Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Châm cứu cho bệnh nhân ung thư

Nhiều trung tâm điều trị ung thư hiện đang tiến hành châm cứu cho bệnh nhân ung thư. Châm cứu là một phương pháp y học cổ truyền của Trung Quốc đã có từ hàng ngàn năm dựa trên thuyết về sự cân bằng âm dương trong cơ thể. Nếu sự mất cân bằng xảy ra, dòng khí huyết trong cơ thể bị ứ trệ và gây bệnh.

Trong một buổi châm cứu, thầy thuốc sử dụng kim được đặt dọc theo các trường năng lượng của cơ thể ( kinh lạc) để cân bằng lại năng lượng của cơ thể.

Châm cứu được sử dụng cho người bị ung thư như thế nào?

Thuật ngữ liên quan đến liệu pháp thay thế, chẳng hạn như châm cứu là một lĩnh vực rất khó hiểu. Trong các trung tâm ung thư, châm cứu được sử dụng như một phương pháp điều trị "tích hợp" hoặc "bổ sung", được sử dụng cùng với các phương pháp điều trị thông thường như phẫu thuật, hóa trị và xạ trị để điều trị ung thư.

Những lợi ích

Châm cứu vẫn còn ở giai đoạn sơ khai khi nói đến các nghiên cứu về lợi ích của phương pháp này với bệnh nhân ung thư, nhưng một số nghiên cứu đáng tin cậy cho thấy tác dụng của phương pháp này.

Mệt mỏi liên quan đến ung thư: Một đánh giá năm 2018 thấy rằng châm cứu có tác dụng rõ rệt đối với tình trạng mệt mỏi liên quan đến ung thư. Vì mệt mỏi liên quan đến ung thư và phương pháp điều trị ung thư thường là triệu chứng khiến bệnh nhân khó chịu nên tác dụng của châm cứu là một tín hiệu tích cực đối với bệnh nhân ung thư.

Buồn nôn do hóa trị: phần lớn các nghiên cứu liên quan đến châm cứu là đánh giá hiệu quả của phương pháp này đối với tình trạng buồn nôn do hóa trị liệu. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, có nhiều bằng chứng đáng tin cậy cho thấy châm cứu có thể làm giảm buồn nôn và nôn liên quan đến hóa trị. Một số bác sĩ ung thư khuyên nên tránh châm cứu sau khi hóa trị do tăng nguy cơ nhiễm trùng, tuy nhiên liệu pháp này có thể được thực hiện trước một buổi hóa trị để giúp ngăn ngừa buồn nôn.

Đau: Các nghiên cứu đánh giá sự kiểm soát cơn đau bằng châm cứu cho thấy liệu pháp này thể giúp giảm đau do ung thư cũng như từ phẫu thuật. Tuy nhiên châm cứu không thể thay thế thuốc giảm đau, nhưng có thể giúp giảm lượng thuốc giảm đau cần thiết qua đó giảm được một số tác dụng phụ của những thuốc giảm đau đó. Các nghiên cứu gần đây cũng cho thấy rằng châm cứu cũng hữu ích cho chứng đau mãn tính.

Trầm cảm và lo lắng: Các nghiên cứu sơ bộ đã phát hiện ra rằng châm cứu có thể làm giảm cả trầm cảm và lo lắng ở bệnh nhân ung thư.

Giấc ngủ: Ít nhất đã có một nghiên cứu cho thấy những người mắc bệnh ung thư được châm cứu có sự cải thiện về chất lượng giấc ngủ.

Bệnh lý thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu: Châm cứu không được sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh lý thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu, nhưng một nghiên cứu nhỏ đã chỉ ra rằng những người được châm cứu đã giảm tình trạng đau do bệnh gây ra.

Chức năng miễn dịch: Châm cứu cũng có thể có ảnh hưởng tích cực đến chức năng miễn dịch ở những người bị ung thư. Tuy nhiên vai trò  của phương pháp này trong điều trị ung thư vẫn chưa rõ ràng.

Châm cứu hoạt động như thế nào?

