Sự lây lan của chủng virus corona mới có tên SARS-CoV-2 được chính thức khẳng định là ĐẠI DỊCH bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vào ngày 11 tháng 3 năm 2020, khi mà căn bệnh này đã lây lan ra toàn cầu.
ĐẠI DỊCH là gì?
Theo định nghĩa của WHO, ĐẠI DỊCH được xác định khi đã lan sang ít nhất ba quốc gia không trong cùng một khu vực theo phân bố khu vực của WHO.
Khi một căn bệnh mới xuất hiện được cảnh báo, hầu hết chúng ta đều thiếu hoặc không có miễn dịch tự nhiên để chống lại nó. Điều này có thể gây ra sự lây lan đột ngột, đôi khi là nhanh chóng giữa người với người, trên khắp cộng đồng và có thể trên toàn thế giới. Cùng với đó, không có miễn dịch tự nhiên để chống lại bệnh tật đồng nghĩa với nhiều người có thể bị bệnh khi dịch bệnh lây lan.
WHO là cơ quan chịu trách nhiệm công bố sự xuất hiện của một đại dịch mới, dựa trên mức độ lây lan của bệnh được đánh phù hợp với 6 giai đoạn sau:
# Giai đoạn 1. Virus lưu hành trong quần thể động vật và không có ghi nhận về việc virus có thể truyền từ động vật sang người. Đây không được coi là một mối đe dọa và có rất ít nguy cơ để xảy ra đại dịch.
# Giai đoạn 2. Một loại virus mới, lưu hành trên động vật trong một quần thể động vật đã được ghi nhận là truyền từ động vật sang người. Loại virus mới này được coi là mối đe dọa và báo hiệu nguy cơ tiềm ẩn của đại dịch.
# Giai đoạn 3. Virus trên động vật đã gây bệnh trong một nhóm nhỏ con người thông qua đường lây truyền từ động vật truyền sang người. Tuy nhiên, khả năng lây truyền từ người sang người quá thấp để gây ra sự bùng phát trong cộng đồng. Điều này có nghĩa là virus gây nguy hiểm cho con người nhưng không có khả năng gây ra đại dịch.
# Giai đoạn 4. Đã có sự lây truyền virus từ người sang người với số lượng đáng kể, dẫn đến sự bùng phát của cộng đồng. Kiểu lây truyền giữa người và người báo hiệu nguy cơ cao về một đại dịch đang phát triển.
# Giai đoạn 5. Đã có sự lây truyền của virus mới tại ít nhất hai quốc gia trong châu lục theo phân bố khu vực của WHO. Mặc dù chỉ có hai quốc gia bị ảnh hưởng bởi loại virus mới vào thời điểm này, tuy nhiên nguy cơ về một đại dịch toàn cầu là không thể tránh khỏi.
# Giai đoạn 6. Đã có sự lây truyền virus mới tại ít nhất một quốc gia khác trong nhiều hơn một châu lục theo phân bố khu vực của WHO. Đây được gọi là giai đoạn ĐẠI DỊCH và báo hiệu rằng một ĐẠI DỊCH TOÀN CẦU hiện đang xảy ra.

Như bạn có thể thấy ở trên, đại dịch không nhất thiết phải được xác định bởi tốc độ phát triển cũng như lây nhiễm của chúng mà là do sự lây lan của bệnh. Tuy nhiên, hiểu được tốc độ phát triển của đại dịch vẫn có thể giúp các chức năng chuẩn bị sẵn sàng cho một sự bùng phát. Nhiều dịch bệnh bùng phát theo mô hình cấp số nhân. Điều này có nghĩa là chúng lây lan với tốc độ chóng mặt, và trong một khoảng thời gian cụ thể chỉ tính bằng ngày, tuần hoặc tháng.
Hãy lấy ví dụ về việc lái xe và nhấn bàn đạp ga. Ban đầu, bạn nhấn ga và bắt đầu di chuyển từ vị trí đứng im. Bạn càng nhất ga mạnh, bạn càng đi nhanh hơn - đó là sự tăng trưởng theo cấp số nhân. Nhiều dịch bệnh như đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918 dường như theo mô hình phát triển này.
Đối với một số bệnh cũng lây lan theo cấp số nhân nhưng với tốc độ chậm hơn, bạn có thể tưởng tượng nó giống như một chiếc xe duy trì tốc độ về phía trước - nó không tăng tốc độ trên quãng đường mà nó di chuyển.
Một ví dụ cụ thể về sự phát triển của đại dịch, là sự phát triển của dịch Ebola năm 2014. Theo một nghiên cứu cho thấy dịch Ebola năm 2014 dường như phát triển bệnh chậm hơn nhiều ở cấp địa phương ở một số quốc gia, mặc dù ở các nước khác cho thấy sự lan nhanh hơn hoặc theo cấp số nhân. Điều này giúp cho các cơ quan Y tế công cộng biết bệnh lây lan nhanh như thế nào, và có thể giúp họ xác định được những bước tiếp theo mà chúng ta cần hành động để làm chậm sự lây lan của nó.
Nhìn chung, ĐẠI DỊCH là thuật ngữ được sử dụng để xác định sự lây lan của bệnh. Đại dịch được xác định khi đã lan sang ít nhất ba quốc gia không trong cùng một châu lục theo phân bố khu vực của WHO.
Khi một căn bệnh mới xuất hiện, nó có khả năng trở thành đại dịch hay không phụ thuộc vào khả năng lây lan trên toàn thế giới. Đã có nhiều đại dịch bùng phát trong lịch sử gần đây, bao gồm đại dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918, đại dịch SARS năm 2003 và hiện tại là đại dịch COVID-19.
Điều quan trọng nhất mà tất cả chúng ta có thể làm để chuẩn bị trước một đại dịch có thể xảy ra là tất cả chúng ta đều phải hành động và tuân theo từng bước thích hợp để có thể làm chậm và ngăn chặn sự lây lan của nó.
Tham khảo thêm thông tin tại: 8 điều bạn cần biết về đại dịch cúm
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.