Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Có nên sử dụng kháng sinh để điều trị viêm tai ở trẻ em

Viêm tai là bệnh cực kỳ phổ biến ở trẻ nhỏ và đa số các trường hợp đều được điều trị bằng kháng sính. Nhưng, bạn có biết rằng, tai cũng có cơ chế tự chữa lành và kháng sinh chỉ đóng một phần rất nhỏ trong việc điều trị viêm tai. Hơn thế nữa, sử dụng lâu dài kháng sinh có thể dẫn đến tình trạng kháng kháng sinh và những hậu quả kháccho sức khỏe. Hãy xem các chuyên gia khuyến cáo như thế nào về cách điều trị viêm tai an toàn nhất.

Kháng sinh ít có tác dụng trong điều trị nhiễm trùng tai

Nhiễm trùng tai không phải lúc nào cũng do vi khuẩn gây ra. Rất nhiều các nghiên cứu cho thấy viêm tai do nhiễm khuẩn chỉ chiếm từ 51-78% số ca viêm tai. Điều đó có nghĩa là 22-49% còn lại là do các nguyên nhân khác như vi khuẩn thậm chí là nhạy cảm với một số thực phẩm. Và trong những trường hợp như thế thì kháng sinh sẽ không tác dụng.

Cho dù nguyên nhân có là gì đi chăng nữa thì tai vẫn có cơ chế tự giải quyết vấn đề viêm nhiễm đó bằng những cơ chế riêng. Một số nghiên cứu đã thống kê 60% trẻ em bị viêm tai tự khỏi trong vòng 24 giờ mà không cần dùng bất cứ loại kháng sinh nào. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng 80% các ca nhiễm trùng tai khỏi hoàn toàn mà không cần tới điều trị thuốc.

Kết quả của một số nghiên cứu về hiệu quả của kháng sinh trong điều trị viêm tai cho thấy: kháng sinh chỉ nên được điều trị khi nhiễm trùng tai nặng thêm trong vòng 3-7 ngày. Kháng sinh không giúp ngăn chặn thủng màng nhĩ hoặc nhiễm trùng tai tiến triển nặng hơn ở nhiều trường hợp. Kháng sinh cũng không giúp giảm đau tai hoặc ngăn chặn việc suy giảm thính lực của trẻ nhỏ. Nhưng trong trường hợp trẻ dưới  2 tuổi viêm tai thì kháng sinh lại có nhiều tác dụng hơn.

Theo Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị của Hiệp hội nhi khoa Hoa Kỳ, không khuyến khích điều trị kháng sinh cho tất cả các ca nhiễm trùng tai. Nhưng vì áp lực của các bậc phụ huynh mong đợi một sự điều trị tích cực ngay lập tức nên phần lớn các bác sỹ buộc phải kê đơn kháng sinh điều trị.

Điều trị kháng sinh dẫn đến những ảnh hưởng lâu dài về sức khỏe trẻ em

Một chút lợi ích của kháng sinh không đủ để đánh cược với những nguy hiểm mà kháng sinh gây ra. Trong số những trẻ em được điều trị kháng sinh thì  cứ 14 trẻ lại có 1 trẻ mắc tiêu chảy, nôn và phát ban.

Kháng sinh không phải là một công cụ điều trị  thông minh, bởi kháng sinh không thể phân biệt được đâu là lợi khuẩn, đâu là vi khuẩn gây bệnh trong cơ thể con người. Đặc biệt là những kháng sinh phổ rộng có thể thanh lọc một loạt các lợi khuẩn đang cư trú trên người.

Vốn dĩ xây dựng được một hệ thống vi khuẩn cộng sinh trong cơ thể con người đã khó và mất thời gian lâu nên một khi uống kháng sinh nghĩa là bạn xác định phải  xây dựng lại từ đầu. Các vi khuẩn cộng sinh trong cơ thể chúng ta đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc củng cố hệ miễn dịch, chuyển hóa, dinh dưỡng, thải độc, chống lại việc viêm nhiễm và nhiều lợi ích khác.

Đặc biệt là trẻ em - những đối tượng dễ bị đe dọa bởi những nhiễm trùng cơ hội khác khi bị mất cân bằng lợi khuẩn trong cơ thể. Ví dụ, chỉ cần một liều amoxicilin hoặc các kháng sinh nhóm macrolide ( là những kháng sinh phổ rộng được dùng rộng rãi nhất trên thế giới) có thể làm tăng nguy cơ nhiễm H.Pylori (vi khuẩn gây viêm dạ dày) từ 20 đến 50%. Hoặc có thể làm tăng nguy cơ phát triển bệnh hen, sốt hoặc dị ứng da.

Với những bằng chứng trên có lẽ việc điều trị kháng sinh trong viêm tai là điều không quá cần thiết. Hơn nữa việc lạm dụng kháng sinh sẽ làm tăng các vi khuẩn kháng thuốc trong cộng đồng.

Kháng sinh nhất thiết phải được dùng dưới sự giám sát của bác sỹ và chỉ nên kê đơn trong những trường hợp cần  thiết. Dùng kháng sinh không được kê đơn không những gây ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn gây nặng thêm tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn trong cộng đồng.

Với những trẻ bị nhiễm trùng tai mạn tính, việc đặt ống dẫn lưu là điều không thể tránh khỏi. Chiếc ống này sẽ dẫn dịch từ tai ra ngoài do đó tránh được tình trạng nhiễm trùng tai thường xuyên. Mặc dù hiệu quả của ống dẫn lưu đã được chứng minh nhưng đây cũng không phải là một phương pháp hoàn hảo. Những rủi ro trong khi phẫu thuật, việc tái nhiễm trùng tai không phải là không xảy ra cũng là những điều cần cân nhắc.

Phương pháp điều trị nhiễm trùng tai an toàn nhất

Bạn có thể giúp con bạn giảm nguy cơ mắc viêm tai và hạn chế viêm tai nghiêm trọng bằng những việc sau:

  • Với trẻ sơ sinh: việc nuôi con bằng sữa mẹ vô cùng quan trọng vì giúp trẻ xây dựng được hệ thống miễn dịch tốt hơn là ăn sữa công thức.
  • Áp dụng chế độ ăn thực phẩm tươi sống giàu dinh dưỡng cho trẻ
  • Chú ý và phát hiện ra bé nhạy cảm với loại thức ăn nào và giải quyết tình trạng mẫn cảm đó. Các chế phẩm từ sữa dễ là nguyên nhân gây ra tình trạng tái nhiễm trùng nhất.
  • Cung cấp đủ lượng vitamin D cần thiết vì vitamin D giúp hệ miễn dịch khỏe mạnh hơn
  • Củng cố hệ miễn dịch của trẻ.

Một số phương pháp làm giảm những triệu chứng của bệnh viêm tai:

  • Vệ sinh mũi miệng tránh tình trạng viêm nhiễm làm gia tăng các nguy cơ  viêm tai bằng cách rửa mũi miệng bằng nước muối sinh lý
  • Tăng các thực phẩm củng cố hệ miễn dịch như tỏi, các thực phẩm giàu lợi khuẩn như thực phẩm lên men. Nếu cần thiết thì có thể dùng những thực phẩm chức năng để kich thích hệ miễn dịch.
     
  • Bạn có thể xem xét điều trị viêm tai bằng thảo dược nhất là những trường hợp viêm tai do virus vừa không ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột vừa không chịu những nguy cơ nguy hiểm của kháng sinh phổ rộng mặc dù  mất thời gian lâu hơn để các thảo dược này phát huy tác dụng

Nếu như tình trạng càng ngày càng nặng thì việc dùng kháng sinh là không thể tránh khỏi. Tuy nhiên đừng quá lo lắng vì vẫn có những cách hạn chế được tác dụng phụ của kháng sinh, trong đó việc tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sỹ là cực kỳ quan trọng.

Tham khảo thông tin thêm về Viêm tai ở trẻ em tại bài viết: Viêm tai giữa ở trẻ nhỏ

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo chriskresser
Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2022

    Chuyên gia chỉ mẹo chuẩn nhất chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng

    Bệnh tay chân miệng có thể điều trị tại nhà. Tuy nhiên có rất nhiều phụ huynh vẫn còn bối rối khi chăm sóc trẻ trong quá trình điều trị tại nhà. Phụ huynh có thể chăm sóc trẻ theo các hướng dẫn của chuyên gia để trẻ được đảm bảo an toàn và nhanh khỏi bệnh.

  • 25/05/2022

    11 lợi ích sức khỏe của thiền qua các bằng chứng khoa học

    Thiền được nhiều người biết đến như một thực hành tôn giáo nhưng thiền còn là một quá trình luyện rèn tâm trí nhằm đạt được những lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học.

  • 25/05/2022

    Nhiễm Norovirus

    Nhiễm khuẩn norovirus là một nhiễm khuẩn hay gặp và gây nhiễm khuẩn tiêu hóa với các triệu chứng nôn, tiêu chảy, đau bụng và có thể mất nước nghiêm trọng.

  • 25/05/2022

    Trẻ ho, sốt kéo dài cha mẹ cần làm gì?

    Trẻ nhập viện với các biểu hiện ho, sốt, khó thở có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây.

  • 25/05/2022

    Những lầm tưởng về chế độ ăn 'detox'

    Chế độ ăn detox được cho là giúp cơ thể giải độc, song một số chuyên gia nói detox không hiệu quả, có thể làm rối loạn đường huyết và mất cơ.

  • 25/05/2022

    Bệnh đậu mùa khỉ: Đường lây truyền và cách phòng ngừa cần làm ngay

    Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã họp khẩn và đưa ra những cảnh báo về căn bệnh đậu mùa khỉ đang bùng phát tại 12 quốc gia trên thế giới và có nguy cơ lan sang nhiều nước khác.

  • 25/05/2022

    18 cách để giảm đầy hơi

    Hầu hết mọi người đều cảm thấy chướng bụng vào một thời điểm nào đó. Các bài tập thể dục, thực phẩm bổ sung và massage là những phương pháp phổ biến giúp giảm đầy hơi nhanh chóng. Thực hiện thay đổi lối sống lành mạnh hơn cũng có thể ngăn ngừa chứng đầy hơi tái phát.

  • 24/05/2022

    Bố mẹ đã biết chăm sóc trẻ bị tiêu chảy đúng cách?

    Việc gia tăng trẻ mắc tiêu chảy trong thời gian qua khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Tuy là bệnh không mới nhưng việc chăm sóc trẻ đúng cách để nhanh "cắt cơn" tiêu chảy, giúp trẻ hồi phục sức khoẻ thì không phải bố mẹ nào cũng biết.

Xem thêm