Đã có những thuyết giải thích cơ chế hoạt động của phương pháp châm cứu từ quan điểm khoa học. Châm cứu có thể tác động trực tiếp trên các tế bào thần kinh, làm thay đổi việc hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh hoặc tác động trực tiếp trên não giúp giải phóng endorphin, hóa chất giảm đau được sản xuất trong não.

Cảnh báo

Châm cứu cho những bệnh nhân điều trị ung thư đòi hỏi phải có biện pháp phòng ngừa đặc biệt và cần thảo luận về việc điều trị với bác sĩ ung thư trước.  Bạch cầu giảm có thể là tăng nguy cơ nhiễm trùng của cơ thể. Bác sĩ ung thư sẽ cân nhắc việc cho phép làm liệu pháp châm cứu cho bệnh nhân dựa trên nguy cơ bị nhiễm trùng từ kim. Số lượng tiểu cầu giảm có thể làm bầm tím hoặc khó cầm máu khi châm cứu.

Điều trị điển hình là như thế nào?

Trước khi thực hiện châm cứu, bác sĩ châm cứu sẽ hỏi bạn về sức khỏe hiện tại của bạn, đặc biệt là lưỡi. Trong y học cổ truyền, người ta thấy rằng nhiều tình trạng và vần đề sức khỏe chung của cơ thể được đánh giá bằng cách kiểm tra lưỡi (được gọi là xem lưỡi chẩn bệnh).

Sau khi thay trang phục, thầy thuốc cho bạn nằm xuống một chiếc bàn thoải mái và tiến hành sát khuẩn vùng cần châm và châm từ 5 đến 20 kim trong cơ thể bạn, đôi khi có thể vê kim khi châm. Nghe có vẻ khó chịu, nhưng kim được sử dụng rất mảnh và mọi người chỉ cảm thấy có đôi chút khó chịu. Kim sẽ được giữ 15 đến 30 phút. Sau khi châm cứu, bạn có thể không cảm thấy bất kỳ sự khác biệt nào so với ban đầu, một số người cảm thấy thư giãn và những người khác cảm thấy tràn đầy năng lượng.

Các hình thức châm cứu khác có thể liên quan đến việc sử dụng dòng điện áp dụng cho kim (điện châm), ngải châm, giác hút

Biến chứng có thể xảy ra

Biến chứng của châm cứu là rất hiếm, có thể xảy ra một trong các biến chứng sau:

  • Chảy máu
  • Nhiễm trùng
  • Bầm tím, đặc biệt là nếu số lượng tiểu cầu của bạn thấp do hóa trị hoặc ung thư
  • Không thoải mái
  • Tổn thương các cơ quan: Điều này rất hiếm nhưng có thể xảy ra nếu kim được đặt quá sâu, đặc biệt là gần phổi

Làm thế nào để tìm một chuyên gia châm cứu?

Nhiều trung tâm điều trị ung thư áp dụng châm cứu như một liệu pháp bổ sung cho những người bị ung thư. Nếu không, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ ung thư của bạn để nhờ họ đưa ra gợi ý về các bác sĩ châm cứu. Bạn cũng có thể nhờ sự giúp đỡ từ bạn bè trong nhóm hỗ trợ ung thư hoặc thông qua các ứng dụng tìm kiếm.

Lời kết

Thật khó để đánh giá mức độ hữu ích của châm cứu đối với người mắc bệnh ung thư vì nó chưa được nghiên cứu sâu. Các thử nghiệm lâm sàng đang được tiến hành để nghiên cứu các vai trò tác dụng của châm cứu đối với mệt mỏi sau hóa trị và lợi ích châm cứu với những người mắc bệnh thần kinh ngoại biên do hóa trị liệu và tác dụng với giấc ngủ ở những người sau điều trị ung thư .

Các liệu pháp thay thế khác

Có một số phương pháp điều trị thay thế đang được sử dụng theo cách tích hợp cùng với các phương pháp điều trị ung thư thông thường.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tác dụng giảm đau kỳ diệu của châm cứu

 

Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm