Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hiểu và chăm sóc não bộ của bạn

Bộ não là một trong những cơ quan quan trọng nhất của chúng ta, là cơ quan chịu trách nhiệm điều khiển tất cả các hoạt động của cơ thể. Không những thế, não bộ còn là nơi lưu trữ và xử lí thông tin, giúp chúng ta có thể thực hiện những hoạt động trí óc đơn giản nhất như làm phép tính cộng, trừ cho đến các hoạt động phức tạp như phân tích hay giải quyết vấn đề. Vậy, bộ não thay đổi như thế nào và làm thế nào để bạn có thể giữ cho não bộ của mình luôn khỏe mạnh?

Não bộ của bạn thay đổi như thế nào?

Não bộ không ngừng làm việc và thay đổi qua các năm. Dưới đây là những tóm tắt cơ bản nhất về sự thay đổi của não bộ chúng ta qua từng độ tuổi.

Từ lúc chào đời cho đến 10 tuổi

Đến năm năm tuổi, não bộ của chúng ta đã có kích cỡ bằng 90% não của người lớn và các tế bào đã phát triển hơn trong việc kết nối với nhau.

Giữa năm và mười tuổi, hiểu biết về ngôn ngữ và không gian phát triển vượt bậc.

10 đến 30 tuổi

Não bộ của chúng ta đạt đến độ trưởng thành năm 20 tuổi, khi mà các vùng phân tích, lên kế hoạch và kiểm soát xung động đã được hoàn chỉnh.

Hoạt động phân tích phức tạp và trí nhớ dài hạn, cùng với khả năng sáng tạo, có thể đạt đến đỉnh cao.

30 đến 40 tuổi

Dù có rất ít dấu hiệu nhận biết, nhưng đến độ tuổi này, kích cỡ não bắt đầu giảm dần do các neuron (tế bào não) bắt đầu teo lại. Quá trình này diễn ra dần dần theo thời gian với tốc độ chậm.

40 đến 50 tuổi

Dấu hiệu đầu tiên của việc teo não bắt đầu xuất hiện với việc trí nhớ ngắn hạn kém dần.

Mất nhiều thời gian hơn để phản ứng với các tác nhân phức tạp như một phép tính khó hay một ván bài.

50 đến 60 tuổi

Khả năng nhận thức, sử dụng ngôn ngữ và từ vựng vẫn tốt.

Không gặp nhiều khó khăn trong việc hiểu một vấn đề hay sáng tạo ra những cái mới. 

Nhiều người vẫn rất nhạy bén với các vấn đề về tài chính cá nhân và gia đình, nhưng từ sau tuổi 60 trở đi thì số lượng này giảm dần. 

Một lời khuyên nhỏ: bạn nên bắt đầu lập một tài khoản tiết kiệm ngay từ bây giờ cho tuổi già của mình. Chuẩn bị sớm không bao giờ là thừa cả. 

60 đến 70 tuổi

Hiểu biết, kinh nghiệm, khả năng phân tích, sáng tạo và giải quyết vấn đề có thể vẫn tốt.

Những thay đổi ở độ tuổi 50 sẽ kéo dài sang tuổi 60. Tốc độ xử lí thông tin có thể sẽ chậm hơn do một số vùng trong não bộ teo dần.

Trên 70 tuổi

Khả năng phân tích, sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ và trí nhớ của nhiều người vẫn hoạt động một cách hiệu quả. 

Đối với một số người, các vấn đề về tố bẩm di truyền, lối sống và sức khỏe bắt đầu có tác động thực sự đến lối sống và sức khỏe của họ. Họ bắt đầu có triệu chứng của các bệnh về thần kinh như Alzheimer hay suy giảm trí nhớ (việc này hoàn toàn có thể xảy ra ở những lứa tuổi sớm hơn).

Dù bạn ở độ tuổi nào, bạn cũng nên tìm đến sự tư vấn của bác sĩ nếu bạn có bất cứ một thắc mắc gì, đặc biệt là khi bạn nhận thấy có những thay đổi bất thường. 

Tăng khả năng não bộ của bạn

Nghiên cứu chỉ ra rằng, các hoạt động thường ngày giữ cho cơ thể và trái tim khỏe mạnh cũng có thể có tác dụng cho não bộ của bạn. Dưới đây là một số các hoạt động mà bạn có thể thực hiện hằng ngày.

Vận động

Điều quan trọng không phải là hoạt động gì – bạn có thể đi bộ mỗi tối hay chơi với cháu của mình – miễn sao là bạn đảm bảo mình vận động ít nhất 30 phút mỗi ngày. Vận động thường xuyên được cho là sẽ làm giảm nguy cơ mắc các bệnh về não.

