HIV và tình trạng sụt cân
Tình trạng sụt cân khi nhiễm HIV, đôi khi còn được gọi là hội chứng suy kiệt do HIV là tình trạng giảm nhiều hơn 10% trọng lượng cơ thể, đi kèm với tình trạng tiêu chảy hoặc suy nhược, sốt kéo dài hơn 30 ngày. Tình trạng này thường gặp ở người bệnh nhiễm HIV giai đoạn nặng. Khối lượng cơ nạc thường sẽ bị mất đi, nhưng đôi khi người bệnh cũng có thể bị mất đi lượng mỡ cơ thể
Mặc dù các biện pháp điều trị kháng virus (ART) có thể giúp làm giảm tỷ lệ bị sụt cân, nhưng thống kê năm 2016 gợi ý rằng có từ 14-38% số người nhiễm HIV sẽ trải qua tình trạng sụt cân này. Cân nặng giảm càng nhiều, nguy cơ tử vong sẽ càng tăng lên. Nguy cơ tử vong sẽ tăng 11% nếu cân nặng đợt khám sau giảm 1% so với lần khám trước.
Tại sao người nhiễm HIV lại sụt cân?
Sụt cân trong bệnh HIV do rất nhiều yếu tố gây ra:
Các bệnh nhiễm trùng cơ hội
Các bệnh nhiễm trùng cơ hội có thể xảy ra do hệ miễn dịch bị suy yếu vì nhiễm HIV, từ đó dẫn đến tình trạng sụt cân. Sụt cân do HIV có thể liên quan các nhiễm trùng cơ hội do :
Thay đổi chế độ dinh dưỡng
Đau và khó nhai, khó nuốt do các vết loét trong miệng cùng với cảm giác nhanh no do các vấn đề về hệ tiêu hoá có thể làm hạn chế lượng thực phẩm mà người bệnh ăn vào. Các bệnh về thần kinh, ví dụ như viêm não do cryptococal có thể ảnh hưởng đến lượng thực phẩm nạp vào hoặc nhận thức về việc đói và khả năng ăn.
Các vấn đề về an ninh lương thực hoặc không thể tiếp cận được với nguồn thực phẩm do các yếu tố về tâm lý, tài chính cũng có thể dẫn đến tình trạng sụt cân do nhiễm HIV.
Thay đổi quá trình chuyển hoá và nội tiết
Nhiễm HIV có thể làm tăng mức năng lượng tiêu hao lúc nghỉ. Giảm năng lượng nạp vào cũng là một trong số những yếu tố chính gây sụt cân. Thay đổi hormone cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và việc nhiễm HIV có thể thay đổi lượng hormone có liên quan đến việc duy trì cân nặng, phát triển và sửa chữa các cơ.
Những người mắc phải tình trạng thiểu năng sinh dục cũng có thể sẽ nhạy cảm ơn với việc giảm cân. Thiểu năng sinh dục là khi các tuyến sinh dục tạo ra rất ít hoặc thậm chí là không tạo ra các hormone sinh dục, ví dụ như testosterone. Lượng testosterone thấp có thể làm chậm quá trình tổng hợp protein hoặc làm chậm quá trình tạo ra protein trong cơ thể, từ đó làm giảm khối cơ nạc. Tăng lượng cytokine hoặc các tế bào protein cũng có thể gây viêm như một cách để kích hoạt hệ thống miễn dịch. Cơ thể sẽ đáp ứng lại bằng cách tạo ra chất béo và đường, giảm tạo protein dẫn đến giảm khối cơ nạc.

Phản ứng phụ của thuốc
Một số loại thuốc, ví dụ như ART dùng để điều trị HIV có thể gây giảm cảm giác ngon miệng hoặc gây buồn nôn và nôn mửa. Các loại tương tác thuốc có thể làm tăng lượng thuốc trong máu, từ đó có thể làm nặng thêm các vấn đề này.
Loạn dưỡng mỡ
Một số loại thuốc điều trị HIV có thể gây loạn dưỡng mỡ hoặc gây rối loạn chuyển hoá chất béo từ vùng này sang vùng khác của cơ thể. Loạn dưỡng mỡ có thể gây giảm mỡ ở các khu vực như mặt, cánh tay, mông và chân nhưng lại gây tăng tích mỡ ở bụng, ngực, vai và sau cổ.
Các vấn đề sức khoẻ tâm thần
Những người nhiễm HIV cũng có thể gặp phải các vấn đề về tâm trạng, lo âu hoặc nhận thức, ví dụ như:
Căng thẳng trong cuộc sống cũng như trong việc điều trị HIV cũng có thể ảnh hưởng đến các vấn đề về sức khoẻ tinh thần. HIV và các vấn đề sức khoẻ liên quan có thể làm thay đổi cách não bộ và hệ thần kinh hoạt động.
Một số loại thuốc dùng trong quá tình điều trị HIV có thể có các phản ứng phụ ảnh hưởng đến việc suy nghĩ và cư xử của người bệnh, dẫn đến việc họ có thể ăn ít hơn hoặc nhiều hơn.
Có khi nào việc sụt cân khi nhiễm HIV là điều bình thường không?
Sử dụng ART được chứng minh là có liên quan đến việc tăng cân và liên quan đến các ca bệnh thừa cân béo phì ở người nhiễm HIV. Những người bị thừa cân và béo phì thường có tỷ lệ BMI/mỡ nội tạng cao. So sánh với dân số nói chung, tỷ lệ này cao cùng với việc nhiễm HIV có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và một số loại ung thư. Nghiên cứu năm 2016 chỉ ra rằng tăng khoảng 2kg ở người nhiễm HIV sẽ làm tăng 14% nguy cơ mắc tiểu đường, trong khi tỷ lệ này chỉ là 8% ở người bình thường.
Với những người bị thừa cân béo phì và nhiễm HIV, việc giảm cân có thể giúp cải thiện tình trạng sức khoẻ nói chung và giảm nguy cơ mắc phải một số vấn đề về sức khoẻ.
Dự phòng sụt cân khi bị HIV
Thay đổi lối sống và tự chăm sóc bản phân sẽ giúp duy trì cân nặng mong muốn. Những biện pháp này bao gồm
Điều trị sụt cân khi nhiễm HIV
Điều trị sụt cân khi nhiễm HIV bao gồm:
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tiêm chủng với người nhiễm HIV- những điều nên biết.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.
Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.
Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.