Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương do kim đâm

Chấn thương do kim đâm là tai nạn xảy ra đối với những người thường xuyên sử dụng kim tiêm, như y tá và nhân viên phòng thí nghiệm.

Điều này cũng có thể xảy ra nếu bạn xử lý rác, ngay cả khi đó không phải là rác thải y tế. Theo Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ, khoảng 385.000 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm đâm mỗi năm.

Khả năng bạn mắc bệnh chỉ từ một mũi kim tiêm thường rất thấp. Khoảng 1 trong số 300 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm của người nhiễm HIV đâm vào sẽ bị nhiễm bệnh. Nhưng đối với bệnh viêm gan B , tỷ lệ có thể lên tới gần 1/3 nếu nhân viên y tế chưa được tiêm phòng bệnh này.

Bệnh lây lan qua kim tiêm

Tai nạn và dùng chung kim tiêm có thể lây truyền nhiều loại virus và vi khuẩn khác, bao gồm:

  • Sốt màng não
  • Virus Varicella zoster gây bệnh thủy đậu và bệnh zona
  • Epstein-Barr, một loại virus herpes

Khi nói đến HIV, khả năng bạn bị nhiễm bệnh sẽ tăng lên nếu:

  • Kim tiêm có máu
  • Kim đâm trực tiếp vào động mạch hoặc tĩnh mạch của bạn
  • Kim đã được sử dụng cho người mắc bệnh HIV/AIDS giai đoạn nặng

Bạn phải làm gì?

Nếu bạn bị kim đâm vào, hãy hành động nhanh chóng. Với HIV, việc điều trị có hiệu quả tốt nhất khi bạn mắc bệnh trong vòng 72 giờ đầu tiên.

1. Rửa sạch. Rửa sạch vết thương bằng nước và xà phòng. Không cần sử dụng thuốc sát trùng hoặc khử trùng. Bạn cũng nên rửa mắt, mũi và miệng bằng nước hoặc nước muối vô trùng đề phòng trường hợp máu hoặc dịch từ kim tiêm bắn vào.

2. Kiểm tra. Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về nguồn bệnh nhân đã sử dụng kim tiêm trước bạn. Điều đặc biệt quan trọng là tìm hiểu xem họ có thể bị nhiễm HIV, viêm gan B hoặc viêm gan C hay không.

3. Hãy điều trị ngay lập tức . Đây là một tình huống khẩn cấp và cần được điều trị ngay lập tức tại cơ sở chăm sóc sức khỏe. Kế hoạch điều trị sẽ tùy thuộc vào tình trạng của bạn, bao gồm độ sâu của kim, vị trí đâm, tiền sử bệnh của bạn và tiền sử bệnh của bệnh nhân nguồn. Nếu bác sĩ quyết định bạn có nguy cơ bị nhiễm trùng, họ có thể điều trị bằng nhiều cách:

  • Dự phòng sau phơi nhiễm (PEP). Thuốc kháng virus không tiêu diệt được virus. Nhưng một đợt ngắn các loại thuốc điều trị HIV này, được uống trong vòng 72 giờ sau khi bạn tiếp xúc với virus, có thể khiến virus không xâm nhập vào cơ thể bạn. Phải dùng thuốc trong 28 ngày để bảo vệ khỏi bị nhiễm HIV.
  • Vắc-xin viêm gan B. Nếu người bị đâm kim đã được tiêm chủng thành công thì có thể không cần yêu cầu gì nữa.
  • Theo dõi viêm gan C. Không cần hành động cụ thể nhưng nạn nhân cần được theo dõi chặt chẽ trong trường hợp cần điều trị.
  • Các mũi tiêm chủng . Một số mũi tiêm vắc-xin, chẳng hạn như vắc-xin phòng bệnh bạch hầu và uốn ván, giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn hoạt động và bảo vệ bạn khỏi những bệnh nhiễm trùng đó.
  • Thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside. Những loại thuốc này có thể ngăn chặn một số virus sinh sản hoặc tạo ra các bản sao của chính chúng.

4. Báo cáo. Hơn một nửa số ca thương tích do kim tiêm và các dụng cụ y tế sắc nhọn khác không được báo cáo. Báo cáo bất kỳ thương tích nào do vô tình bị kim đâm không chỉ giúp bạn có được cách chăm sóc phù hợp mà còn giúp định hình các hướng dẫn xử lý kim tiêm trong tương lai để những người khác cũng được an toàn.

Phòng ngừa

Bạn có nhiều khả năng bị chấn thương do kim tiêm khi tiêm thuốc hoặc lấy máu. Nhưng tai nạn có thể xảy ra theo cách khác

  • Khi bạn tháo chiếc kim ra để vứt đi
  • Khi bạn vứt kim tiêm vào thùng chứa

Tham khảo tại bài viết: Sàng lọc HIV: Những điều cần biết

Những lời khuyên an toàn này có thể giúp bảo vệ bạn:

  • Hãy làm chậm. Vội vàng có thể dẫn đến tai nạn. Hãy dành thời gian của bạn khi bạn sử dụng kim tiêm.
  • Sử dụng các tính năng an toàn. Công nghệ kim đã đi một chặng đường dài. Tìm hiểu và sử dụng bất kỳ thiết bị nào có thể giúp bạn tránh được tai nạn.
  • Đừng đậy nắp lại kim tiêm. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ khuyến nghị nên tháo nắp kim tiêm sau khi sử dụng để hạn chế tai nạn.
  • Luôn sử dụng hộp đựng vật sắc nhọn. Luôn vứt kim tiêm đã qua sử dụng vào hộp đựng dành cho vật sắc nhọn. Điều này giúp kim không bị vứt vào thùng rác và không lẫn với rác thải thông thường. 
Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

  • 22/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe của quả mận ít người biết

    Quả mận rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, quả mận có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 22/05/2026

    Sớm cải thiện chiều cao cho con để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”

    Chiều cao của trẻ từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà đã trở thành một phần trong mục tiêu nâng cao tầm vóc thế hệ tương lai. Thông qua chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” và từ góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần chú ý hơn đến việc phát triển chiều cao của con, chủ động kiểm tra sớm hơn để có giải pháp tối ưu kịp thời trong giai đoạn phát triển “vàng” của trẻ.

  • 22/05/2026

    5 nhóm thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng

    Ung thư đại tràng, là một bệnh lý ác tính khởi phát từ ruột già hoặc đại tràng. Căn bệnh này thường bắt đầu một cách âm thầm dưới dạng những khối u nhỏ, lành tính được gọi là polyp mọc trên lớp niêm mạc bên trong đại tràng. Nếu không được tầm soát và can thiệp kịp thời, theo thời gian, một số polyp này có thể đột biến và tiến triển thành ung thư.

  • 21/05/2026

    5 loại thực phẩm nên ăn khi bị sốt

    Khi bị sốt, ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng, uống đủ nước là biện pháp khắc phục tại nhà hiệu quả giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và hỗ trợ hệ miễn dịch khi cơn sốt giảm dần.

Xem thêm