HIV và tình trạng sụt cân
Tình trạng sụt cân khi nhiễm HIV, đôi khi còn được gọi là hội chứng suy kiệt do HIV là tình trạng giảm nhiều hơn 10% trọng lượng cơ thể, đi kèm với tình trạng tiêu chảy hoặc suy nhược, sốt kéo dài hơn 30 ngày. Tình trạng này thường gặp ở người bệnh nhiễm HIV giai đoạn nặng. Khối lượng cơ nạc thường sẽ bị mất đi, nhưng đôi khi người bệnh cũng có thể bị mất đi lượng mỡ cơ thể
Mặc dù các biện pháp điều trị kháng virus (ART) có thể giúp làm giảm tỷ lệ bị sụt cân, nhưng thống kê năm 2016 gợi ý rằng có từ 14-38% số người nhiễm HIV sẽ trải qua tình trạng sụt cân này. Cân nặng giảm càng nhiều, nguy cơ tử vong sẽ càng tăng lên. Nguy cơ tử vong sẽ tăng 11% nếu cân nặng đợt khám sau giảm 1% so với lần khám trước.
Tại sao người nhiễm HIV lại sụt cân?
Sụt cân trong bệnh HIV do rất nhiều yếu tố gây ra:
Các bệnh nhiễm trùng cơ hội
Các bệnh nhiễm trùng cơ hội có thể xảy ra do hệ miễn dịch bị suy yếu vì nhiễm HIV, từ đó dẫn đến tình trạng sụt cân. Sụt cân do HIV có thể liên quan các nhiễm trùng cơ hội do :
Thay đổi chế độ dinh dưỡng
Đau và khó nhai, khó nuốt do các vết loét trong miệng cùng với cảm giác nhanh no do các vấn đề về hệ tiêu hoá có thể làm hạn chế lượng thực phẩm mà người bệnh ăn vào. Các bệnh về thần kinh, ví dụ như viêm não do cryptococal có thể ảnh hưởng đến lượng thực phẩm nạp vào hoặc nhận thức về việc đói và khả năng ăn.
Các vấn đề về an ninh lương thực hoặc không thể tiếp cận được với nguồn thực phẩm do các yếu tố về tâm lý, tài chính cũng có thể dẫn đến tình trạng sụt cân do nhiễm HIV.
Thay đổi quá trình chuyển hoá và nội tiết
Nhiễm HIV có thể làm tăng mức năng lượng tiêu hao lúc nghỉ. Giảm năng lượng nạp vào cũng là một trong số những yếu tố chính gây sụt cân. Thay đổi hormone cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và việc nhiễm HIV có thể thay đổi lượng hormone có liên quan đến việc duy trì cân nặng, phát triển và sửa chữa các cơ.
Những người mắc phải tình trạng thiểu năng sinh dục cũng có thể sẽ nhạy cảm ơn với việc giảm cân. Thiểu năng sinh dục là khi các tuyến sinh dục tạo ra rất ít hoặc thậm chí là không tạo ra các hormone sinh dục, ví dụ như testosterone. Lượng testosterone thấp có thể làm chậm quá trình tổng hợp protein hoặc làm chậm quá trình tạo ra protein trong cơ thể, từ đó làm giảm khối cơ nạc. Tăng lượng cytokine hoặc các tế bào protein cũng có thể gây viêm như một cách để kích hoạt hệ thống miễn dịch. Cơ thể sẽ đáp ứng lại bằng cách tạo ra chất béo và đường, giảm tạo protein dẫn đến giảm khối cơ nạc.

Phản ứng phụ của thuốc
Một số loại thuốc, ví dụ như ART dùng để điều trị HIV có thể gây giảm cảm giác ngon miệng hoặc gây buồn nôn và nôn mửa. Các loại tương tác thuốc có thể làm tăng lượng thuốc trong máu, từ đó có thể làm nặng thêm các vấn đề này.
Loạn dưỡng mỡ
Một số loại thuốc điều trị HIV có thể gây loạn dưỡng mỡ hoặc gây rối loạn chuyển hoá chất béo từ vùng này sang vùng khác của cơ thể. Loạn dưỡng mỡ có thể gây giảm mỡ ở các khu vực như mặt, cánh tay, mông và chân nhưng lại gây tăng tích mỡ ở bụng, ngực, vai và sau cổ.
Các vấn đề sức khoẻ tâm thần
Những người nhiễm HIV cũng có thể gặp phải các vấn đề về tâm trạng, lo âu hoặc nhận thức, ví dụ như:
Căng thẳng trong cuộc sống cũng như trong việc điều trị HIV cũng có thể ảnh hưởng đến các vấn đề về sức khoẻ tinh thần. HIV và các vấn đề sức khoẻ liên quan có thể làm thay đổi cách não bộ và hệ thần kinh hoạt động.
Một số loại thuốc dùng trong quá tình điều trị HIV có thể có các phản ứng phụ ảnh hưởng đến việc suy nghĩ và cư xử của người bệnh, dẫn đến việc họ có thể ăn ít hơn hoặc nhiều hơn.
Có khi nào việc sụt cân khi nhiễm HIV là điều bình thường không?
Sử dụng ART được chứng minh là có liên quan đến việc tăng cân và liên quan đến các ca bệnh thừa cân béo phì ở người nhiễm HIV. Những người bị thừa cân và béo phì thường có tỷ lệ BMI/mỡ nội tạng cao. So sánh với dân số nói chung, tỷ lệ này cao cùng với việc nhiễm HIV có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường type 2 và một số loại ung thư. Nghiên cứu năm 2016 chỉ ra rằng tăng khoảng 2kg ở người nhiễm HIV sẽ làm tăng 14% nguy cơ mắc tiểu đường, trong khi tỷ lệ này chỉ là 8% ở người bình thường.
Với những người bị thừa cân béo phì và nhiễm HIV, việc giảm cân có thể giúp cải thiện tình trạng sức khoẻ nói chung và giảm nguy cơ mắc phải một số vấn đề về sức khoẻ.
Dự phòng sụt cân khi bị HIV
Thay đổi lối sống và tự chăm sóc bản phân sẽ giúp duy trì cân nặng mong muốn. Những biện pháp này bao gồm
Điều trị sụt cân khi nhiễm HIV
Điều trị sụt cân khi nhiễm HIV bao gồm:
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tiêm chủng với người nhiễm HIV- những điều nên biết.
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.