Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hàn gắn vết thương vô hình cho trẻ bị bạo hành - Trẻ dưới 6 tuổi (Phần 2)

Ở độ tuổi này, có thể rất khó nhận ra điều khiến trẻ lo lắng. Kể cả khi đã biết nói, các bé cũng không dễ diễn đạt điều bất ổn.

Hiểu hành vi của trẻ
Trẻ bị bạo hành hoặc chứng kiến bạo hành có thể:
  • Khóc nhiều hơn bình thường.
  • Khó dỗ dành.
  • Thay đổi thói quen ăn uống.
  • Thay đổi thói quen ngủ (khó đi vào giấc ngủ, thức giấc vài lần trong đêm).
  • Khóc thét hay có cơn hoảng loạn trong giấc ngủ.
  • Lặng lẽ hơn hoặc ít phản ứng hơn bình thường.
  • Dễ hoảng hốt, sợ hãi.
  • Khó tách khỏi bố mẹ hay người trông trẻ. 
  • Hay nổi cơn giận giữ.
  • Thường gặp ác mộng. 
  • Kêu đau đầu hay đau bụng.
  • Thường xuyên cấu véo, đánh hay xô đẩy bạn cùng chơi.  
  • Trở lại những thói quen đã bỏ (ví dụ bé 5 tuổi có thể đái dầm, mút tay trở lại hay bắt đầu nói như bé 2 hay 3 tuổi).

Điều quan trọng không phải là đếm xem bé có bao nhiêu triệu chứng kể trên, mà là tìm kiếm những thay đổi trong hành vi của con, xem bé có hành xử khác trước không. Nếu bé còn quá nhỏ và không thể nói cho bạn biết có chuyện gì bất ổn, hãy cố gắng hiểu cảm xúc của con thông qua các hành vi, chẳng hạn nếu bé cứ bám lấy bạn, có thể bé đang sợ phải ở một mình hay lo rằng chuyện xấu có thể xảy ra.

Đôi khi cũng rất khó nói thế nào là bình thường và thế nào là bất thường. Vi dụ, các bé mẫu giáo vẫn thường cấu véo, đánh và xô đẩy nhau. Nhưng nếu bé làm điều này ngày một thường xuyên hơn, tới mức giáo viên phải phàn nàn cao độ hoặc bé không thể kết bạn thì đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề lớn hơn. 

Sau đây là những điều bạn có thể làm để giúp bé thể hiện cảm xúc, lấy lại cảm giác an toàn. 

- Động viên bé thể hiện suy nghĩ và cảm xúc 

Tạo cho bé cảm giác yên ổn dễ chịu với chiếc chăn nhỏ, chiếc núm vú giả hay đồ chơi bé yêu thích. 

Đặt câu hỏi giúp bé bày tỏ cảm xúc, ví dụ ”Cún đang sợ à. Để mẹ ôm Cún nhé”, “Trông Cún rất buồn. Mẹ có thể làm gì cho Cún đỡ buồn ?”.

Gợi ý để bé vẽ tranh thể hiện cảm xúc của mình cũng như những điều bé biết. Hỏi xem con vẽ gì trong tranh và vì sao con chọn màu sắc như vậy.

- Giúp bé cảm thấy an toàn và kiểm soát cảm xúc

An ủi bé bằng cách ôm ấp, vỗ về, hát cho bé nghe.

Tuân theo mệnh lệnh của bé (ví dụ nếu bé đòi bế thì hãy bế bé lên).

Để bé được thể hiện nỗi sợ, hỗ trợ bé bằng cách ở gần con và tỏ ra bình tĩnh.

Nói với bé rằng chuyện xảy ra không phải lỗi của con.

Cố gắng không để bé xem các màn bạo lực trên tivi, không nhắc tới các câu chuyện bạo lực đăng trên báo và tạp chí, không chơi các trò chơi bạo lực.

Không để bé một mình với người bạn không biết thật rõ.

Không cần giải thích với bé mọi điều một cách kỹ lưỡng như với người lớn. Trả lời các câu hỏi của con một cách sơ lược, không quá chi tiết. Ví dụ với bé 4 tuổi, chỉ cần nói “ Đôi khi người lớn làm những điều xấu và chuyện ấy rất đáng sợ”.

Báo trước cho bé bất cứ sự thay đổi nào, chẳng hạn nếu có khách đến nhà, hãy nói cho bé biết bạn và khách dự định sẽ làm gì.

Hãy để bé tự đưa ra quyết định trong việc chọn quần áo để mặc, chọn sách để đọc và chọn đồ chơi để chơi.

BS Trần Thu Thủy - Theo Bệnh viện Nhi Trung Ương
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm