Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương do kim đâm

Chấn thương do kim đâm là tai nạn xảy ra đối với những người thường xuyên sử dụng kim tiêm, như y tá và nhân viên phòng thí nghiệm.

Điều này cũng có thể xảy ra nếu bạn xử lý rác, ngay cả khi đó không phải là rác thải y tế. Theo Trung tâm Dự phòng và Kiểm soát bệnh tật Hoa Kỳ, khoảng 385.000 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm đâm mỗi năm.

Khả năng bạn mắc bệnh chỉ từ một mũi kim tiêm thường rất thấp. Khoảng 1 trong số 300 nhân viên y tế vô tình bị kim tiêm của người nhiễm HIV đâm vào sẽ bị nhiễm bệnh. Nhưng đối với bệnh viêm gan B , tỷ lệ có thể lên tới gần 1/3 nếu nhân viên y tế chưa được tiêm phòng bệnh này.

Bệnh lây lan qua kim tiêm

Tai nạn và dùng chung kim tiêm có thể lây truyền nhiều loại virus và vi khuẩn khác, bao gồm:

  • Sốt màng não
  • Virus Varicella zoster gây bệnh thủy đậu và bệnh zona
  • Epstein-Barr, một loại virus herpes

Khi nói đến HIV, khả năng bạn bị nhiễm bệnh sẽ tăng lên nếu:

  • Kim tiêm có máu
  • Kim đâm trực tiếp vào động mạch hoặc tĩnh mạch của bạn
  • Kim đã được sử dụng cho người mắc bệnh HIV/AIDS giai đoạn nặng

Bạn phải làm gì?

Nếu bạn bị kim đâm vào, hãy hành động nhanh chóng. Với HIV, việc điều trị có hiệu quả tốt nhất khi bạn mắc bệnh trong vòng 72 giờ đầu tiên.

1. Rửa sạch. Rửa sạch vết thương bằng nước và xà phòng. Không cần sử dụng thuốc sát trùng hoặc khử trùng. Bạn cũng nên rửa mắt, mũi và miệng bằng nước hoặc nước muối vô trùng đề phòng trường hợp máu hoặc dịch từ kim tiêm bắn vào.

2. Kiểm tra. Tìm hiểu càng nhiều càng tốt về nguồn bệnh nhân đã sử dụng kim tiêm trước bạn. Điều đặc biệt quan trọng là tìm hiểu xem họ có thể bị nhiễm HIV, viêm gan B hoặc viêm gan C hay không.

3. Hãy điều trị ngay lập tức . Đây là một tình huống khẩn cấp và cần được điều trị ngay lập tức tại cơ sở chăm sóc sức khỏe. Kế hoạch điều trị sẽ tùy thuộc vào tình trạng của bạn, bao gồm độ sâu của kim, vị trí đâm, tiền sử bệnh của bạn và tiền sử bệnh của bệnh nhân nguồn. Nếu bác sĩ quyết định bạn có nguy cơ bị nhiễm trùng, họ có thể điều trị bằng nhiều cách:

  • Dự phòng sau phơi nhiễm (PEP). Thuốc kháng virus không tiêu diệt được virus. Nhưng một đợt ngắn các loại thuốc điều trị HIV này, được uống trong vòng 72 giờ sau khi bạn tiếp xúc với virus, có thể khiến virus không xâm nhập vào cơ thể bạn. Phải dùng thuốc trong 28 ngày để bảo vệ khỏi bị nhiễm HIV.
  • Vắc-xin viêm gan B. Nếu người bị đâm kim đã được tiêm chủng thành công thì có thể không cần yêu cầu gì nữa.
  • Theo dõi viêm gan C. Không cần hành động cụ thể nhưng nạn nhân cần được theo dõi chặt chẽ trong trường hợp cần điều trị.
  • Các mũi tiêm chủng . Một số mũi tiêm vắc-xin, chẳng hạn như vắc-xin phòng bệnh bạch hầu và uốn ván, giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể bạn hoạt động và bảo vệ bạn khỏi những bệnh nhiễm trùng đó.
  • Thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside. Những loại thuốc này có thể ngăn chặn một số virus sinh sản hoặc tạo ra các bản sao của chính chúng.

4. Báo cáo. Hơn một nửa số ca thương tích do kim tiêm và các dụng cụ y tế sắc nhọn khác không được báo cáo. Báo cáo bất kỳ thương tích nào do vô tình bị kim đâm không chỉ giúp bạn có được cách chăm sóc phù hợp mà còn giúp định hình các hướng dẫn xử lý kim tiêm trong tương lai để những người khác cũng được an toàn.

Phòng ngừa

Bạn có nhiều khả năng bị chấn thương do kim tiêm khi tiêm thuốc hoặc lấy máu. Nhưng tai nạn có thể xảy ra theo cách khác

  • Khi bạn tháo chiếc kim ra để vứt đi
  • Khi bạn vứt kim tiêm vào thùng chứa

Tham khảo tại bài viết: Sàng lọc HIV: Những điều cần biết

Những lời khuyên an toàn này có thể giúp bảo vệ bạn:

  • Hãy làm chậm. Vội vàng có thể dẫn đến tai nạn. Hãy dành thời gian của bạn khi bạn sử dụng kim tiêm.
  • Sử dụng các tính năng an toàn. Công nghệ kim đã đi một chặng đường dài. Tìm hiểu và sử dụng bất kỳ thiết bị nào có thể giúp bạn tránh được tai nạn.
  • Đừng đậy nắp lại kim tiêm. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Hoa Kỳ khuyến nghị nên tháo nắp kim tiêm sau khi sử dụng để hạn chế tai nạn.
  • Luôn sử dụng hộp đựng vật sắc nhọn. Luôn vứt kim tiêm đã qua sử dụng vào hộp đựng dành cho vật sắc nhọn. Điều này giúp kim không bị vứt vào thùng rác và không lẫn với rác thải thông thường. 
Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm