Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Giúp con nói "KHÔNG" với việc sử dụng chất kích thích

Lạm dụng chất kích thích ở thanh thiếu niên đang ngày càng gia tăng, không chỉ tại Việt Nam mà còn trên toàn thế giới. Để giải quyết vấn đề nhức nhối này, việc cha mẹ thảo luận cởi mở với con về tác hại của chất kích thích và đề cao lối sống lành mạnh đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Sử dụng chất gây nghiện, chất kích thích ở tuổi vị thành niên có thể tác động tiêu cực đến sức khỏe, cản trở sự phát triển toàn diện.

Đâu là lý do khiến trẻ vị thành niên sử dụng chất kích thích?

Quyết định sử dụng chất kích thích của mỗi thanh thiếu niên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân phức tạp và phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau. Theo Tổ chức phi lợi nhuận Gobi (Mỹ), sau khi hỗ trợ nhiều gia đình và thanh thiếu niên, họ đã thu thập được các lý do sử dụng chất kích thích từ chính các em, bao gồm:

  • Giảm stress và giải tỏa căng thẳng

  • Chống lại sự buồn chán

  • Kiểm soát, trốn tránh cảm xúc

  • Tìm kiếm cảm giác mạo hiểm

  • Cảm thấy vui vẻ và thông minh hơn

  • Dễ dàng kết bạn

Hậu quả nghiêm trọng của việc sử dụng chất kích thích ở tuổi vị thành niên

Sử dụng chất kích thích ở tuổi vị thành niên có thể dẫn đến những hậu quả vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, tinh thần và cuộc sống của các em. Dưới đây là một số hậu quả phổ biến mà các bậc phụ huynh và thanh thiếu niên cần lưu ý:

1. Nghiện chất kích thích

Đây là mối nguy hiểm lớn nhất khi sử dụng chất kích thích. Chất kích thích có thể gây ra phụ thuộc về thể chất và tâm lý, khiến người dùng khó cai nghiện, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng kiểm soát hành vi.

2. Sa sút trong học tập

Việc sử dụng chất kích thích ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung, ghi nhớ và học tập của thanh thiếu niên, dẫn đến kết quả học tập giảm sút, thậm chí bỏ học.

3. Rối loạn tâm thần

Sử dụng chất kích thích trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tâm thần như trầm cảm, lo âu, hoang tưởng, rối loạn tâm thần phân liệt, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và khả năng hòa nhập xã hội.

4. Dẫn đến những hành vi nguy hiểm

Chất kích thích có thể khiến thanh thiếu niên đưa ra những quyết định sai lầm, thiếu tỉnh táo, dẫn đến các hành vi nguy hiểm như lái xe khi đã sử dụng chất kích thích, quan hệ tình dục không an toàn, tham gia vào các băng nhóm tội phạm.

5. Vấn đề sức khỏe

 Sử dụng chất kích thích có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như tổn thương não, gan, phổi, tim mạch, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và tuổi thọ.

6. Tử vong

 Sử dụng chất kích thích quá liều có thể dẫn đến hôn mê, tổn thương não và thậm chí tử vong.

Phụ huynh hãy khuyến khích con mở lòng mình để vượt qua các cám dỗ của chất kích thích.

Phụ huynh hãy khuyến khích con mở lòng mình để vượt qua các cám dỗ của chất kích thích.

Cha mẹ làm sao để trở thành lá chắn bảo vệ con khỏi chất kích thích?

Nhiều bậc phụ huynh thường cảm thấy khó khăn khi nói chuyện với con cái ở tuổi vị thành niên về vấn đề sử dụng chất kích thích.

Tuy nhiên, đây là một chủ đề quan trọng cần được thảo luận cởi mở để bảo vệ con khỏi những tác hại tiềm ẩn. Để có một cuộc trò chuyện hiệu quả, phụ huynh cần lưu ý:

1. Khuyến khích con chia sẻ quan điểm

Hãy để con cảm thấy thoải mái khi chia sẻ suy nghĩ và cảm xúc của mình về vấn đề này, tránh áp đặt quan điểm hoặc phán xét con. Phụ huynh cũng nên dành thời gian để lắng nghe con một cách chăm chú và không ngắt lời, điều này thể hiện sự quan tâm và thấu hiểu của bạn đối với những gì con bạn đang nói.

2. Thảo luận về tác hại của việc sử dụng chất kích thích

Thay vì sử dụng những lời đe dọa hay cảnh báo đáng sợ, phụ huynh có thể tập trung vào việc giải thích những tác hại thực tế của việc sử dụng chất kích thích. Nêu ra những ví dụ cụ thể về cách sử dụng chất kích thích có thể ảnh hưởng tiêu cực đến các khía cạnh quan trọng trong cuộc sống của con, chẳng hạn như sức khỏe, học tập, các mối quan hệ và tương lai của con (Hãy giải thích mọi thứ một cách đơn giản và dễ hiểu).

Phân tích thông điệp của truyền thông

Cùng con thảo luận về những thông điệp sai lệch hoặc gây hiểu lầm về việc sử dụng chất kích thích mà con có thể tiếp xúc. Từ đó khuyến khích con suy nghĩ phản biện và tự đánh giá tính chính xác của thông tin mà chúng tiếp nhận.

Chia sẻ trải nghiệm của bản thân (nếu có)

Nếu bạn đã từng sử dụng chất kích thích trong quá khứ, hãy chia sẻ với con bạn về trải nghiệm của bạn một cách trung thực. Giải thích lý do tại sao bạn chọn không sử dụng chất kích thích nữa. Nhấn mạnh những bài học quý giá mà bạn đã học được từ những trải nghiệm đó.

Ngoài ra, cha mẹ cũng nên quan tâm đến các hoạt động của con; làm quen với bạn bè của con; thiết lập các quy tắc rõ ràng về việc sử dụng chất kích thích và đảm bảo con bạn hiểu rõ những quy tắc đó; làm gương cho con về lối sống lành mạnh hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia nếu cần thiết...

Hãy nhớ rằng, giao tiếp cởi mở và thường xuyên là chìa khóa để xây dựng mối quan hệ tin tưởng với con bạn và giúp con tránh xa những tác hại của việc sử dụng chất kích thích.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 dấu hiệu âm thầm cho thấy trẻ vị thành niên lạm dụng chất kích thích.

Việt An - Theo suckhoecong
Bình luận
Tin mới
  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

Xem thêm