Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bí ẩn những công nghệ tiên tiến thời cổ đại

Khi chúng ta bị lóa mắt bởi những bước nhảy ấn tượng của công nghệ hiện đại, thật dễ dàng quên đi những bước tiến nhỏ đã kéo loài người tiến về phía trước. Ánh sáng từ những ngọn đèn cổ có thể không còn tuyệt vời so với không gian vũ trụ và xe tự lái, nhưng chúng vẫn đóng vai trò to lớn.

Bí ẩn những công nghệ tiên tiến thời cổ đại

Kỹ thuật chế tác công cụ của người Neanderthal

Tại Poggetti Vecchi ở miền nam Tuscany, trong quá trình đào móng xây dựng các bể tắm nước nóng mới, các công nhân đã làm lộ ra xương của một con voi thời tiền sử cùng với những công cụ khác thường bằng gỗ.

Di chỉ này và các hiện vật đã có tuổi đời khoảng 171.000 năm, từ thời mà những người Neanderthal ban đầu gọi là vùng đất Tuscany. Mặc dù các hiện vật được tìm thấy vào năm 2012, nhưng đến năm 2018, các nhà khoa học mới xem xét kỹ lưỡng các công cụ này.

Tất cả đều là những cành gỗ hoàng dương thẳng, dài khoảng 100 cm. Tay cầm được làm tròn, và đầu được đục đẽo thành mũi nhọn. Loại gỗ này cũng không phải là ngẫu nhiên. Gỗ hoàng dương vẫn là một trong những loại gỗ cứng nhất châu Âu. Điều này phù hợp với mục đích sử dụng của những công cụ này - như gậy đào rễ cây và những thứ khác.

Phân tích xác nhận rằng gỗ đã được bào bằng các dụng cụ bằng đá và được định hình bằng lửa. Bộ sưu tập Poggetti Vecchi là bằng chứng về những bậc thầy trong việc chế tác công cụ lao động. Đây cũng là một trong những phát hiện lâu đời nhất chứng minh người Neanderthal biết sử dụng lửa trong công nghệ của mình.

Thủy tinh châu Phi

Vàng giả thời cổ đại

Vào năm 2018, thử nghiệm trên các hợp kim cho thấy vàng giả đã xuất hiện ở vùng Balkans từ 6.500 năm trước. Năm 2013, những hiện vật bằng đồng thiếc cổ nhất thế giới đã được khai quật ở Serbia.

Mảnh lá kim loại, có niên đại từ giữa thiên niên kỷ thứ năm trước CN, đã đẩy lịch sử sản xuất hợp kim lùi lại 1.500 năm. Điều này dẫn đến nghiên cứu năm 2018 nhằm tái tạo mọi hợp kim có thể từ việc kết hợp đồng-thiếc-asen. Bảng kết quả, cho thấy 64 hợp kim đồng, tiết lộ rằng những lá kim loại đã hư hỏng này từng một thời lấp lánh như vàng. [9]

Hầu hết các hợp kim cổ đại tạo ra những kim loại cứng hơn để làm vũ khí. Nhưng người Serbia thời tiền sử có vẻ say mê thứ kim loại quý hiếm đến mức họ chỉ đơn giản là làm giả vàng để đáp ứng nhu cầu. Điều này khiến vẻ đẹp trong các hợp kim đồng đầu tiên quan trọng hơn bất kỳ mục đích thực tế nào.

Mặc dù khó khẳng định, nhưng việc làm này có lẽ không liên quan đến sự lừa dối nào. Các nhà nghiên cứu tin rằng vàng kỳ lạ đến nỗi ngay cả sự giả mạo gần sát nhất của nó cũng được những người bị lóa mắt bởi thứ kim loại quý này chấp nhận.

Mũi tên sừng hươu

Trong quá trình quay một bộ phim tài liệu ở Yukon, các thành viên đoàn làm phim đã phát hiện một vật nhô ra trên băng. Hóa ra đó là một hiện vật trông có vẻ mới với tuổi đời chứng 936 năm. Được phát hiện vào năm 2016, mũi tên là hiện vật rất đặc sắc. Được làm bằng gạc, các ngạnh được chạm khắc trên bề mặt và có đầu mũi bằng đồng.

Các cánh đồng băng Yukon từng là vùng săn bắn caribou. Theo thời gian, các nhà nghiên cứu tìm thấy rất nhiều vũ khí đã bị mai một. Những công cụ bị mai một mất này cho thấy công nghệ săn bắn đã thay đổi như thế nào.

