Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương do kim đâm

Chấn thương do kim đâm là tai nạn xảy ra đối với những người thường xuyên sử dụng kim tiêm, như y tá và nhân viên phòng thí nghiệm.

Điều này cũng có thể xảy ra nếu bạn xử lý rác, ngay cả khi đó không phải là rác thải y tế. Theo Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ, khoảng 385.000 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm đâm mỗi năm.

Khả năng bạn mắc bệnh chỉ từ một mũi kim tiêm thường rất thấp. Khoảng 1 trong số 300 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm của người nhiễm HIV đâm vào sẽ bị nhiễm bệnh. Nhưng đối với bệnh viêm gan B , tỷ lệ có thể lên tới gần 1/3 nếu nhân viên y tế chưa được tiêm phòng bệnh này.

Bệnh lây lan qua kim tiêm

Tai nạn và dùng chung kim tiêm có thể lây truyền nhiều loại virus và vi khuẩn khác, bao gồm:

  • Sốt màng não
  • Virus Varicella zoster gây bệnh thủy đậu và bệnh zona
  • Epstein-Barr, một loại virus herpes

Khi nói đến HIV, khả năng bạn bị nhiễm bệnh sẽ tăng lên nếu:

  • Kim tiêm có máu
  • Kim đâm trực tiếp vào động mạch hoặc tĩnh mạch của bạn
  • Kim đã được sử dụng cho người mắc bệnh HIV/AIDS giai đoạn nặng

Bạn phải làm gì?

Nếu bạn bị kim đâm vào, hãy hành động nhanh chóng. Với HIV, việc điều trị có hiệu quả tốt nhất khi bạn mắc bệnh trong vòng 72 giờ đầu tiên.

1. Rửa sạch. Rửa sạch vết thương bằng nước và xà phòng. Không cần sử dụng thuốc sát trùng hoặc khử trùng. Bạn cũng nên rửa mắt, mũi và miệng bằng nước hoặc nước muối vô trùng đề phòng trường hợp máu hoặc dịch từ kim tiêm bắn vào.

2. Kiểm tra. Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về nguồn bệnh nhân đã sử dụng kim tiêm trước bạn. Điều đặc biệt quan trọng là tìm hiểu xem họ có thể bị nhiễm HIV, viêm gan B hoặc viêm gan C hay không.

3. Hãy điều trị ngay lập tức . Đây là một tình huống khẩn cấp và cần được điều trị ngay lập tức tại cơ sở chăm sóc sức khỏe. Kế hoạch điều trị sẽ tùy thuộc vào tình trạng của bạn, bao gồm độ sâu của kim, vị trí đâm, tiền sử bệnh của bạn và tiền sử bệnh của bệnh nhân nguồn. Nếu bác sĩ quyết định bạn có nguy cơ bị nhiễm trùng, họ có thể điều trị bằng nhiều cách:

  • Dự phòng sau phơi nhiễm (PEP). Thuốc kháng virus không tiêu diệt được virus. Nhưng một đợt ngắn các loại thuốc điều trị HIV này, được uống trong vòng 72 giờ sau khi bạn tiếp xúc với virus, có thể khiến virus không xâm nhập vào cơ thể bạn. Phải dùng thuốc trong 28 ngày để bảo vệ khỏi bị nhiễm HIV.
  • Vắc-xin viêm gan B. Nếu người bị đâm kim đã được tiêm chủng thành công thì có thể không cần yêu cầu gì nữa.
  • Theo dõi viêm gan C. Không cần hành động cụ thể nhưng nạn nhân cần được theo dõi chặt chẽ trong trường hợp cần điều trị.
  • Các mũi tiêm chủng . Một số mũi tiêm vắc-xin, chẳng hạn như vắc-xin phòng bệnh bạch hầu và uốn ván, giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn hoạt động và bảo vệ bạn khỏi những bệnh nhiễm trùng đó.
  • Thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside. Những loại thuốc này có thể ngăn chặn một số virus sinh sản hoặc tạo ra các bản sao của chính chúng.

4. Báo cáo. Hơn một nửa số ca thương tích do kim tiêm và các dụng cụ y tế sắc nhọn khác không được báo cáo. Báo cáo bất kỳ thương tích nào do vô tình bị kim đâm không chỉ giúp bạn có được cách chăm sóc phù hợp mà còn giúp định hình các hướng dẫn xử lý kim tiêm trong tương lai để những người khác cũng được an toàn.

Phòng ngừa

Bạn có nhiều khả năng bị chấn thương do kim tiêm khi tiêm thuốc hoặc lấy máu. Nhưng tai nạn có thể xảy ra theo cách khác

  • Khi bạn tháo chiếc kim ra để vứt đi
  • Khi bạn vứt kim tiêm vào thùng chứa

Tham khảo tại bài viết: Sàng lọc HIV: Những điều cần biết

Những lời khuyên an toàn này có thể giúp bảo vệ bạn:

  • Hãy làm chậm. Vội vàng có thể dẫn đến tai nạn. Hãy dành thời gian của bạn khi bạn sử dụng kim tiêm.
  • Sử dụng các tính năng an toàn. Công nghệ kim đã đi một chặng đường dài. Tìm hiểu và sử dụng bất kỳ thiết bị nào có thể giúp bạn tránh được tai nạn.
  • Đừng đậy nắp lại kim tiêm. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ khuyến nghị nên tháo nắp kim tiêm sau khi sử dụng để hạn chế tai nạn.
  • Luôn sử dụng hộp đựng vật sắc nhọn. Luôn vứt kim tiêm đã qua sử dụng vào hộp đựng dành cho vật sắc nhọn. Điều này giúp kim không bị vứt vào thùng rác và không lẫn với rác thải thông thường. 
Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

Xem thêm