Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Đái tháo đường type 2 có thể làm tăng tốc độ lão hóa não, suy giảm nhận thức

Một nghiên cứu quy mô lớn cho thấy bệnh đái tháo đường type 2 cũng làm tăng tốc độ suy giảm nhận thức và lão hóa não. Chẩn đoán sớm và kiểm soát bệnh đái tháo đường type 2 là chìa khóa để giảm những tác động nhận thức này.

Đái tháo đường type 2 hiếm khi gặp ở những người dưới 45 tuổi, nhưng tình trạng này đang trở nên phổ biến hơn ở những người trẻ tuổi.

Một nghiên cứu vừa được công bố trên eLife đã liên hệ bệnh đái tháo đường type 2 với quá trình lão hóa não nhanh chóng và suy giảm nhận thức.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn 20.000 người từ Ngân hàng sinh học Vương quốc Anh (Biobank) - một cơ sở dữ liệu y sinh với hơn nửa triệu người tham gia. Sau đó, họ tiến hành phân tích tổng hợp 34 nghiên cứu nhận thức và 60 nghiên cứu hình ảnh thần kinh để xem liệu những nghiên cứu này có hỗ trợ phát hiện của họ hay không.

Đối với dữ liệu Biobank của Vương quốc Anh, các nhà nghiên cứu đã so sánh những người mắc bệnh đái tháo đường type 2 với những người mắc hội chứng chuyển hóa (HCCH). Tất cả những người tham gia ở độ tuổi từ 50 đến 80. Không có ai mắc đái tháo đường type 1.

Các nhà nghiên cứu đã ghi nhận tình trạng tăng huyết áp (huyết áp cao) đối với bất kỳ người tham gia nào có huyết áp tâm thu lớn hơn 140 hoặc huyết áp tâm trương lớn hơn 90. Tăng huyết áp có liên quan đến suy giảm nhận thức.

Ngoài ra, qua phân tích, các nhà nghiên cứu kết luận khả năng lý luận trừu tượng, chức năng điều hành, tốc độ xử lý, thời gian phản ứng và dữ liệu bộ nhớ số của não bộ các tình nguyện viên. Họ đã sử dụng quét MRI để đánh giá sự teo của chất xám ở cả nhóm tình nguyện viên bị tiểu đường loại 2 và HCCH. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu đã chia những người tham gia mắc bệnh đái tháo đường type 2 thành 2 nhóm, trong đó 1 nhóm dùng metformin như một phương pháp điều trị bệnh tiểu đường và một nhóm không được chỉ định.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), cứ 10 người ở Mỹ thì có 1 người mắc bệnh đái tháo đường và khoảng 95% trong số đó mắc bệnh đái tháo đường type 2. Tại Vương quốc Anh, bệnh đái tháo đường ở Anh dự đoán rằng 5,5 triệu người (1 trong 12 người ) sẽ mắc bệnh đái tháo đường vào năm 2030, với hơn 90% trong số đó là type 2.

Đái tháo đường type 2 hiếm khi gặp ở những người dưới 45 tuổi, nhưng tình trạng này đang trở nên phổ biến hơn ở những người trẻ tuổi.

Các nhà nghiên cứu thấy rằng đối với những người mắc bệnh đái tháo đường type 2, ảnh hưởng đến chức năng nhận thức đã tăng lên đáng kể - chức năng điều hành giảm thêm 13,1% và tốc độ xử lý giảm thêm 6,7% so với các tác động liên quan đến tuổi tác. Khả năng nhận thức tương tự cũng giảm ở bệnh nhân đái tháo đường loại 2. 

Bên cạnh đó, các nhà nghiên cứu phát hiện ra sự giảm tuyến tính của chất xám theo tuổi gây ra chứng teo não. Sự giảm này ở những người mắc bệnh đái tháo đường loại 2 nhiều hơn ở những bệnh nhân HCCH, với sự teo nghiêm trọng nhất được thấy ở thể vân thất, tiểu não và tutamen (một cấu trúc não đóng vai trò cơ bản trong việc chuẩn bị và thực hiện các cử động chân tay).

Tuy nhiên, họ không thấy sự khác biệt về tác dụng nhận thức thần kinh giữa những người mắc bệnh đái tháo đường loại 2 dùng metformin và những người không được chỉ định. Tiến sĩ Griffin cho biết: "Điều thú vị là metformin (đang được đánh giá trong các thử nghiệm lâm sàng để điều trị suy giảm nhận thức) không cải thiện các triệu chứng nhận thức thần kinh liên quan đến bệnh tiểu đường type 2. Điều này cho thấy rằng cần phải có phương pháp điều trị thích hợp để ngăn chặn những thay đổi nhận thức thần kinh phát sinh do căn bệnh tiểu đường loại 2".

Tính cả đến các yếu tố như tuổi tác, giới tính, trình độ giáo dục và tăng huyết áp, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những tình nguyện viên mắc bệnh đái tháo đường loại 2 có hiệu suất nhận thức kém hơn so với những người mắc HCCH và có mức độ teo não cao hơn.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng "Đáu tháo đườngtype 2 và sự tiến triển của nó có thể đẩy nhanh các con đường liên quan đến lão hóa não điển hình."

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Ăn ít calorie, giảm cân có thể đảo ngược đái tháo đường type 2?

Hà Anh (Theo Medical News Today) - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

Xem thêm