Ăn lành mạnh

Hãy ăn theo một chế độ ăn khỏe mạnh, ít mỡ rắn, nhiều rau và hoa quả (như dâu tây, blueberries và súp lơ).

Hiểu huyết áp của mình

Huyết áp cao có thể gây ra các tác hại nghiêm trọng đến não bộ của bạn. Kiểm soát huyết áp của bạn có thể giúp làm giảm các nguy cơ cho não bộ.

Hạn chế đồ uống có cồn

Rượu có tác động khác nhau lên từng lứa tuổi. Những người có tuổi có thể bị say khi uống cùng lượng rượu mà họ uống được thời còn trẻ. Điều này dễ khiến cho họ cảm thấy bối rối hay gặp tai nạn.

Ngủ đủ giấc

Thiếu ngủ, hay chất lượng giấc ngủ kém, không những gây ra các hậu quả nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn ảnh hưởng đến trí nhớ và khả năng suy nghĩ. Hãy đảm bảo bạn ngủ đủ 7 đến 8 giờ mỗi tối để có một ngày làm việc hiệu quả.

Phát hiện một tài năng mới

Khi bạn học  những thứ mới, bạn đang kích thích não bộ của mình. Hãy thử đi khiêu vũ, học nói tiếng Pháp hay làm một thứ gì đó hoàn toàn mới. Thách thức não bộ của mình một cách thường xuyên là một việc vừa có ích lại vừa thú vị.

Gọi điện thoại

Nguồn: Brain Health
Nói chuyện thường xuyên với gia đình và bạn bè bạn. Mời họ đi ăn một bữa ăn, hay đi leo núi cùng nhau, hoặc chỉ đơn giản là gặp mặt nhau. Khoa học chứng minh thường xuyên tham gia vào các hoạt động xã hội sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tâm thần, cải thiện khẳ năng ghi nhớ và giúp bạn khỏe mạnh hơn.
Bình luận
Tin mới
  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

  • 08/07/2026

    3 nguyên tắc uống nước giúp cơ thể không mất nước ngày nắng nóng

    Những ngày nắng nóng, do thời tiết oi bức và lượng mồ hôi tiết ra nhiều, nếu không có thói quen uống nước thường xuyên, cơ thể dễ mất nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • 08/07/2026

    Báo động đỏ về mùa dị ứng kéo dài do Trái đất nóng lên

    Không còn gói gọn trong những tháng chuyển mùa ngắn ngủi, mùa dị ứng phấn hoa đang có những diễn biến bất thường khi bắt đầu sớm hơn và kéo dài hơn đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Những nghiên cứu mới nhất đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: sự gia tăng nồng độ CO2 và nhiệt độ trái đất không chỉ làm thay đổi hệ sinh thái mà còn trực tiếp làm cho thực vật sản sinh ra lượng phấn hoa dày đặc với độc lực mạnh hơn.

  • 07/07/2026

    Lá sung có tác dụng gì đối với sức khỏe?

    Lá sung được sử dụng từ lâu trong dân gian dưới dạng thực phẩm, nước sắc hoặc nguyên liệu hỗ trợ chăm sóc sức khỏe. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy lá sung chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe.

  • 07/07/2026

    Thực đơn dinh dưỡng lành mạnh cho các "cú đêm" mê thể thao

    Những giải đấu thể thao cuồng nhiệt diễn ra vào khung giờ muộn luôn có sức hút mãnh liệt, dễ dàng biến người hâm mộ thành những "cú đêm" thực thụ. Tuy nhiên, việc thức khuya liên tục để theo dõi các trận đấu không chỉ làm đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể mà còn vô tình kích thích những cơn đói bụng xuất hiện vào ban đêm.

  • 06/07/2026

    U tuyến giáp ở Việt Nam: Phải chăng chúng ta đang chọc hút quá nhiều và phát hiện quá nhiều ung thư?

    Trong bài viết này, TS. Nguyễn Ngọc Cương sẽ chia sẻ góc nhìn chuyên môn về thực trạng chẩn đoán u tuyến giáp tại Việt Nam, đồng thời phân tích các khuyến cáo quốc tế nhằm giúp người đọc hiểu đúng, tránh lo lắng và điều trị quá mức.

  • 06/07/2026

    6 loại đồ uống quen thuộc hỗ trợ kiểm soát huyết áp

    Một số loại đồ uống dưới đây có tác dụng tốt đối với chỉ số huyết áp, giúp bạn có thêm cơ sở để xây dựng thực đơn dinh dưỡng hợp lý.

Xem thêm