Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Khó thở là gì?

Khó thở là tình trạng thở dốc, hụt hơi hoặc mất nhiều sức mới có thể thở được, thường xảy ra bất ngờ. Những người bị khó thở thường miêu tả cơn khó thở bằng các từ ngữ như ngực căng tức, cố hít thở hoặc cảm thấy không thở được.

Trong một số trường hợp, nhịp thở của bệnh nhân sẽ tăng lên và ngực của họ có thể co thắt do bệnh nhân cố gắng lấy đủ không khí khi thở. 

Nguyên nhân gây khó thở?

Có nhiều nguyên nhân gây khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối. Thông thường, nguyên nhân liên quan trực tiếp đến tình trạng bệnh của bệnh nhân - đặc biệt nếu bệnh nhân có mắc các bệnh liên quan đến hệ hô hấp, ví dụ như ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Khó thở có thể xảy ra do nguyên nhân thứ phát, ví dụ viêm phổi hoặc hóa trị. Thông thường, nhiều yếu tố sẽ cùng góp phần dẫn đến tình trạng khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối.

Ước tính khoảng 55-70% ở bệnh nhân giai đoạn cuối của cuộc đời thấy khó thở và một số bệnh nhân thấy tình trạng khó thở còn khiến họ cảm thấy khó chịu và lo lắng hơn là những cơn đau về mặt thể chất.

Sự lo lắng có thể gây nên biểu hiện về nhận thức, cảm xúc, thái độ và thể chất có thể làm tăng thêm tình trạng khó thở, do đó cần kiểm soát sự lo lắng của bệnh nhân.

Can thiệp y khoa với tình trạng khó thở

Do mục tiêu chăm sóc giảm nhẹ là cung cấp sự thoải mái cho bệnh nhân giai đoạn cuối. Trong những trường hợp này, nếu người thân của bạn bị khó thở, bạn nên liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức. Bác sĩ hoặc y tá sẽ hướng dẫn bạn cách tốt nhất để tạo sự thoải mái cho người bệnh. 

Điều trị/can thiệp y khoa với trong giai đoạn cuối thường tập trung vào cảm giác khó thở của bệnh nhân, ví dụ:

• Oxy: cung cấp oxy thường là điều trị ban đầu
• Thuốc: Nếu nguyên nhân gây khó thở là bệnh mạn tính, như COPD, thuốc được sử dụng cho bệnh này có thể được đánh giá lại và điều chỉnh nếu cần thiết.

Morphine thường được sử dụng để giảm khó thở, giảm nhịp thở, tăng độ sâu của hơi thở- tất cả đều có thể giảm mức độ lo lắng của bệnh nhân. Trong khi thuốc chống lo lắng giảm cảm giác lo lắng của bệnh nhân và tăng mức độ thoải mái, tuy nhiên chúng cũng có thể khiến khó thở nặng hơn.

Can thiệp khó thở không liên quan đến y khoa

Can thiêp không liên quan đến y khoa rất quan trọng trong điều trị khó thở và có thể được thực hiện kết hợp với điều trị y khoa hoặc trong khi bạn chờ sự trợ giúp y tế. Một số điều bạn có thể thực hiện bao gồm:

• Làm mát phòng và đảm bảo bệnh nhân  mặc quần áo mỏng
• Tăng độ ẩm cho phòng
• Sử dụng quạt để thổi không khí trực tiếp vào mặt bệnh nhân, tạo cảm giác dễ chịu
• Mở cửa sổ để cung cấp thêm không khí
• Cho bệnh nhân ngồi thẳng trên giường và thở sâu
• Thử kĩ thuật thư giãn như nghe nhạc, mát xa hoặc xoa bóp cho bệnh nhân. 
• Khuyến khích động viên bệnh nhân để bệnh nhân yên tâm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giai đoạn cuối của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính