Toàn cảnh về bệnh ung thư phổi
Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Bệnh có thể xảy ra ở cả nam giới và nữ giới nhưng không phải ai mắc bệnh cũng tử vong. Thế kỷ trước cơ chế gây ung thư phổi do thuốc lá rất hiếm, nhưng ngày nay cứ 10 người chết do ung thư phổi thì gần 9 người là có thói quen nghiện thuốc lá, còn lại là các nguyên nhân khác như ô nhiễm môi trường, và những nguyên nhân nhỏ lẻ khác. Những loại thuốc mới được phát triển gần đây được hy vọng là mở ra một tương lai mới cho việc chẩn đoán sớm được bệnh ung thư phổi.
Khi nào thút thuốc lá là nguyên nhân
Thuốc lá có chứa các chất gây ung thư, chúng gây hại và phá vỡ hệ thống bảo vệ tự nhiên của phổi chẳng hạn như hệ thống lông chuyển (bảo vệ phổi bằng cách quét sạch những vi khuẩn, bụi bẩn, virut, chất độc hại). Khi những hàng rào bảo vệ cơ thể bị suy yếu là lúc các hóa chất gây ung thư sẽ reo rắc những mầm bệnh đầu tiên.
Triệu chứng của ung thư phổi
Bạn có cần đi khám?
Một kỹ thuật chụp CT lồng ngực có thể giúp phát hiện ra những dấu hiệu bất thường ở phổi, nhưng không phải trường hợp nào cũng phát hiện ra được. Phần lớn các hình ảnh không rõ ràng và các bác sỹ phải đặt ra những giả thuyết để chẩn đoán loại trừ. Nhưng nếu xuất hiện những dấu hiệu bất thường trên hình ảnh chụp phổi, cộng thêm tiền sử hút thuốc lá và đối tượng trong độ tuổi từ 55-80 thì khả năng cao là ung thư. Vì vậy một khuyến cáo dành cho những người trong độ tuổi trên có hút thuốc lá thì nên đi kiểm tra phổi thường xuyên. Lời khuyên này cũng được áp dụng cho những người hút nhiều thuốc lá nhưng đã bỏ thuốc lá cách đây 15 năm.
Chẩn đoán
Nếu bác sỹ nghĩ bạn có thể bị ung thu phổi ví dụ như bạn ho kéo dài, khó thở thì bạn sẽ được đi chụp X-quang phổi hoặc chụp CT phổi. Cũng có thể bạn được yêu cầu lấy mẫu đờm để xét nghiệm nếu như bạn có triệu chứng ho ra đờm có lẫn máu. Nếu những bất thường được phát hiện ra trong hai xét nghiệm trên thì khoảng 50% là bạn bị ung thư phổi và lúc đó bạn cần làm sinh thiết phổi để khẳng định chắc chắn.
Sinh thiết phổi
Sinh thiết phổi được thực hiện bỏi các bác sỹ, để lấy ra một mảnh phổi nhỏ gửi các labo làm xét nghiệm mô bệnh học nghĩa là phát hiện những bất thường dưới kính hiển vi. Các bác sỹ được đào tạo chuyên sâu về mô bệnh học sẽ phát hiện xem liệu đó có phải là tế bào ung thư hay không và nếu có thì là tế bào ung thư loại gì.
Có hai loại ung thư phổi phổ biến đó là ung thư phổi tế bào nhỏ và ung thư phổi không phải tế bào nhỏ. Ung thư tế bào nhỏ là một ung thư ác tính, tiến triển nhanh, lan rộng, di căn đến các cơ quan khác. Ung thư tế bào nhỏ thường gặp ở những người có thói quen hút thuốc lá và rất hiếm khi gặp ở người không hút thuốc. Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ thì phát triển chậm hơn, và cũng gặp ở nhiều người hơn. 85% người mắc ung thư phổi là ung thư không phải tế bào nhỏ.
Các giai đoạn ung thư phổi
Các giai đoạn trong một bệnh ung thư được thiết lập để mô tả xem các tế bào ung thư đã xâm lấn đến đâu. Ung thư phổi tế bào nhỏ được chia làm 2 giai đoạn: giai đoạn “hạn chế” nghĩa là ung thư đã xuất hiện ở một bên phổi và đang tiến gần đến các hạch lympho, ggia đoạn “mở rộng” nghĩa là ung thu đã lan ra khắp phổi và vượt ra khỏi phổi để đến gây bệnh ở những cơ quan khác. Ung thư phổi không phải tế bào nhỏ lại được chia ra làm 4 giai đoạn đánh số theo thứ tự La Mã từ I-IV, tù thuộc vào độ lan rộng của ung thư.
Điều trị ở giai đoạn sớm
Khi bác sỹ phát hiện ra ung thư không phải tế bào nhỏ, họ sẽ ra chỉ định can thiệp trước khi ung thu lan rộng ra một bên phổi. Can thiệp ở đây có nghĩa là phẫu thuật để cắt phần phổi có chứa khối u hoặc cả một bên phổi nếu cần thiết. Một số trường hợp sau khi phẫu thuật sẽ được tiến hành xạ trị hoặc hóa trị để loại bỏ hết các tế bào ung thư còn sót lại. Tuy nhiên trong trường hợp ung thư tế bào nhỏ thì chỉ định này cũng không giúp ích được gì bởi vì khi chẩn đoán ra được thì có lẽ ung thư đã lan rộng ra nhiều cơ quan khác rồi
Nếu là một ca ung thư trong giai đoạn tiến triển
Khi ung thư phổi đã lan ra xa đến các cơ quan khác thì việc điều trị chỉ giúp kéo dài thêm cuộc sống hoặc giúp chất lượng cuộc sống khá hơn. Xạ trị và hóa trị có thể kìm lại sự phát triển của khối u phần nào và kiểm soát các triệu chứng như đau xương hoặc đường thở bị tắc nghẽn. Hóa trị thường được chỉ định để điều trị cho các ca ung thư phổi tế bào nhỏ.
Hướng điều trị mới
Điều trị đích: được kết hợp với hóa trị nếu như các phương pháp điều trị khác không có hiệu quả. Dây là một phương pháp giúp ngăn chặn các mạch máu tăng sinh đến để nuôi khối u hoặc làm gián đoạn các tín hiệu khiến cho tế bào ung thư không thể nhân lên.
Liệu pháp miễn dịch: liệu pháp này dựa trên cơ chế làm việc của hệ miễn dịch con người để chống lại các tế bào bất thường trong những trường hợp ung thư phổi không phải tế bào nhỏ. Các chữa trị này không hiệu quả với tất cả mọi người nhưng nếu bạn đáp ứng tốt thì hiệu quả chữa được bệnh sẽ rất cao. Liệu pháp này cũng được kết hợp với hóa trị để tăng hiệu qủa điều trị.
Tham gia vào các nghiên cứu
Những nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng được các bác sỹ nghiên cứu hứa hẹn sé là nhứng liệu pháp điều trị ung thư mới, tân tiến hơn các phương pháp cũ. Vì vậy nếu được chẩn đoán là ung thư thì không có lý do gì mà bạn lại không hỏi bác sỹ để tham gia vào những thử nghiệm các phương pháp điều trị mới.
Từ bỏ thuốc lá
Tất nhiên là khi bị chẩn đoán là ung thư phổi thì việc bạn bỏ hay không bỏ thuốc lá sẽ không cứu vãn được tình thế. Nhưng rất nhiều nghiên cứu cho thấy nếu bạn vẫn tiếp tục hút thuốc lá thì thời gian ra đi của bạn sẽ rất sớm và hiệu quả của các phương pháp điều trị sẽ không cao nữa.
Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ra ung thư phổi nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất. Hít phải khói thuốc lá của người khác (hút thuốc lá thụ động hoặc thứ cấp) ở tại nhà hay tại nơi làm việc cũng làm gia tăng nguy cơ bị ung thư phổi của bạn. Những người có vợ hoặc chồng hút thuốc lá cũng tăng từ 20-30% cơ hội mắc các bệnh ung thư hơn.
Công việc nguy hiểm
Một vài nghề nghiệp cũng có thể gây ra ung thư phổi như những người thường xuyên tiếp xúc với uranium, arsen hoặc phải tiếp xúc với những hóa chất cực kỳ nguy hiểm ở nồng độ thấp. Amiang là một ví dụ điển hình gây ra ung thư phổi. Amiăng là một chất dùng để cách điện trước đây, nhưng hiện nay không còn được sử dụng, tuy vậy những người lao động đã phơi nhiễm với những chất này vẫn gặp nguy hiểm bởi bệnh ung thư phổi do amiăng.
Khí radon
Đây là một loại khí phóng xạ tự nhiên có nồng độ cao được thấy ở một số vùng của Mỹ. Loại khí nay có thể tích tụ ở trong nhà và tăng nguy cơ bị ung thư phổi cho những người hít phải chúng đặc biệt là những người nghiện thuốc lá. Đây là nguyên nhân thứ hai gây ra bệnh ung thư phổi tại Mỹ.
Ô nhiễn không khí
Ô nhiễm không khí gây ra một số ít các ca bị ung thu phổi nhưng đây là nguyên nhân khó tránh khỏi nhất. Khí thải của xe cộ, các nhà máy,... gây ô nhiễm gây ảnh hưởng đến phổi giống như người hút thuốc lá thụ động vậy
Những nguy hiểm khác rình rập bạn
Tiền sử gia đình có người bị ung thư phổi
Nước uống có hàm lượng asen cao
Ung thư phổi có thể xảy ra do những nguyên nhân không mấy nổi tiếng ở những người chưa bao giờ hút thuốc. các nhà nghiên cứu cũng chưa giải thích nổi việc này. Và điều này xảy ra ở nữ nhiều hơn nam giới, và chỉ mắc một typ đó là ung thư biểu mô phổi thường gặp ở người không hút thuốc.
Phòng ngừa
Ung thư phổi là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các ca tử vong do ung thư ở cả nam và nữ. Nếu bạn không phải là người nghiện thuốc lá tốt nhất là bạn nên tránh xa khói thuốc lá ở bất cứ đâu. Nếu bạn nghiện thuốc lá thì phải bỏ ngay lập tức. Bỏ thuốc lá không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp bảo vệ những người xung quanh bạn.
Thông tin thêm về bệnh ung thư phổi tại bài viết: Ung thư phổi – Không phải dấu chấm hết!
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.
Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.