Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cải thiện tuần hoàn máu kém

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ước tính đến năm 2020, bệnh tim mạch chiếm khoảng 40% tỷ lệ người chết vì bệnh trên thế giới. Nguyên nhân chủ yếu gây ra các bệnh tim mạch chính là những rắc rối trong việc tuần hoàn máu. Những trở ngại trong quá trình tuần hoàn máu ở các động mạch và tĩnh mạch sẽ làm cho các cơ quan và tế bào trong cơ thể bị thiếu hụt nguồn cung cấp oxy cũng như chất dinh dưỡng.

Hệ thống tuần hoàn của cơ thể bao gồm tim, một hệ thống mạch có áp suất cao giữ nhiệm vụ phân phối (các động mạch), các mạch trao đổi và tập hợp những mạch có áp suất thấp giữ nhiệm vụ chuyển hồi (các tĩnh mạch). Hệ thống tuần hoàn có chức năng điều chỉnh và hợp nhất các chức năng trong cơ thể thành một khối thống nhất, cung cấp nguồn dinh dưỡng và oxy liên tục cho các bộ phận khác nhau trong cơ thể. Chúng còn đóng góp vào việc loại thải các chất độc (những sản phẩm phụ của hệ tiêu hóa). Chính vì vậy, nếu máu không được lưu thông tốt, tình trạng nhẹ nhất mà chúng ta gặp phải sẽ là cảm giác tê cóng và ngứa ran ở các ngón tay, chân. Ở mức độ nặng nhất, chúng có thể gây đau tim hoặc đột quỵ do thiếu hụt oxy trong máu, khiến máu không đến được các cơ quan quan trọng. Lưu thông kém có thể khiến bàn chân bị lạnh, đổi màu hoặc tê. Đôi khi, nó là triệu chứng của một tình trạng tiềm ẩn.

Cơ thể vận chuyển máu, oxy và chất dinh dưỡng đến các tế bào xung quanh cơ thể thông qua hệ thống tuần hoàn. Nếu các mạch máu ở một khu vực đóng lại hoặc thu hẹp, một người có thể bị giảm tuần hoàn. Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét các triệu chứng của tuần hoàn kém, nguyên nhân tiềm ẩn, cách điều trị và kỹ thuật tự chăm sóc.

Dấu hiệu và triệu chứng

Những người có tuần hoàn máu kém có thể nhận thấy bàn chân, các đầu ngón tay của họ cảm thấy lạnh hoặc tê. Họ cũng có thể nhận thấy sự đổi màu. Vùng da chuyển sang màu đỏ, xanh, tím hoặc trắng. Các triệu chứng này có thể trở nên tồi tệ hơn trong một số trường hợp nhất định, chẳng hạn như khi một người ngồi yên trong thời gian dài hoặc đi ra ngoài trời lạnh. Tuy nhiên, đối với một số người, các triệu chứng này có thể liên tục hoặc bùng phát do một bệnh lý khác. Các triệu chứng khác của tuần hoàn kém có thể bao gồm:

  • Da khô hoặc nứt nẻ
  • Rụng lông ở chân
  • Móng chân, móng tay yếu
  • Vết thương chậm lành

Nguyên nhân cơ bản

Dưới đây là một số bệnh cơ bản có thể gây ra giảm lưu thông máu:

Bệnh Raynaud

Hội chứng bệnh Raynaud khiến các mạch máu thu hẹp khi ai đó bị lạnh hoặc đôi khi là căng thẳng. Điều này hạn chế lượng máu chảy đến các ngón tay và ngón chân. Các triệu chứng bao gồm:

  • Ngón tay hoặc ngón chân chuyển sang màu trắng hoặc xanh lam
  • Chi lạnh
  • Đau đớn
  • Tê dại
  • Ngứa ran
  • Cảm giác nóng bỏng

Các triệu chứng này có thể kéo dài ít nhất 1 phút hoặc lâu nhất là vài giờ.

Không có cách chữa khỏi bệnh Raynaud’s, nhưng có thể làm giảm các triệu chứng và có khả năng giảm tần suất các cơn tê chi với sự trợ giúp của điều trị y tế và thay đổi lối sống.

Acrocyanosis

Acrocyanosis là một tình trạng khiến các chi, chẳng hạn như ngón chân, chuyển sang màu xanh lam. Điều này xảy ra khi các mạch máu co lại, ngăn cản lưu lượng máu và oxy di chuyển qua phần chi dưới của cơ thể. Đó là một tình trạng tương tự như hiện tượng Raynaud. Các triệu chứng chính bao gồm:

  • Ngón tay hoặc ngón chân nhuốm màu xanh
  • Da lạnh
  • Sưng tấy

Như với Raynaud’s, có hai loại acrocyanosis: sơ cấp và thứ phát. Acrocyanosis nguyên phát tự xảy ra và thường ảnh hưởng đến cả hai bên của cơ thể, ví dụ, cả hai bàn chân. Các nhà khoa học không chắc chắn nguyên nhân gây ra nó hoặc cách tốt nhất để điều trị. Acrocyanosis thứ phát thường chỉ ảnh hưởng đến một bên của cơ thể và có thể là kết quả của nhiều tình trạng, bao gồm rối loạn ăn uống, rối loạn máu và các tình trạng di truyền.

Bệnh tiểu đường

Nếu một người mắc bệnh tiểu đường, họ có nguy cơ bị tổn thương các mạch máu. Điều này có thể xảy ra nếu họ có mức đường huyết cao trong thời gian dài. Nếu một người mắc bệnh tiểu đường không được điều trị, họ có thể bị giảm tuần hoàn ở bàn chân, cũng như các vết loét ở chân không lành. Kiểm soát bệnh tiểu đường hiệu quả có thể giúp ngăn ngừa các vấn đề về chân. Những người bị bệnh tiểu đường nên được kiểm tra bàn chân hàng năm để đảm bảo rằng họ không phát triển tuần hoàn kém, loét hoặc bệnh thần kinh.

Làm thế nào để cải thiện lưu thông máu tốt hơn

Cách tốt nhất để cải thiện lưu thông ở bàn chân là điều trị bất kỳ tình trạng tiềm ẩn nào có thể gây ra nó. Tuy nhiên, nếu bác sĩ không thể xác định nguyên nhân, một số chiến lược tự chăm sóc có thể hữu ích. Dưới đây là một số cách đã được chuyên gia khuyến nghị:

  • Di chuyển nhiều hơn: Một nghiên cứu năm 2020 cho thấy thực hiện các động tác duỗi chân đơn giản có thể giúp cải thiện chức năng mạch máu sau 12 tuần. Chế độ kéo giãn làm cho các động mạch bớt cứng hơn, giúp chúng giãn ra. Nếu ngồi trong một thời gian dài, hãy đặt lời nhắc đứng dậy và đi lại
  • Xoa bóp: Xoa bóp bàn chân có thể kích thích tuần hoàn. Những người có Raynaud’s cũng có thể thấy rằng nó giúp ngăn chặn hoặc rút ngắn các cơn tê bì
  • Kỹ thuật thư giãn: Các bài tập thở, thiền, yoga và thái cực quyền có thể giúp kiểm soát căng thẳng
  • Tránh caffeine, nicotine và rượu: Caffeine và rượu có thể làm co mạch máu và làm trầm trọng thêm bệnh Raynaud’s. Hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
  • Mang vớ nén: Vớ nén tạo áp lực lên chân và bàn chân, buộc máu phải đi ngược về tim
  • Giữ ấm: Nếu các vấn đề về tuần hoàn trở nên tồi tệ hơn trong điều kiện lạnh giá, hãy giữ nhà ở nhiệt độ thoải mái và quấn nhiều lớp. Sử dụng máy làm ấm tay hoặc chân khi cần thiết

Lưu thông kém có thể xảy ra vì nhiều lý do. Đôi khi, đó là do một căn bệnh cần điều trị. Tuy nhiên, nó cũng có thể tự xảy ra do một tình trạng như bệnh Raynaud’s. Giữ ấm và tăng cường vận động, mang vớ nén và kiểm soát căng thẳng có thể giúp mọi người giảm các triệu chứng của tuần hoàn kém ở bàn chân. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải tìm kiếm sự hướng dẫn của bác sĩ để họ có thể loại trừ các bệnh lý tiềm ẩn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bài tập giúp tăng cường máu não, ngăn ngừa chóng mặt

 

Bình luận
Tin mới
  • 02/08/2026

    Tác động của việc bổ sung Vitamin D trong thai kỳ đối với sự phát triển nhận thức của trẻ em

    Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế cho thấy, việc bổ sung vitamin D3 liều cao trong thời kỳ mang thai có thể mang lại lợi ích vượt trội cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.

  • 01/08/2026

    Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân

    Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?

  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

Xem thêm