Mùi tên từ sừng hươu

Trong khoảng 8.000 năm, thợ săn sử dụng lao ném. Không rõ tại sao, khoảng 1.100 năm trước, họ đã từ bỏ cung tên. Mũi tên sừng hươu hẳn đã được bắn ra từ một cây cung. Khi bị mất, hẳn nó đã khiến cho chủ sở hữu rất đau khổ. Thậm chí ngay từ thời ấy, nó cũng là một tác phẩm hiếm hoi.

Bất cứ ai tạo ra mũi tên này hẳn phải sử dụng một cục đồng tự nhiên, có thể tìm thấy trong một con lạch địa phương và gần như 100% tinh khiết. Mũi tên cũng là một trong những ví dụ lâu đời nhất về nghệ thuật bắn cung và luyện kim đồng ở Yukon.

Những người thợ thủy tinh châu Phi

Khi các chuỗi hạt được tìm thấy tại Igbo Olokun ở phía tây nam Nigeria, người ta đã phải viết lại lịch sử của thủy tinh. Những phát hiện trước đó trong khu vực gợi ý rằng có một cửa hàng đã tráng lại thủy tinh nhập khẩu. Nhưng bất chấp tuyên bố của nghề thủ công, không có bằng chứng cho thấy châu Phi vùng tiểu Sahara tự sản xuất được thủy tinh mình trước khi người châu Âu xuất hiện.

Khi Igbo Olokun gần đây thu thập được hơn 12.000 hạt thủy tinh và một lượng xỉ lớn, phân tích đã chứng minh rằng nó được sản xuất tại chỗ. Lần đầu tiên, thành phần hóa học phù hợp với vật liệu địa phương chứ không phải là hàng nhập khẩu thông thường từ châu Á, Ai Cập, phía đông Địa Trung Hải và Trung Đông.

Thay vào đó, chúng có nhiều vôi và nhôm. Thủy tinh với đặc điểm tương tự đã được phát hiện tại nhiều di chỉ khảo cổ khác của Tây Phi. Thủy tinh sản xuất tại địa phương được buôn bán rộng rãi và cũng có mặt trước sự hiện diện của người châu Âu hàng thế kỷ. Các thợ thủy tinh Igbo Olokun đã mở cửa hàng vào thế kỷ 11 và tiếp tục việc buôn bán của họ thêm 400 năm nữa.

Phấn màu thời tiền sử

Vào năm 2018, thỏi phấn màu lâu đời nhất thế giới được tìm thấy ở Bắc Yorkshire. Thoạt nhìn, nó có vẻ không nhiều. Hiện vật nhỏ bé này dài 22mm (0.9 in) và rộng 7mm (0,3 in), được làm bằng đất son.

Nhưng cục phần màu 10.000 năm tuổi đó có phả hệ. Được lấy ra từ mỏ than bùn từng là một cái hồ trong thời kỳ đồ đá, mấu phấn thuộc về một di chỉ được trang trí đầy những tác phẩm nghệ thuật cổ đại. Một đầu nhọn và có vẻ đã được sử dụng. Có khả năng công cụ này được dùng để tô màu đỏ tươi vào những bức tranh vẽ trên đá hoặc da.

Phấn mầu thời tiền sử

Màu đỏ là một màu quan trọng trong thời kỳ đồ đá, và khám phá thỏi phấn màu  đã xác nhận điều mà các nhà nghiên cứu đã biết – vùng đất này một địa điểm chính cho những người săn bắn hái lượm. Nó cũng tiết lộ ý nghĩa tại sao họ trang trí khu vực đặc biệt này rất nhiều.

Phấn màu không phải là thứ duy nhất bị bỏ rơi bởi một nghệ sĩ thời tiền sử. Ở đầu kia của hồ, các nhà khảo cổ đã tìm thấy một mảnh đất son khác, lần này trong hình dạng của một viên sỏi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những ảnh hưởng nguy hại của smartphone đến não bộ

Cẩm Tú - Theo Sức khỏe & Đời sống/listverse
Bình luận
Tin mới
  • 10/08/2026

    Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu

    Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.

  • 09/08/2026

    Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ

    Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.

  • 08/08/2026

    Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình

    Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

  • 07/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

    Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.

  • 06/08/2026

    7 loại thức uống tăng cường sức khỏe

    Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.

  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

  • 03/08/2026

    Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em

    Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.

Xem thêm