Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chế độ ăn ít protein có thể là nguyên nhân dẫn đến thừa cân, béo phì

Một nghiên cứu trên quy mô lớn của Úc cho thấy, cơ thể 'đói protein' là nguyên nhân dẫn đến việc ăn quá nhiều và gây thừa cân, béo phì.

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy thực phẩm đã qua chế biến và tinh chế là nguyên nhân hàng đầu làm tăng tỷ lệ béo phì. 

Một nghiên cứu mới kéo dài hơn 1 năm về thói quen ăn uống của 9.341 người Úc cho thấy, việc tiêu thụ các loại thực phẩm chế biến cực nhanh đang thúc đẩy đại dịch béo phì. Lượng protein quá ít trong đồ ăn nhanh khiến mọi người ăn  thêm nhiều để phản ứng lại sự thèm ăn của cơ thể đối với protein.

Nghiên cứu mới dựa trên một cuộc khảo sát dinh dưỡng và hoạt động thể chất quốc gia do Cục Thống kê Úc (ABS) thực hiện, và ủng hộ thêm 'Giả thuyết đòn bẩy protein'. Nghiên cứu được thực hiện bởi Trung tâm Charles Perkins của Đại học Sydney (CPC) và được xuất bản trong số mới nhất của tạp chí Béo phì.

photo-1668135233572

Nghiên cứu xác nhận rằng thực phẩm đã qua chế biến là một nguyên nhân làm gia tăng bệnh béo phì.

Lần đầu tiên được đưa ra vào năm 2005 bởi các giáo sư Raubenheimer và Stephen Simpson, Giả thuyết đòn bẩy protein lập luận rằng, mọi người ăn quá nhiều chất béo và carbohydrate vì cơ thể thèm ăn protein, thứ mà cơ thể ưa thích hơn mọi thứ khác. Chế độ ăn uống bao gồm các loại thực phẩm đã qua chế biến và tinh chế có hàm lượng protein thấp, do đó mọi người càng có xu hướng tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu năng lượng hơn cho đến khi đáp ứng được nhu cầu protein của cơ thể.

1. Thực phẩm đã qua chế biến thiếu protein và làm tăng cảm giác thèm ăn

"Khi mọi người tiêu thụ nhiều đồ ăn vặt hoặc thực phẩm đã qua chế biến và tinh chế sẽ làm loãng protein trong chế độ ăn và làm tăng nguy cơ thừa cân và béo phì, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính," tác giả chính của nghiên cứu - TS Amanda Grech, một nghiên cứu viên tại CPC và Trường Khoa học Môi trường và Đời sống của Đại học Sydney cho biết.

Còn theo GS David Raubenheimer, Chủ tịch Leonard Ullmann về Sinh thái dinh dưỡng tại Trường Khoa học Môi trường và Đời sống: "Con người, giống như nhiều loài khác, thèm ăn protein hơn là các chất dinh dưỡng cung cấp năng lượng như chất béo và carbohydrate. Điều đó có nghĩa là nếu protein trong chế độ ăn của chúng ta được pha loãng với chất béo và carbohydrate, chúng ta sẽ ăn nhiều năng lượng hơn để có được lượng protein mà cơ thể chúng ta thèm muốn".

2. Protein cần thiết cho sức khỏe 

Protein là nền tảng của sự sống. Mọi tế bào trong cơ thể đều chứa protein và chúng được sử dụng để sửa chữa hoặc tạo ra tế bào mới; và người ta ước tính rằng có tới hơn một triệu dạng protein cần thiết để cơ thể con người hoạt động.

Nguồn thực phẩm cung cấp protein bao gồm thịt, sữa, cá, trứng, đậu nành, các loại đậu, một số loại ngũ cốc như mầm lúa mì và quinoa.

photo-1668135236783

 

Protein có nhiều chức năng quan trọng đối với tế bào và cơ thể.

Các nhà khoa học của Đại học Sydney đã phân tích dữ liệu từ một cuộc khảo sát về dinh dưỡng và hoạt động thể chất ở 9.341 người trưởng thành, được thực hiện từ tháng 5/2011 đến tháng 6/2012, với độ tuổi trung bình là 46,3 tuổi.

Họ phát hiện ra năng lượng trung bình của dân số là 8.671 kilojoules (kJ), với tỷ lệ năng lượng trung bình từ protein chỉ là 18,4%, so với 43,5% từ carbohydrate và 30,9% từ chất béo, và chỉ 2,2% từ chất xơ và 4,3% từ rượu bia.

Sau đó, họ lập biểu đồ năng lượng tiêu thụ so với thời gian tiêu thụ và nhận thấy rằng mô hình phù hợp với dự đoán của Giả thuyết đòn bẩy protein. Những người tiêu thụ lượng protein thấp hơn trong bữa ăn đầu tiên trong ngày sẽ tiếp tục tăng lượng thức ăn tổng thể của họ trong các bữa ăn tiếp theo đó, trong khi những người nhận được đủ lượng protein khuyến nghị lại giảm lượng thức ăn của họ trong suốt cả ngày.

3. "Đói protein" là nguyên nhân dẫn đến việc ăn quá nhiều

Các nhà khoa học cũng tìm thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa các nhóm vào bữa ăn thứ 3 trong ngày: những người có tỷ lệ năng lượng từ protein vào đầu ngày cao hơn có tổng năng lượng tiêu thụ trong ngày thấp hơn nhiều.

Trong khi đó, những người tiêu thụ thực phẩm ít protein vào đầu ngày có nhu cầu tiếp tục tăng lượng tiêu thụ, cơ thể họ tìm cách bù đắp bằng mức tiêu thụ năng lượng tổng thể cao hơn.

photo-1668135238007

Các loại thực phẩm đã qua chế biến và tinh chế là nguyên nhân chính dẫn đến năng lượng tiêu thụ quá mức và béo phì.

(Ảnh minh họa)

Những người có tỷ lệ protein thấp hơn so với khuyến nghị trong bữa ăn đầu tiên tiêu thụ nhiều thực phẩm tùy ý hơn (thực phẩm giàu năng lượng, giàu chất béo bão hòa, đường, muối hoặc rượu) và ít hơn 5 nhóm thực phẩm được khuyến nghị (ngũ cốc; rau/các loại đậu; trái cây; sữa và thịt).

Do đó, họ có một chế độ ăn tổng thể kém hơn vào mỗi bữa ăn, tỷ lệ năng lượng protein của họ giảm dần ngay cả khi lượng thức ăn tùy ý của họ tăng lên - một hiệu ứng mà các nhà khoa học gọi là 'pha loãng protein'.

Trong khi nhiều yếu tố góp phần làm tăng cân quá mức - bao gồm cách ăn uống, mức độ hoạt động thể chất và thói quen ngủ - các nhà khoa học của Đại học Sydney cho rằng nhu cầu mạnh mẽ của cơ thể đối với protein và việc ăn các loại thực phẩm đã qua chế biến và tinh chế là nguyên nhân chính dẫn đến năng lượng tiêu thụ quá mức và béo phì.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chất tạo ngọt không chứa calo thay thế đường có tốt như bạn nghĩ?

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/09/2026

    Nên uống bao nhiêu nước lá đinh lăng mỗi ngày để giảm cân an toàn?

    Nước lá đinh lăng hỗ trợ kích thích trao đổi chất và chuyển hóa mỡ thừa, giảm cân hiệu quả khi dùng đúng.

  • 16/09/2026

    Cảnh giác với làn sóng đồ ăn vặt cổng trường mùa tựu trường

    Mỗi mùa khai trường, các hàng quán ăn vặt di động rực rỡ sắc màu trước cổng trường luôn có sức hấp dẫn đặc biệt đối với học sinh sau giờ tan học. Tuy nhiên, những món ăn nhanh giá rẻ này lại ẩn chứa nhiều hiểm họa khôn lường về thực phẩm bẩn, trở thành nỗi lo âu sâu sắc của gia đình và nhà trường. Để bảo vệ sức khỏe con trẻ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những góc nhìn khoa học và cảnh báo chi tiết về mối nguy hại từ các loại đồ ăn vặt cũng như thức ăn đường phố này.

  • 15/09/2026

    5 thói quen ăn uống phụ nữ tuổi 40 cần tránh để bảo vệ sức khỏe

    Chế độ ăn uống lành mạnh giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì năng lượng cho phụ nữ tuổi 40.

  • 15/09/2026

    Giảm đau do gout cấp nhanh chóng: Giải pháp từ chuyên gia

    Cơn gout (gút) cấp tính luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với người bệnh bởi những cơn đau nhức dữ dội, bỏng rát bùng phát đột ngột vào ban đêm. Việc chịu đựng các khớp sưng tấy tột cùng không chỉ gây kiệt quệ về thể xác mà còn tiềm ẩn nguy cơ hủy hoại khớp nếu không được can thiệp kịp thời.

  • 14/09/2026

    5 thực phẩm khiến phụ nữ lão hóa nhanh và mất cân bằng nội tiết

    Một số thực phẩm ăn nhiều có thể khiến lão hoá da diễn ra nhanh do tác động tiêu cực đến làn da và cân bằng nội tiết.

  • 14/09/2026

    Phòng ngừa sốt xuất huyết: Chủ động hành động để bảo vệ gia đình

    Giai đoạn chuyển mùa hè thu với nền nhiệt cao và những cơn mưa rào liên tiếp là thời điểm lý tưởng để muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi, phát triển mạnh mẽ.

  • 13/09/2026

    7 loại dầu tự nhiên giúp chăm sóc da mùa thu

    Một số dầu tự nhiên có thể giúp chăm sóc da, nhưng cần lựa chọn phù hợp với từng loại da để hạn chế kích ứng.

  • 13/09/2026

    Xu hướng du lịch chữa lành xoa dịu tâm hồn

    Trong guồng quay hối hả của thời đại công nghệ, con người ngày càng đối mặt với nhiều áp lực tâm lý, tình trạng quá tải công việc và sự mệt mỏi kéo dài. Thực trạng này thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm những phương thức thư giãn chuyên sâu, nơi cá nhân có thể tạm thời rời xa thị thành để tìm lại sự bình an nội tại. Từ đó, du lịch chữa lành xuất hiện và nhanh chóng trở thành một giải pháp nhân văn, mở ra không gian giúp con người tái kết nối với bản thân và phục hồi sức khỏe một cách toàn diện.

Xem thêm