Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh ung thư: Nhịn ăn có giúp "bỏ đói" khối u?

Nhiều người bệnh ung thư thường truyền tai nhau kinh nghiệm không nên ăn nhiều đồ bổ dưỡng vì như vậy sẽ khiến khối u phát triển nhanh. Vậy thực hư điều này thế nào?

Các nghiên cứu cho thấy rằng các phân tử cảm nhận chất dinh dưỡng được gọi là mTORC1 góp phần vào sự phát triển của khối u và được kích hoạt quá mức trong khoảng hơn 70% bệnh ung thư ở người, bao gồm cả ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu trên động vật chứng minh rằng ức chế mTORC1 sẽ ức chế sự phát triển của khối u.

Các nghiên cứu cho thấy rằng axit amin kích hoạt mTORC1 và việc hạn chế protein trong chế độ ăn uống có thể ức chế sự phát triển của khối u bằng cách giảm mTORC1.

Hạn chế protein để ức chế khối u

Các nhà nghiên cứu thực hiện đánh giá ung thư đại trực tràng ở chuột. Họ phát hiện ra rằng kích hoạt mTORC1 cao hơn khi có axit amin.

Tiếp theo, nghiên cứu đánh giá tác động của chế độ ăn ít protein đối với mô hình chuột bị ung thư đại trực tràng trong hai tuần, sau đó là một tháng hóa trị. Trong khi chế độ ăn của chuột thường là 21% protein, nghiên cứu chỉ cho chuột ăn 4% protein. 

Kết quả phát hiện ra rằng những con chuột có chế độ ăn ít protein ít phát triển khối u sớm hơn và tế bào ung thư chết nhiều hơn so với nhóm đối chứng. Những con chuột này cũng đã giảm kích hoạt mTORC1. Điều này cho thấy rằng các axit amin điều chỉnh hoạt động mTORC1 và việc hạn chế axit amin có thể ức chế sự phát triển của khối u.

Từ các thử nghiệm in-vitro khác, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chế độ ăn ít protein - cụ thể là giảm axit amin leucine và cystine - đã làm thay đổi tín hiệu dinh dưỡng tới mTORC1 thông qua phức hợp protein GATOR1 và GATOR2.

Khi có nhiều axit amin, GATOR2 sẽ kích hoạt mTORC1. Tuy nhiên, khi lượng axit amin thấp, GATOR1 sẽ vô hiệu hóa mTORC1.

Những bệnh nhân nào nhận được lợi ích từ kết quả này?

Từ thử nghiệm sinh thiết ung thư đại trực tràng ở người, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng nhiều dấu hiệu di truyền của mTORC1 tương quan với khả năng kháng hóa trị và kết quả điều trị tồi tệ hơn. Do đó, họ gợi ý rằng việc sàng lọc các gen cảm nhận axit amin có thể cho biết bệnh nhân nào sẽ được hưởng lợi từ chế độ ăn ít protein và bệnh nhân nào sẽ không.

Các tế bào khối u đại trực tràng có thể thay đổi cách cảm nhận các axit amin để tiếp tục kích hoạt mTORC1, dẫn đến tăng sự phát triển và tăng sinh tế bào của các tế bào khối u. mTORC1 có thể được kiểm soát bằng cách hạn chế lượng axit amin hấp thụ - thông qua hạn chế protein trong chế độ ăn uống - và do đó gây ra chết tế bào khối u.

Những gì nuôi tế bào ung thư?

Tế bào ung thư cần một lượng lớn chất dinh dưỡng, bao gồm glucose, axit amin và nucleotide để sinh sôi nảy nở. Mặc dù một số chất dinh dưỡng này có thể được tổng hợp bên trong tế bào, nhưng những chất khác, như axit amin, phải được lấy từ các nguồn thực phẩm.

Vì các chất dinh dưỡng trong cơ thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống, các nhà khoa học nhận thấy rằng việc cho động vật ăn một chế độ ăn ít protein đã tạo ra sự khủng hoảng về cung và cầu đối với các tế bào ung thư ruột, dẫn đến cái chết hàng loạt của tế bào ung thư. 

Việc nuôi dưỡng hoặc bỏ đói các tế bào ung thư là rất phức tạp, nhưng nghiên cứu này cho thấy rằng việc tước đi một số axit amin nhất định sẽ ảnh hưởng đến con đường mTORC-1 dẫn đến cái chết của tế bào ung thư. 

Hạn chế của nghiên cứu

Khi được hỏi về những hạn chế của nghiên cứu, nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng nghiên cứu được thực hiện trên chuột và các dòng tế bào ung thư, chưa được áp dụng lâm sàng trên người. Đồng thời, mặc dù kết quả nghiên cứu rất hứa hẹn nhưng chế độ ăn ít protein không phải là giải pháp lâu dài.

LƯU Ý VỀ CHẾ ĐỘ ĂN ÍT ĐẠM CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

Vì bệnh nhân ung thư thường bị teo cơ nên việc đưa bệnh nhân vào chế độ ăn ít protein trong thời gian dài không phải là ý tưởng tốt. Khi các tế bào ung thư đang phân chia nhanh chóng, chúng có thể cần nhiều chất dinh dưỡng hơn để phục hồi sau các phác đồ hóa trị. Do đó, đưa ra chế độ ăn ít protein vào các thời điểm quan trọng, chẳng hạn như một tuần trước/sau khi hóa trị, có thể phối hợp trong việc loại bỏ các tế bào khối u có nhu cầu dinh dưỡng cao này. 

Các nhà khoa học đang đánh giá xem liệu việc giảm các axit amin cụ thể có thể bắt chước tác động của chế độ ăn ít protein mà không có tác dụng phụ tiêu cực như suy dinh dưỡng và giảm cân hay không.

Kết quả, mặc dù nghiên cứu đã mở ra hướng mới trong hỗ trợ điều trị ung thư và loại bỏ khối u. Các nhà khoa học thực sự khuyên bạn nên tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ chuyên khoa ung thư và chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn nào.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hàng ngày là một trong những cách đơn giản nhất giúp phòng chống nhiều bệnh, trong đó có ung thư. Nếu bạn muốn có một chế độ dinh dưỡng cân bằng được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành, hãy đăng ký khám dinh dưỡng cùng Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 thực phẩm hỗ trợ phòng ngừa ung thư

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm