Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Bài viết này sẽ giải thích cho bạn khó thở là gì, nguyên nhân gây khó thở cũng như các điều trị/can thiệp dùng thuốc hoặc không dùng thuốc có thể giúp bệnh nhân dễ thở hơn.

Kiểm soát khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối cuộc đời

Khó thở là gì?

Khó thở là tình trạng thở dốc, hụt hơi hoặc mất nhiều sức mới có thể thở được, thường xảy ra bất ngờ. Những người bị khó thở thường miêu tả cơn khó thở bằng các từ ngữ như ngực căng tức, cố hít thở hoặc cảm thấy không thở được.

Trong một số trường hợp, nhịp thở của bệnh nhân sẽ tăng lên và ngực của họ có thể co thắt do bệnh nhân cố gắng lấy đủ không khí khi thở. 

Nguyên nhân gây khó thở?

Có nhiều nguyên nhân gây khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối. Thông thường, nguyên nhân liên quan trực tiếp đến tình trạng bệnh của bệnh nhân - đặc biệt nếu bệnh nhân có mắc các bệnh liên quan đến hệ hô hấp, ví dụ như ung thư phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Khó thở có thể xảy ra do nguyên nhân thứ phát, ví dụ viêm phổi hoặc hóa trị. Thông thường, nhiều yếu tố sẽ cùng góp phần dẫn đến tình trạng khó thở ở bệnh nhân giai đoạn cuối.

Ước tính khoảng 55-70% ở bệnh nhân giai đoạn cuối của cuộc đời thấy khó thở và một số bệnh nhân thấy tình trạng khó thở còn khiến họ cảm thấy khó chịu và lo lắng hơn là những cơn đau về mặt thể chất.

Sự lo lắng có thể gây nên biểu hiện về nhận thức, cảm xúc, thái độ và thể chất có thể làm tăng thêm tình trạng khó thở, do đó cần kiểm soát sự lo lắng của bệnh nhân.

Can thiệp y khoa với tình trạng khó thở

Do mục tiêu chăm sóc giảm nhẹ là cung cấp sự thoải mái cho bệnh nhân giai đoạn cuối. Trong những trường hợp này, nếu người thân của bạn bị khó thở, bạn nên liên hệ với bác sĩ điều trị ngay lập tức. Bác sĩ hoặc y tá sẽ hướng dẫn bạn cách tốt nhất để tạo sự thoải mái cho người bệnh. 

Điều trị/can thiệp y khoa với trong giai đoạn cuối thường tập trung vào cảm giác khó thở của bệnh nhân, ví dụ:

  • Oxy: cung cấp oxy thường là điều trị ban đầu
  • Thuốc: Nếu nguyên nhân gây khó thở là bệnh mạn tính, như COPD, thuốc được sử dụng cho bệnh này có thể được đánh giá lại và điều chỉnh nếu cần thiết.

Morphine thường được sử dụng để giảm khó thở, giảm nhịp thở, tăng độ sâu của hơi thở- tất cả đều có thể giảm mức độ lo lắng của bệnh nhân. Trong khi thuốc chống lo lắng giảm cảm giác lo lắng của bệnh nhân và tăng mức độ thoải mái, tuy nhiên chúng cũng có thể khiến khó thở nặng hơn.

Can thiệp khó thở không liên quan đến y khoa

Can thiêp không liên quan đến y khoa rất quan trọng trong điều trị khó thở và có thể được thực hiện kết hợp với điều trị y khoa hoặc trong khi bạn chờ sự trợ giúp y tế. Một số điều bạn có thể thực hiện bao gồm:

  • Làm mát phòng và đảm bảo bệnh nhân  mặc quần áo mỏng
  • Tăng độ ẩm cho phòng
  • Sử dụng quạt để thổi không khí trực tiếp vào mặt bệnh nhân, tạo cảm giác dễ chịu
  • Mở cửa sổ để cung cấp thêm không khí
  • Cho bệnh nhân ngồi thẳng trên giường và thở sâu
  • Thử kĩ thuật thư giãn như nghe nhạc, mát xa hoặc xoa bóp cho bệnh nhân. 
  • Khuyến khích động viên bệnh nhân để bệnh nhân yên tâm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giai đoạn cuối của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm