Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Điều trị chứng ho và cảm lạnh ở trẻ em

Các triệu chứng ho, chảy nước mũi, ngạt mũi... trong bệnh cảm lạnh có thể được điều trị bằng các phương pháp tự nhiên như xông hơi, vỗ rung, rửa mũi... Uống nhiều nước (gấp đôi bình thường) cũng giúp làm loãng đờm và ngăn ngừa tình trạng mất nước. Chỉ dùng thuốc khi triệu chứng bệnh gây khó khăn cho hoạt động thường ngày của bé hoặc khiến bé và bạn phải thức giấc ban đêm.

Điều trị chứng ho, chảy nước mũi và ngạt mũi không dùng thuốc

Xông hơi: Cho bé xông hơi, càng nhiều càng tốt. Với trẻ nhỏ, hãy biến phòng tắm thành phòng xông hơi, đóng kín cửa, mở tối đa vòi nước nóng. Ngồi cùng bé trong phòng này 10-15 phút.

Với trẻ lớn hơn có thể dùng máy chuyên dùng để xông mặt hoặc bát nước nóng (cẩn thận kẻo bỏng). Hơi nước giúp làm giảm tắc nghẽn ở mũi và lồng ngực, tạo thuận lợi cho việc ho và khạc đờm. Có thể nhỏ thêm một giọt dầu khuynh diệp vào bát nước xông hơi hay máy xông hơi để làm thông thoáng đường thở nhanh hơn. Thực hiện xông hơi vào mỗi buổi sáng và trước khi đi nghủ, nếu có thể thì xông hơi cả trong ngày.

Mở nước nóng từ vòi sen.

Vỗ rung: Trong khi ngồi ở phòng tắm, vỗ mạnh vào trước ngực và sau lưng bé (vị trí của phổi) (mạnh hơn so với khi vỗ để bé ợ hơi) với bàn tay mở. Động tác này làm đờm long ra, giúp bé ho bật đờm tốt hơn.

Nằm cao: Nếu có thể thì đặt bé nằm ở tư thế dựng cao, như vậy bé sẽ thở dễ hơn trong khi ngủ.
Vệ sinh mũi: Với trẻ lớn, điều quan trọng là hướng dẫn trẻ xỉ mũi vài lần trong khi xông hơi, cũng như thường xuyên làm việc này suốt cả ngày. Có thể thay việc xông hơi bằng dùng thuốc chống ngạt mũi để làm thông mũi trước khi xỉ mũi. Thực hành rửa mũi bằng nước muối sinh lý. Với các bé còn nhỏ, bạn có thể dùng dụng cụ hút mũi để hút rạch chất xuất tiết.
Việc tống khứ chất xuất tiết giúp ngăn ngừa các ổ vi trùng gây nhiễm khuẩn. 

Điều trị ho và cảm lạnh bằng thuốc

Ban ngày, để bé ho vài lần mỗi giờ cũng là chuyện bình thường. Điều này tốt hơn cho sức khỏe của bé, vì ho giúp đẩy đờm rãi ra ngoài thay vì để chúng đọng lại trong phổi. Cũng nên chấp nhận hiện tượng chảy mũi và nghẹt mũi vừa phải vào ban ngày nếu bé không cảm thấy quá phiền toái.

Có 4 loại thuốc ho và cảm: 

1. Thuốc chống ngạt mũi: giúp giảm xuất tiết và phù nề ở mũi, làm thông thoáng đường thở, giúp bé thở dễ hơn. Thuốc hiệu quả trong trường hợp ngạt mũi. Tác dụng phụ: khiến trẻ kích thích, khó ngủ.

2. Thuốc kháng histamin: giảm xuất tiết ở mũi nếu nguyên nhân chảy nước mũi là dị ứng chứ không phải cảm. Chủ yếu giúp làm khô mũi. Tác dụng phụ: gây buồn ngủ, ảnh hưởng tới sinh hoạt ban ngày của bé.

3. Thuốc ức chế ho: ức chế phản xạ ho ở họng và phổi, khiến chất nhầy hay các yếu tố kích thích không làm khởi phát cơn ho. Hầu như không có tác dụng phụ. Thường thì nên để bé ho vào ban ngày để làm sạch phổi vào ban ngày, và cho bé dùng thuốc ức chế ho trước khi đi ngủ.

4. Thuốc long đờm: có tác dụng làm loãng đờm, giúp trẻ dễ ho bật đờm ra. Nên dùng khi trẻ bị ứ đọng nhiều ở lồng ngực, khó ho bật được đờm ra. Không có tác dụng phụ.

Các thuốc có thể được bào chế ở dạng đơn độc hay kết hợp 2, 3 hoặc 4 thành phần khác nhau. Chỉ nên dùng thuốc phù hợp với triệu chứng bệnh, chẳng hạn nếu bé ho nhiều nhưng mũi không bị ngạt thì chỉ cần dùng thuốc ức chế cơn ho.

Sử dụng thuốc an toàn 

Đọc kỹ nhãn thuốc, đặc biệt là các thành phần của thuốc.

Không sử dụng cùng lúc 2 loại thuốc có cùng thành phần.

