Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách nhận biết bạn đang bị stress quá mức và bí quyết giải toả

Căng thẳng-stress là một phản ứng bình thường của cơ thể khi đối mặt với một thử thách hoặc một tình huống đặc biệt. Nhất là hiện nay cuộc sống hiện đại không ngừng gây sức ép như: Công việc quá tải, nhu cầu trong gia đình, chăm sóc con cái…và vô số vấn đề khác có thể tạo áp lực.

Vậy làm thế nào để nhận biết bạn đang bị stress quá mức và bí quyết để giải toả vấn đề này như thế nào?

1. Nguyên nhân gây stress

Bất cứ ai trong chúng ta cũng đều có thể đối mặt với căng thẳng, tuy nhiên mỗi người sẽ đối mặt với một mức độ căng thẳng khác nhau cùng những nguyên nhân khác nhau.

Có nhiều nguyên nhân gây stress trong cuộc sống của mỗi người. Thông thường stress gắn với những hoàn cảnh gây ra bởi những quan hệ, những mâu thuẫn trong gia đình, đồng nghiệp, căng thẳng trong học hành, thi cử v.v…nhưng thực ra đứng trước bất kỳ một thay đổi nào cũng có thể dẫn đến tình trạng stress.

Những thay đổi về khí hậu, sự khác biệt về văn hóa, những thay đổi trong nghề nghiệp, công việc như: nhận công việc mới, thay đổi nơi ở, nơi làm việc, bị đuổi việc, những yếu tố liên quan đến tình cảm (cưới hỏi, ly thân, ly dị, sinh con, người thân mất...)... đều có thể gây stress.

Thay đổi về cơ thể như ở tuổi dậy thì, tiền mãn kinh, tuổi già bệnh tật; Các yếu tố mang tính xã hội như chiến tranh, suy thoái kinh tế, khó khăn trong dịch bệnh ... cũng có thể dẫn đến stress. 

Ngoài ra, nguyên nhân chủ quan cũng đóng vai trò quan trọng trong việc gây ra stress, thường là do tính cách, sự nhận thức của mỗi người, ví dụ một người kỹ tính, quá cầu toàn, trông đợi vào những điều không thực tế, bi quan, tự ti, thiếu tính quả quyết…cũng có thể dẫn đến stress.

Nhiều nguyên nhân gây stress phát xuất từ quan niệm và suy nghĩ của chính bạn.

2. Làm thế nào để nhận biết bạn đang bị stress quá mức?

Như vậy có thể nói stress là một phần của cuộc sống và trong nhiều trường hợp không thể lọai bỏ nó. Vấn đề là làm thế nào để nhận ra được mình có bị stress không? Nhiều người bị stress xâm chiếm từ từ mà không hề biết đến khi stress quá mức gây hại cho cơ thể, ngay cả khi tổn thương đã trầm trọng thì đã muộn.

Những biểu hiện để nhận biết một người đang bị stress là:

  • Rối lọan trí nhớ, nhiều người đãng trí hay quên 

  • Công việc không thể tập trung, phán đoán kém

  • Lo âu thường xuyên hoặc lo lắng quá mức. 

  • Tâm trạng của người bị stress luôn thấy buồn rầu, ủ rủ, hay cáu gắt, cộc cằn. Bị kích động, khó bình tĩnh, cảm giác cô đơn hoặc bị cô lập, chán nản.

  • Về cơ thể của người stress thường cảm thấy đau nhức, có thể bị tiêu chảy hay táo bón. Hay cảm thấy chóng mặt, buồn nôn, đau ngực, đánh trống ngực, hay bị cảm lạnh, mất ham muốn tình dục...

  • Hằng ngày người bị stress chán ăn hoặc ăn quá nhiều, mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều, tự cô lập.

  • Thích uống rựơu, hút thuốc nhiều hơn, những thói quen biểu lộ sự bồn chồn như cắn móng tay, đứng ngồi không yên, hay đi lại một mình…

  • Nếu một người có các biểu hiện kể trên là chứng tỏ bị stress, nếu  càng có nhiều triệu chứng thì khả năng bạn bị stress quá mức càng cao. 

  • Nên nhớ những triệu chứng của stress cũng có nguyên nhân bệnh lý hoặc tâm lý khác. Vì vậy bạn cần đi khám bệnh để bác sĩ đánh giá một cách toàn diện và giúp xác định triệu chứng nào liên quan đến stress.

3. Biện pháp làm giảm tác hại của stress

  • Bạn cần nhận biết các yếu tố gây stress, phản ứng cảm xúc của cơ thể, khi có các tác nhân có thể có làm bạn lo lắng hay khó chịu,...cần tìm cách điều khiển cơ thể phản ứng với sự căng thẳng đó. Một khi biết được nguyên nhân, có thể không thể lọai trừ được nhưng có thể tìm ra hướng giải quyết nhằm làm giảm tác hại của stress lên sức khỏe.

  • Nhiều nguyên nhân gây stress phát xuất từ quan niệm và suy nghĩ của chính bạn. Vì vậy trước một vấn đề gây bức xúc căng thẳng cần thử phân tích theo một khía cạnh khác. Hãy gạt bỏ những suy nghĩ tiêu cực, thay vào đó bằng những ý tưởng tích cực. Đối với công việc, quỹ thời gian cần xem xét để lập kế hoạch cho phù hợp, giảm cường độ, tần số và rút ngắn thời gian căng thẳng (nghỉ ngơi, rời khỏi môi trường gây căng thẳng).

  • Mỗi chúng ta cần phải biết yêu thương nâng niu cơ thể của mình, vì vậy hãy biết chăm sóc bản thân. Cần ăn đủ chất, ngủ đủ giấc và dành thời gian để tiêu khiển sau những giờ làm việc mệt nhọc. 

  • Vui cười và hãy giao du với những người lạc quan, vui tính. Khi cười làm giãn cơ, tim khỏe hơn và thở dễ dàng hơn. Tập thư giãn và tập thiền. Mỗi khi cảm thấy lo lắng hãy thử tập thở sâu, chậm, điều này sẽ giúp nhịp tim và hô hấp trở lại bình thường.

  • Thường xuyên tập luyện, trong khi tập luyện tinh thần sẽ giúp chúng ta thư giãn và dịu lại. Thư giãn, có thể làm giảm căng thẳng cơ bắp, sử dụng phản hồi sinh học có thể giúp bạn tự kiểm soát căng thẳng cơ, nhịp tim và huyết áp. Massage và làm nóng các cơ bắp căng cứng để cải thiện lưu thông máu và giúp cơ bắp thư giãn; tạo một lối sống lành mạnh bằng cách tập thể dục (như đi bộ, bơi lội, đạp xe hoặc chạy bộ).

  • Bạn cũng nên tránh sử dụng quá mức nicotine, caffeine và các chất kích thích khác. Duy trì lối sống tinh thần lành mạnh bằng cách thiết lập các mối quan hệ có lợi, giúp đỡ lẫn nhau. Bạn cũng cần theo đuổi mục tiêu của chính bản thân thay vì mục tiêu của người khác và hãy dành thời gian để thư giãn và tận hưởng.

  • Tóm lại: Con người luôn luôn phải đối mặt với các hoàn cảnh gây stress. Stress có gây bệnh được hay không phụ thuộc rất nhiều vào sự chống đỡ của nhân cách. Một nhân cách vững mạnh, có lý tưởng, tự nguyện chịu đựng stress thì dù stress có mạnh cũng khó gây bệnh. Nếu bị bệnh mà người đó có nhân cách mạnh thì cũng dễ khỏi bệnh. 

  • Với người có nhân cách yếu hoặc những người có tính cách cầu toàn thì có thể bị bệnh chỉ sau một stress nhẹ và bệnh chậm hồi phục. Những người có cảm xúc không ổn định, lo âu, căng thẳng, né tránh cũng là những nét nhân cách dễ bị tổn thương.

  • Một cơ thể khoẻ mạnh, một môi trường tích cực sẽ hỗ trợ tốt cho nhân cách. Vì vậy, chúng ta cần có một cơ thể khỏe mạnh, cần có một lối sống, cách tư duy tích cực, khi tiếp nhận một thông tin nên nhìn ở hướng mở, hướng vươn lên chứ không nên nhìn theo khía cạnh tiêu cực. Với những gia đình có người thân có nhân cách yếu, có tính cầu toàn và hay lo âu thì cũng cần có sự tương trợ từ gia đình để họ có môi trường sống thuận tiện và thân thiện….

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Ảnh hưởng của stress lên cơ thể.

BS Nguyễn Văn Tuấn - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

  • 06/11/2026

    5 quan niệm sai lầm phổ biến về sàng lọc ung thư vú

    Sàng lọc ung thư vú là một công cụ quan trọng để phát hiện sớm các trường hợp bệnh và điều trị trước khi chúng có cơ hội lan rộng. Tuy nhiên, một số lầm tưởng và quan niệm sai lầm khiến mọi người không đi khám sàng lọc cần thiết. Bài viết này sẽ đề cập đến những quan niệm sai lầm phổ biến và thảo luận về những phát hiện của nghiên cứu.

Xem thêm