Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chất chống ôxy hoá: Tự nhiên tốt hơn tổng hợp!

Thực phẩm chứa một tổ hợp các chất chống ôxy hóa và nhiều chất lành mạnh khác. Điều này có thể phần nào lý giải tại sao các thực phẩm giàu chất chống ôxy hóa làm giảm nguy cơ mắc bệnh, nhưng chế phẩm bổ sung thì không.

Những trận chiến vô hình vẫn diễn ra hàng ngày trong cơ thể chúng ta. Các tế bào liên tục tạo ra những phân tử “rác thải” độc hại được gọi là các gốc tự do, sinh ra khi tế bào tiếp xúc với ôxy.

Điều này xảy ra trong những quá trình bình thường của cơ thể, chẳng hạn như khi thực phẩm được biến đổi thành năng lượng. Các gốc tự do cũng được tạo ra khi bạn tập thể dục hoặc tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, ô nhiễm không khí, khói thuốc lá, hoặc bia rượu.

Về lý thuyết, các gốc tự do có thể kích hoạt một phản ứng dây chuyền mà thiệt hại sẽ thuộc về tế bào và ADN. Điều này có thể góp phần vào quá trình lão hóa và một số bệnh, bao gồm bệnh tim, ung thư, tiểu đường, đục thủy tinh thể và bệnh Alzheimer.

May mắn là bạn có thể chống lại các gốc tự do này. Chất chống ôxy hóa được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm có thể ngăn chặn những phân tử có hại và hạn chế thiệt hại cho các tế bào. Chất chống ôxy hóa trung hòa hóa các gốc tự do độc hại và bảo vệ mô khỏe mạnh.

Đi tìm chất chống oxy hóa trong thực phẩm

Nhiều loại thực phẩm có chứa một loạt các chất chống ôxy hóa. Dưới đây là một số chất chống ôxy hóa quan trọng và nơi tìm thấy chúng:

• Vitamin E: Các loại hạt có vỏ cứng, hạt, bơ đậu phộng, rau lá xanh, mầm lúa mì, và các loại dầu thực vật như đậu nành, hướng dương, dầu hạt cải.

• Vitamin C: Cải xoăn, súp lơ, cà chua, ớt chuông, súp lơ xanh, khoai tây, cam, dâu tây, quả kiwi và dưa lưới.

• Beta-caroten: Khoai lang, cà rốt, bí ngồi, mơ, dưa lưới, đu đủ, và cải xoăn, rau bina cùng các loại rau xanh khác

• Lutein: đu đủ, cam, và các loại rau lá xanh như rau bina và cải collard

• Polyphenols: trà xanh, nho, rượu vang, quả mọng, táo, và ngũ cốc nguyên hạt

• Isoflavones: Đậu nành và các sản phẩm đậu nành, bao gồm đậu hũ, sữa đậu nành, tempeh, và edamame

• Isothiocyanates: Súp lơ xanh, cải Bruxen, cải bắp, súp lơ, cải collard và cải xoăn

• Selen: Ngũ cốc, các loại hạt có vỏ cứng, đậu đỗ, thịt, cá, gia cầm, trứng, và pho mát

Cẩn thận với chế phẩm bổ sung

Hầu hết các nghiên cứu không chứng minh rằng uống chế phẩm bổ sung chất chống ôxy hóa giúp ngăn ngừa bệnh. Trong khi đó, nhiều nghiên cứu cho thấy ăn trái cây và rau làm giảm nguy cơ của nhiều bệnh. Thực phẩm chứa một tổ hợp các chất chống ôxy hóa và nhiều chất lành mạnh khác. Điều này có thể phần nào lý giải tại sao các thực phẩm giàu chất chống ôxy hóa làm giảm nguy cơ mắc bệnh, nhưng chế phẩm bổ sung thì không.

Ngoài ra, mặc dù chất chống ôxy hóa trong thực phẩm mang lại lợi ích sức khỏe nhưng chế phẩm bổ sung chất chống oxy hóa liều cao có thể nguy hiểm. Ví dụ, uống liều cao beta - carotene có liên quan với tăng nguy cơ ung thư phổi ở người hút thuốc lá. Bổ sung vitamin E liều cao có thể làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt và đột quỵ.

Tóm lại: cách tốt nhất để ngăn ngừa bệnh là có một chế độ ăn uống cân đối với nhiều loại rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt giàu chất chống ôxy hóa.

• Cố gắng ăn ít nhất 2 bát trái cây và 2,5 bát rau mỗi ngày.

• Hãy đảm bảo ít nhất một nửa khẩu phần ngũ cốc là ngũ cốc nguyên hạt.

Với những lựa chọn lành mạnh, bạn có thể cung cấp cho các tế bào sức mạnh để chống lại những tổn thương gây ra bởi các gốc tự do.

Cẩm Tú - Theo Dân Trí/Healthgrade
Bình luận
Tin mới
  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

Xem thêm