Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân gây chảy máu hậu môn là gì?

Rò hậu môn là một vết rách hoặc vết nứt ở niêm mạc của ống hậu môn, có thể kéo dài từ hậu môn vào ống hậu môn. Nó có thể gây đau trong và sau khi đi đại tiện và có thể gây có máu trong phân. Hầu hết các đường rò hậu môn đều có chiều ngang dưới 1 cm, nhưng hậu môn là bộ phận rất nhạy cảm trên cơ thể. Do đó, cơn đau ở vùng này có thể khá nghiêm trọng, thậm chí chỉ với một vết rách nhỏ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ đề cập đến các triệu chứng, chẩn đoán và điều trị rò hậu môn cũng như cách phòng ngừa chúng,

Nguyên nhân
Rò hậu môn có thể xảy ra vì một số lý do.

  • Táo bón - phân lớn và cứng có nhiều khả năng dẫn đến tổn thương ở vùng hậu môn khi đi đại tiện hơn so với phân mềm và nhỏ hơn.
  • Tiêu chảy - tiêu chảy nhiều lần có thể gây ra vết nứt hậu môn.
  • Co thắt cơ - các chuyên gia tin rằng co thắt cơ vòng hậu môn có thể làm tăng nguy cơ rò hậu môn. Co thắt là một chuyển động cơ giật ngắn, tự động, khi cơ có thể đột ngột thắt lại. Co thắt cơ cũng có thể làm suy yếu quá trình chữa bệnh.
  • Mang thai và sinh con - phụ nữ mang thai có nguy cơ cao bị nứt hậu môn vào cuối thai kỳ. Lớp niêm mạc của hậu môn cũng có thể bị rách trong quá trình sinh nở.
  • STIs (nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục) - còn được gọi là STDs (bệnh lây truyền qua đường tình dục) có liên quan đến nguy cơ cao bị nứt hậu môn. Ví dụ như bệnh giang mai, HIV, HPV (virus u nhú ở người), mụn rộp và Chlamydia.
  • Các bệnh lý cơ bản - một số bệnh lý tiềm ẩn, chẳng hạn như bệnh Crohn, viêm loét đại tràng và các bệnh viêm ruột khác có thể gây ra các vết loét hình thành ở vùng hậu môn.
  • Quan hệ tình dục qua đường hậu môn - trong một số trường hợp hiếm hoi có thể gây ra vết nứt hậu môn.

Hai vòng cơ (cơ vòng) điều khiển hậu môn - vòng ngoài được điều khiển một cách có ý thức; vòng trong thì không. Cơ vòng bên trong chịu áp lực không đổi. Các chuyên gia tin rằng, nếu áp lực quá lớn, cơ vòng bên trong có thể bị co thắt, làm giảm lưu lượng máu, làm tăng nguy cơ bị nứt.

Triệu chứng 

Các dấu hiệu và triệu chứng chính của nứt hậu môn bao gồm:

  • Đau - đặc biệt là khi đi ngoài. Khi đi đại tiện, cảm giác đau buốt, và sau đó có thể có cảm giác bỏng rát sâu lâu hơn. Sợ đau có thể khiến một số bệnh nhân không đi vệ sinh, làm tăng nguy cơ bị táo bón.
  • Nếu người thường trì hoãn việc đi vệ sinh, điều này có thể làm cho cơn đau và vết rách trở nên tồi tệ hơn, vì phân sẽ cứng hơn và lớn hơn. Một số người có thể cảm thấy đau nhói khi lau hậu môn bằng giấy vệ sinh.
  • Máu - vì máu tươi, nó sẽ có màu đỏ tươi và có thể nhận thấy trên phân hoặc giấy vệ sinh. Rò hậu môn ở trẻ sơ sinh thường chảy máu.
  • Ngứa - ở vùng hậu môn. Cảm giác có thể không liên tục hoặc dai dẳng.
  • Khó tiểu - khó chịu khi đi tiểu (ít gặp hơn). Một số bệnh nhân có thể đi tiểu thường xuyên hơn.

Các yếu tố rủi ro
Rò hậu môn có thể ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi hoặc giới tính như nhau. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây chảy máu trực tràng ở trẻ sơ sinh và trẻ em. Một số trẻ có thể thấy buồn phiền khi nhìn thấy máu đỏ tươi trong phân và giấy vệ sinh. Trong hầu hết các trường hợp, rò hậu môn tự khỏi mà không cần điều trị y tế hoặc phẫu thuật. Kem bôi, thuốc đạn hoặc cả hai và thuốc giảm đau không kê đơn có thể giúp giảm các triệu chứng. Tuy nhiên, một số người có thể gặp các vấn đề mãn tính nếu tổn thương không được chữa lành đúng cách. Một vết nứt hậu môn kéo dài dưới 6 tuần được gọi là rò hậu môn cấp tính. Rò hậu môn mãn tính có các triệu chứng kéo dài hơn 6 tuần. Rò hậu môn nguyên phát không có nguyên nhân xác định được, trong khi rò hậu môn thứ phát có nguyên nhân xác định được.

Phòng ngừa
Sau đây là các mẹo để ngăn ngừa nứt hậu môn:

  • Giữ phân mềm - ăn một chế độ ăn uống cân bằng với nhiều chất xơ. Đảm bảo lượng chất lỏng ăn hoặc uống vào đủ - hãy nhớ rằng nước là chất lỏng tốt nhất.
  • Đừng trì hoãn việc đi vệ sinh - chờ đợi sẽ làm cho phân to hơn và cứng hơn.
  • Trẻ sơ sinh - thay tã thường xuyên có thể làm giảm nguy cơ phát triển các vết nứt hậu môn ở trẻ sơ sinh.
  • Thực phẩm “sắc nhọn” - tránh thực phẩm có thể không được tiêu hóa tốt, chẳng hạn như các loại hạt và bỏng ngô.
  • Tập thể dục - tập thể dục thường xuyên có thể làm giảm nguy cơ phát triển táo bón, dẫn đến ít nguy cơ nứt hậu môn hơn. Giữ đủ nước trong và sau khi tập thể dục.
  • Căng thẳng - tránh rặn và ngồi lâu trên bồn cầu.

Khám trực tràng bao gồm việc đưa ngón tay đeo găng tay hoặc dụng cụ nhỏ vào trực tràng. Tuy nhiên, thông thường, bác sĩ sẽ không làm điều này vì nó có thể gây ra quá nhiều đau đớn. Bác sĩ chuyên khoa có thể gây tê vùng này trước khi khám trực tràng. Nếu bác sĩ nghi ngờ có thể có điều gì đó nghiêm trọng hơn, bệnh nhân sẽ được chuyển đến bác sĩ chuyên khoa.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Máu trong phân của trẻ có nguy hiểm không?

 

Bình luận
Tin mới
  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

Xem thêm