó thị lực
• giảm thị lực hoặc điểm mù

Một số ít người có thể phát triển các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như mất thị lực đáng kể, lỗ hoàng điểm mở rộng hoặc bong võng mạc. Thường cần phẫu thuật để điều chỉnh sự mở rộng lỗ hoàng điểm hoặc bong võng mạc

Tìm kiếm sự trợ giúp ngay lập tức nếu bạn bị:

giảm hoặc méo mó thị lực nghiêm trọng

• đau mắt nghiêm trọng
• nhìn đôi, đau đầu, hoặc bạn cảm thấy vô cùng mệt mỏi

Tầm nhìn của bạn có thể bị mờ ngay sau khi tiêm. Bạn không nên lái xe hoặc sử dụng bất kỳ công cụ hoặc máy móc nào cho đến khi nó trở lại bình thường. Nếu tiêm ocriplasmin không đóng được lỗ hoàng điểm, phẫu thuật cắt dịch kính có thể được đề nghị để đóng lỗ hoàng điểm và cải thiện thị lực.

Bạn có thể mong đợi điều gì sau khi phẫu thuật?

Thị lực kém tạm thời

Với bong bóng khí tại chỗ, tầm nhìn trong mắt bạn sẽ rất kém giống như việc bạn mở mắt dưới nước. Sự cân bằng của bạn có thể bị ảnh hưởng và bạn sẽ gặp khó khăn khi đánh giá khoảng cách, vì vậy hãy lưu ý các bước và lề đường. Bạn có thể gặp vấn đề với các hoạt động như đổ chất lỏng hoặc nhặt đồ vật. Trong 7 đến 10 ngày sau khi hoạt động, bong bóng khí từ từ bắt đầu co lại. Khi điều này xảy ra, không gian được khí chiếm đầy sẽ lấp đầy chất lỏng tự nhiên do mắt bạn tạo ra, và thị lực của bạn sẽ bắt đầu được cải thiện. Thường mất từ ​​6 đến 8 tuần để khí được hấp thụ và thị lực được cải thiện.

Đau nhẹ hoặc khó chịu

Mắt của bạn có thể bị đau nhẹ sau khi phẫu thuật và có thể sẽ cảm thấy nhạy cảm. Liên hệ với bác sĩ nhãn khoa của bạn ngay lập tức nếu bất cứ lúc nào:

bạn cảm thấy đau dữ dội

thị lực của bạn trở nên tồi tệ hơn so với nó vào ngày sau khi phẫu thuật

Băng chắn bảo vệ mắt

Khi bạn thức dậy, mắt của bạn sẽ được băng lại và đệm bằng một tấm chắn nhựa bảo vệ. Tấm đệm và băng có thể được tháo ra vào ngày sau khi mổ.

Về nhà

Bạn có thể về nhà ngay trong ngày, nhưng hầu hết bệnh nhân cần phải ở lại bệnh viện qua đêm. Nếu bạn đã được gây mê toàn thân, bạn sẽ không thể rời bệnh viện trừ khi người thân ở đó để giúp bạn về nhà.

Thuốc

Thường bạn sẽ được kê 2 hoặc 3 loại thuốc nhỏ mắt để dùng sau khi phẫu thuật, bao gồm:

• thuốc kháng sinh
• một loại steroid
• một loại thuốc để kiểm soát áp suất trong mắt của bạn

Bạn sẽ phải tái khám trong khoảng 2 tuần sau khi phẫu thuật và nếu mọi thứ ổn, lượng thuốc sẽ giảm trong những tuần tiếp theo.

Chăm sóc mắt tại nhà

Trong vài tuần đầu tiên sau khi trở về nhà, bạn có thể cần tránh:

• dụi mắt bạn có thể được yêu cầu đeo băng che mắt
• bơi để tránh nhiễm trùng từ nước
• luyện tập thể thao nặng
• trang điểm mắt

Làm thế nào để đảm bảo thành công khi phẫu thuật lỗ hoàng điểm?

Yếu tố quan trọng nhất trong việc dự đoán liệu lỗ hoàng điểm có đóng lại do hậu quả của phẫu thuật hay không là khoảng thời gian lỗ hoàng điểm xuất hiện. Nếu bạn đã có một lỗ trong vòng dưới 6 tháng, có khoảng 90% khả năng bạn phẫu thuật thành công. Nếu lỗ đã xuất hiện trong một năm hoặc lâu hơn, tỷ lệ thành công sẽ thấp hơn. Hầu hết mọi người có một số cải thiện về thị lực sau khi họ hồi phục sau cuộc phẫu thuật. Ít nhất, phẫu thuật sẽ ngăn thị lực của bạn trở nên tồi tệ hơn. Bác sĩ sẽ nói chuyện với bạn chi tiết hơn về kết quả bạn có thể mong đợi từ cuộc phẫu thuật. Ngay cả khi phẫu thuật không điều chỉnh thành công thị lực trung tâm của bạn, thì bác sĩ cũng sẽ đảm bảo rằng lỗ điểm vàng không bao giờ ảnh hưởng đến thị lực ngoại vi của bạn, vì vậy bạn sẽ không bao giờ bị mù hoàn toàn do tình trạng này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Các biện pháp chăm sóc mắt vào mùa hè