Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh ung thư: Nhịn ăn có giúp "bỏ đói" khối u?

Nhiều người bệnh ung thư thường truyền tai nhau kinh nghiệm không nên ăn nhiều đồ bổ dưỡng vì như vậy sẽ khiến khối u phát triển nhanh. Vậy thực hư điều này thế nào?

Các nghiên cứu cho thấy rằng các phân tử cảm nhận chất dinh dưỡng được gọi là mTORC1 góp phần vào sự phát triển của khối u và được kích hoạt quá mức trong khoảng hơn 70% bệnh ung thư ở người, bao gồm cả ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu trên động vật chứng minh rằng ức chế mTORC1 sẽ ức chế sự phát triển của khối u.

Các nghiên cứu cho thấy rằng axit amin kích hoạt mTORC1 và việc hạn chế protein trong chế độ ăn uống có thể ức chế sự phát triển của khối u bằng cách giảm mTORC1.

Hạn chế protein để ức chế khối u

Các nhà nghiên cứu thực hiện đánh giá ung thư đại trực tràng ở chuột. Họ phát hiện ra rằng kích hoạt mTORC1 cao hơn khi có axit amin.

Tiếp theo, nghiên cứu đánh giá tác động của chế độ ăn ít protein đối với mô hình chuột bị ung thư đại trực tràng trong hai tuần, sau đó là một tháng hóa trị. Trong khi chế độ ăn của chuột thường là 21% protein, nghiên cứu chỉ cho chuột ăn 4% protein. 

Kết quả phát hiện ra rằng những con chuột có chế độ ăn ít protein ít phát triển khối u sớm hơn và tế bào ung thư chết nhiều hơn so với nhóm đối chứng. Những con chuột này cũng đã giảm kích hoạt mTORC1. Điều này cho thấy rằng các axit amin điều chỉnh hoạt động mTORC1 và việc hạn chế axit amin có thể ức chế sự phát triển của khối u.

Từ các thử nghiệm in-vitro khác, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chế độ ăn ít protein - cụ thể là giảm axit amin leucine và cystine - đã làm thay đổi tín hiệu dinh dưỡng tới mTORC1 thông qua phức hợp protein GATOR1 và GATOR2.

Khi có nhiều axit amin, GATOR2 sẽ kích hoạt mTORC1. Tuy nhiên, khi lượng axit amin thấp, GATOR1 sẽ vô hiệu hóa mTORC1.

Những bệnh nhân nào nhận được lợi ích từ kết quả này?

Từ thử nghiệm sinh thiết ung thư đại trực tràng ở người, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng nhiều dấu hiệu di truyền của mTORC1 tương quan với khả năng kháng hóa trị và kết quả điều trị tồi tệ hơn. Do đó, họ gợi ý rằng việc sàng lọc các gen cảm nhận axit amin có thể cho biết bệnh nhân nào sẽ được hưởng lợi từ chế độ ăn ít protein và bệnh nhân nào sẽ không.

Các tế bào khối u đại trực tràng có thể thay đổi cách cảm nhận các axit amin để tiếp tục kích hoạt mTORC1, dẫn đến tăng sự phát triển và tăng sinh tế bào của các tế bào khối u. mTORC1 có thể được kiểm soát bằng cách hạn chế lượng axit amin hấp thụ - thông qua hạn chế protein trong chế độ ăn uống - và do đó gây ra chết tế bào khối u.

Những gì nuôi tế bào ung thư?

Tế bào ung thư cần một lượng lớn chất dinh dưỡng, bao gồm glucose, axit amin và nucleotide để sinh sôi nảy nở. Mặc dù một số chất dinh dưỡng này có thể được tổng hợp bên trong tế bào, nhưng những chất khác, như axit amin, phải được lấy từ các nguồn thực phẩm.

Vì các chất dinh dưỡng trong cơ thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống, các nhà khoa học nhận thấy rằng việc cho động vật ăn một chế độ ăn ít protein đã tạo ra sự khủng hoảng về cung và cầu đối với các tế bào ung thư ruột, dẫn đến cái chết hàng loạt của tế bào ung thư. 

Việc nuôi dưỡng hoặc bỏ đói các tế bào ung thư là rất phức tạp, nhưng nghiên cứu này cho thấy rằng việc tước đi một số axit amin nhất định sẽ ảnh hưởng đến con đường mTORC-1 dẫn đến cái chết của tế bào ung thư. 

Hạn chế của nghiên cứu

Khi được hỏi về những hạn chế của nghiên cứu, nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng nghiên cứu được thực hiện trên chuột và các dòng tế bào ung thư, chưa được áp dụng lâm sàng trên người. Đồng thời, mặc dù kết quả nghiên cứu rất hứa hẹn nhưng chế độ ăn ít protein không phải là giải pháp lâu dài.

LƯU Ý VỀ CHẾ ĐỘ ĂN ÍT ĐẠM CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

Vì bệnh nhân ung thư thường bị teo cơ nên việc đưa bệnh nhân vào chế độ ăn ít protein trong thời gian dài không phải là ý tưởng tốt. Khi các tế bào ung thư đang phân chia nhanh chóng, chúng có thể cần nhiều chất dinh dưỡng hơn để phục hồi sau các phác đồ hóa trị. Do đó, đưa ra chế độ ăn ít protein vào các thời điểm quan trọng, chẳng hạn như một tuần trước/sau khi hóa trị, có thể phối hợp trong việc loại bỏ các tế bào khối u có nhu cầu dinh dưỡng cao này. 

Các nhà khoa học đang đánh giá xem liệu việc giảm các axit amin cụ thể có thể bắt chước tác động của chế độ ăn ít protein mà không có tác dụng phụ tiêu cực như suy dinh dưỡng và giảm cân hay không.

Kết quả, mặc dù nghiên cứu đã mở ra hướng mới trong hỗ trợ điều trị ung thư và loại bỏ khối u. Các nhà khoa học thực sự khuyên bạn nên tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ chuyên khoa ung thư và chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn nào.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hàng ngày là một trong những cách đơn giản nhất giúp phòng chống nhiều bệnh, trong đó có ung thư. Nếu bạn muốn có một chế độ dinh dưỡng cân bằng được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành, hãy đăng ký khám dinh dưỡng cùng Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 thực phẩm hỗ trợ phòng ngừa ung thư

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

Xem thêm