Chọn thuốc phù hợp với triệu chứng bệnh.

Không dùng thuốc lâu hơn quy định.

Không dùng thuốc thường xuyên hơn chỉ dẫn.

Không cho trẻ dùng thuốc của người lớn, dù có giảm liều.  

Dùng thìa hoặc cốc đo chính xác hàm lượng thuốc, không được áng chừng.

Cảnh báo

Tại Mỹ, cả 4 loại thuốc ho và cảm lạnh KHÔNG CÒN ĐƯỢC SỬ DỤNG cho trẻ dưới 4 tuổi. Tất cả các thuốc ho và cảm dán nhãn dùng cho trẻ dưới 2 tuổi đều bị loại khỏi các hiệu thuốc. Các nhà sản xuất cũng tuyên bố không nên dùng các thuốc này cho trẻ dưới 4 tuổi. 

Cơ quan quản lý Thuốc và Thực phẩm Mỹ (FDA) không cho phép sử dụng các thuốc này nữa vì hai lý do:

- Một số trẻ nhỏ vô tình bị dùng thuốc quá liều (cha mẹ cho trẻ dùng cùng lúc vài loại thuốc hoặc cho dùng liều quá cao). 

- Có quá ít nghiên cứu ở trẻ nhỏ chứng minh được các thuốc ho và cảm an toàn và/hoặc hiệu quả. 

Mặt dù thuốc có vẻ có tác dụng và hiếm khi gây rắc rối nếu dùng đúng liều, FDA vẫn tỏ ra thận trọng bằng cách ngăn cản việc dùng các loại thuốc nói trên trước khi có đầy đủ số liệu về độ an toàn và tính hiệu quả của chúng.

Theo Bệnh viện Nhi Trung Ương
Bình luận
Tin mới
  • 18/01/2026

    7 lý do cải bó xôi là một trong những loại rau xanh tốt nhất cho sức khỏe

    Rau bina hay còn gọi là cải bó xôi, rau chân vịt luôn đứng đầu danh sách các loại rau lá xanh giàu dinh dưỡng nhất, chứa đựng nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất sinh học, giúp bảo vệ cơ thể ngăn ngừa nhiều bệnh mạn tính.

  • 18/01/2026

    Mẹo chăm sóc da vùng da cổ

    Vùng da cổ và ngực thường rất mỏng manh và hay bị bỏ quên trong quy trình chăm sóc da. Ở phụ nữ, vùng da này đặc biệt dễ bị lão hóa và tổn thương do ánh nắng mặt trời do tiếp xúc nhiều với tia cực tím (UV).Bài viết này thảo luận về tổn thương da ở vùng da cổ, đưa ra lời khuyên về các sản phẩm và quy trình điều trị nếp nhăn , tình trạng đổi màu, đốm nắng và các vấn đề khác.

  • 17/01/2026

    Trái cây giảm cân: 5 loại quả ngọt giúp 'đốt' mỡ không tưởng

    Một số loại trái cây giàu đường lại sở hữu khả năng đốt mỡ kinh ngạc nhờ hàm lượng chất xơ và hoạt chất sinh học đặc biệt. Tìm hiểu 5 loại trái cây giảm cân giúp sở hữu vóc dáng thon gọn mà không phải nhịn ăn khắc nghiệt.

  • 17/01/2026

    Lời khuyên tập luyện cho phụ nữ sau tuổi 50

    Bước qua tuổi 50, nhiều phụ nữ bắt đầu đối diện với những thay đổi rõ rệt về sức khỏe và vóc dáng.

  • 16/01/2026

    4 lý do nên sử dụng củ sả trong nhiều món ăn hàng ngày

    Sả không chỉ là một loại gia vị tạo mùi thơm đặc trưng mà còn là 'dược liệu vàng' trong căn bếp. Dưới đây là 4 lý do thuyết phục để bạn thêm củ sả vào chế độ ăn uống hàng ngày.

  • 16/01/2026

    Mụn trứng cá do steroid

    Mụn trứng cá do steroid tương tự như mụn trứng cá thông thường, tình trạng này không nguy hiểm và thường hết sau khi bạn ngừng sử dụng steroid, tuy nhiên bạn cũng có thể sử dụng thuốc để giảm sự khó chịu của mụn. Cùng tìm hiểu về mụn trứng cá do steroid qua bài viết sau đây!

  • 15/01/2026

    5 loại nấm giúp giảm cân và 'đốt' mỡ hiệu quả không nên bỏ lỡ

    Thay vì ép mình với thực đơn giảm cân khắc nghiệt, hãy tham khảo một bí quyết dinh dưỡng giúp vóc dáng thon gọn là nấm - được coi 'siêu thực phẩm' giúp kiểm soát cân nặng khoa học mà không cần bỏ đói cơ thể.

  • 15/01/2026

    Có nên dùng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe?

    Việc sử dụng ChatGPT để tìm hiểu thông tin sức khỏe có thể nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và mang lại cảm giác riêng tư. Tuy nhiên, thông tin mà ChatGPT cung cấp không phải lúc nào cũng đáng tin cậy, cập nhật hay nhất quán.

Xem thêm