Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gây tê tại chỗ cho các thủ thuật phẫu thuật và nha khoa

Gây tê tại chỗ là một thủ thuật hay được sử dụng để làm giảm đau nhưng vẫn giữu cho bệnh nhân tỉnh táo trong các tiểu phẫu.

Gây tê tại chỗ là một cách ngăn chặn cảm giác đau, được sử dụng trong các tiểu phẫu để làm tê liệt một vùng nhỏ trên cơ thể, nơi cơn đau đáng lẽ sẽ xảy ra mà không làm thay đổi nhận thức của bệnh nhân. Bạn có thể quen thuộc với thuốc gây tê tại chỗ được sử dụng cho các thủ thuật nha khoa hay làm tê liệt một vùng cần được khâu.

Tại sao lại sử dụng gây tê tại chỗ?

Không giống như gây mê toàn thân (toàn bộ cơ thể bị tê liệt và bệnh nhân bất tỉnh), gây tê tại chỗ cho phép bệnh nhân còn ý thức và tỉnh táo trong khi làm thủ thuật. Gây tê tại chỗ chỉ tác động đến một khu vực nhỏ, ví dụ như gây tê vùng được sử dụng cho toàn bộ cánh tay hoặc chân.

Đây là kiểu gây tê thường được sử dụng cho các ca tiểu phẫu có thể được hoàn thành trong một thời gian ngắn và bệnh nhân có thể​​ xuất viện trong vòng một ngày. Thủ thuật này cũng được sử dụng khi các cơ không cần phải thư giãn.

Gây tê tại chỗ thực hiện như thế nào?

Khi thực hiện gây tê tại chỗ, một loại thuốc tê có thể được bôi lên da dưới dạng kem hoặc xịt hoặc tiêm vào khu vực nơi thực hiện thủ thuật. Nếu là dạng tiêm thì đôi khi phải tiêm đến vài mũi với số lượng nhỏ. Một vài phút sau khi tiêm vào khu vực đó có thể được tê liệt hoàn toàn. Nếu khu vực vẫn còn cảm giác, có thể tiêm thêm hoặc cung cấp thêm thuốc tê để đảm bảo khu vực đó tê liệt toàn bộ .

Mặc dù mục đích là để làm mất cảm giác đau, nhưng sự thật là khi tiêm thuốc gây tê tại chỗ lại thường gây khá đau.

Nhưng bạn nên chuẩn bị cho cơn đau ngắn này để không bị đau trong suốt quá trình thực hiện thủ thuật còn lại.

Các thủ thuật sử dụng gây tê tại chỗ

Gây tê tại chỗ thường được ứng dụng với các ca tiểu phẫu có thể gây đau nhưng không nghiêm trọng. Một số ví dụ về khi gây tê tại chỗ là thích hợp: 

  • Các thủ thuật nha khoa, chẳng hạn như hàn lỗ sâu (răng) hoặc các thủ thuật mà lợi cần phải tê.
  • Khâu vết thương
  • Loại bỏ móng chân mọc ngược
  • Một số bệnh viện nhi gây tê ở nơi tiêm truyền tĩnh mạch để giảm đau.
  • Làm tê da trước khi thực hiện sinh thiết.

Thuốc được sử dụng để gây tê tại chỗ

Các loại thuốc được sử dụng làm thuốc gây tê tại chỗ có công thức giống với cocaine, chất mà trước đây từng được sử dụng để gây tê. Nhưng khác với cocaine ở chỗ chúng không thể bị lạm dụng và chúng không gây ra tăng huyết áp hay co mạch. Những loại thuốc này tác động trên các thụ thể tiếp nhận thông tin đau, và phong bế các thụ thể này.

Các loại thuốc được sử dụng như thuốc gây tê tại chỗ thường có đuôi là –caine, như: benzocaine, lidocaine và novocaine. Ngoài ra còn có một số thuốc gây tê tại chỗ có nguồn gốc tự nhiên như tinh dầu bạc hà.

Loại thuốc và lượng thuốc tùy thuộc vào việc bạn có bị dị ứng hay không, các phản ứng trước đây mà bạn hoặc các thành viên trong gia đình bạn đã được gây mê, các loại thuốc khác mà bạn đang sử dụng, thời gian thực hiện thủ thuật, cộng với tuổi, chiều cao và cân nặng .

Những rủi ro trong thủ thuật gây tê tại chỗ

Thuốc tê tại chỗ thường an toàn, nhưng vẫn có thể xảy ra những vấn đề cấp cứu khi bệnh nhân xuất hiện phản ứng bất thường với thuốc (dị ứng thuốc) và có vấn đề về nhịp tim, tuần hoàn, hô hấp hoặc chức năng não. Hãn hữu có phản ứng dị ứng toàn thân hoặc sốc phản vệ đe dọa tính mạng người bệnh.

Hộp chống sốc phản vệ và hoạt động cấp cứu phải luôn có và sẵn sàng tại bất kì nơi nào thực hiện thủ thuật gây tê cục bộ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Gây tê ngoài màng cứng: sự thật và những hiểu lầm

CTV Nguyễn Dũng - Viên Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 22/09/2026

    Nhịn ăn gián đoạn trong phòng các bệnh mạn tính và rối loạn chuyển hóa

    Nhịn ăn là phương pháp được áp dụng từ lâu đời, dưới nhiều hình thức khác nhau… chúng còn phổ biến trong một sô tôn giáo, hoặc được áp dụng trong một số biện pháp phòng và điều trị bệnh mạn tính, rối loạn chuyển hóa

  • 22/09/2026

    Có nên bổ sung biotin để kích thích mọc tóc?

    Biotin được nhiều người truyền tai như một giải pháp giúp tóc mọc dày, chắc khỏe hơn. Vậy nên dùng chất dinh dưỡng này như thế nào?

  • 22/09/2026

    Trung thu hiện đại: Giữ trọn truyền thống, sống khỏe mỗi ngày

    Tết Trung thu là dịp lễ thiêng liêng của tình thân và sự sum vầy. Tuy nhiên, trước những thay đổi của cuộc sống hiện đại, việc làm thế nào để vừa gìn giữ nét đẹp truyền thống, vừa đảm bảo chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh cho cả nhà đang là mối quan tâm của nhiều gia đình. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin và đưa ra những lời khuyên hữu ích ngay sau đây.

  • 21/09/2026

    WHO: khó khăn trong triển khai mục tiêu bao phủ tiêm chủng hiện nay trên toàn cầu

    Tiêm chủng là một trong những can thiệp y tế công cộng thành công và có hiệu quả nhất hiện nay, giúp cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, tỉ lệ bao phủ vaccine toàn cầu đang gặp nhiều thách thức. Việc đảm bảo mọi trẻ em đều được tiêm chủng đầy đủ không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn xây dựng một cộng đồng an toàn, đẩy lùi dịch bệnh.

  • 21/09/2026

    Loại quả giàu kali hơn chuối và chứa nhiều dinh dưỡng bất ngờ

    Nhiều người thường ăn chuối để bổ sung kali. Tuy nhiên, quả ổi cũng chứa nhiều kali, vitamin C, đồng thời nổi bật với hàm lượng chất xơ và nhiều dưỡng chất khác.

  • 21/09/2026

    Bí quyết ăn hải sản an toàn khi đi biển

    Thưởng thức hải sản tươi ngon là trải nghiệm không thể thiếu khi đi biển vì chúng mang lại hương vị đại dương đặc trưng cùng nguồn dinh dưỡng dồi dào, tuy nhiên loại thực phẩm này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về ngộ độc và dị ứng nếu không được lựa chọn, bảo quản và chế biến đúng cách.

  • 20/09/2026

    Lo âu trong thai kỳ: Nguyên nhân, biểu hiện và cách quản lý

    Mang thai là giai đoạn có nhiều thay đổi về nội tiết và tâm lý, một số phụ nữ có thể xuất hiện hoặc trở nặng tình trạng lo âu trong thời gian này.

  • 20/09/2026

    7 cách uống cà phê giúp bạn khỏe hơn mỗi ngày

    Để tăng vị ngon và tăng tối đa lợi ích của cà phê, hãy tìm hiểu những cách pha chế này để nâng cao sức khỏe.

Xem thêm