Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh ung thư: Nhịn ăn có giúp "bỏ đói" khối u?

Nhiều người bệnh ung thư thường truyền tai nhau kinh nghiệm không nên ăn nhiều đồ bổ dưỡng vì như vậy sẽ khiến khối u phát triển nhanh. Vậy thực hư điều này thế nào?

Các nghiên cứu cho thấy rằng các phân tử cảm nhận chất dinh dưỡng được gọi là mTORC1 góp phần vào sự phát triển của khối u và được kích hoạt quá mức trong khoảng hơn 70% bệnh ung thư ở người, bao gồm cả ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu trên động vật chứng minh rằng ức chế mTORC1 sẽ ức chế sự phát triển của khối u.

Các nghiên cứu cho thấy rằng axit amin kích hoạt mTORC1 và việc hạn chế protein trong chế độ ăn uống có thể ức chế sự phát triển của khối u bằng cách giảm mTORC1.

Hạn chế protein để ức chế khối u

Các nhà nghiên cứu thực hiện đánh giá ung thư đại trực tràng ở chuột. Họ phát hiện ra rằng kích hoạt mTORC1 cao hơn khi có axit amin.

Tiếp theo, nghiên cứu đánh giá tác động của chế độ ăn ít protein đối với mô hình chuột bị ung thư đại trực tràng trong hai tuần, sau đó là một tháng hóa trị. Trong khi chế độ ăn của chuột thường là 21% protein, nghiên cứu chỉ cho chuột ăn 4% protein. 

Kết quả phát hiện ra rằng những con chuột có chế độ ăn ít protein ít phát triển khối u sớm hơn và tế bào ung thư chết nhiều hơn so với nhóm đối chứng. Những con chuột này cũng đã giảm kích hoạt mTORC1. Điều này cho thấy rằng các axit amin điều chỉnh hoạt động mTORC1 và việc hạn chế axit amin có thể ức chế sự phát triển của khối u.

Từ các thử nghiệm in-vitro khác, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng chế độ ăn ít protein - cụ thể là giảm axit amin leucine và cystine - đã làm thay đổi tín hiệu dinh dưỡng tới mTORC1 thông qua phức hợp protein GATOR1 và GATOR2.

Khi có nhiều axit amin, GATOR2 sẽ kích hoạt mTORC1. Tuy nhiên, khi lượng axit amin thấp, GATOR1 sẽ vô hiệu hóa mTORC1.

Những bệnh nhân nào nhận được lợi ích từ kết quả này?

Từ thử nghiệm sinh thiết ung thư đại trực tràng ở người, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng nhiều dấu hiệu di truyền của mTORC1 tương quan với khả năng kháng hóa trị và kết quả điều trị tồi tệ hơn. Do đó, họ gợi ý rằng việc sàng lọc các gen cảm nhận axit amin có thể cho biết bệnh nhân nào sẽ được hưởng lợi từ chế độ ăn ít protein và bệnh nhân nào sẽ không.

Các tế bào khối u đại trực tràng có thể thay đổi cách cảm nhận các axit amin để tiếp tục kích hoạt mTORC1, dẫn đến tăng sự phát triển và tăng sinh tế bào của các tế bào khối u. mTORC1 có thể được kiểm soát bằng cách hạn chế lượng axit amin hấp thụ - thông qua hạn chế protein trong chế độ ăn uống - và do đó gây ra chết tế bào khối u.

Những gì nuôi tế bào ung thư?

Tế bào ung thư cần một lượng lớn chất dinh dưỡng, bao gồm glucose, axit amin và nucleotide để sinh sôi nảy nở. Mặc dù một số chất dinh dưỡng này có thể được tổng hợp bên trong tế bào, nhưng những chất khác, như axit amin, phải được lấy từ các nguồn thực phẩm.

Vì các chất dinh dưỡng trong cơ thể bị ảnh hưởng bởi chế độ ăn uống, các nhà khoa học nhận thấy rằng việc cho động vật ăn một chế độ ăn ít protein đã tạo ra sự khủng hoảng về cung và cầu đối với các tế bào ung thư ruột, dẫn đến cái chết hàng loạt của tế bào ung thư. 

Việc nuôi dưỡng hoặc bỏ đói các tế bào ung thư là rất phức tạp, nhưng nghiên cứu này cho thấy rằng việc tước đi một số axit amin nhất định sẽ ảnh hưởng đến con đường mTORC-1 dẫn đến cái chết của tế bào ung thư. 

Hạn chế của nghiên cứu

Khi được hỏi về những hạn chế của nghiên cứu, nhóm nghiên cứu chỉ ra rằng nghiên cứu được thực hiện trên chuột và các dòng tế bào ung thư, chưa được áp dụng lâm sàng trên người. Đồng thời, mặc dù kết quả nghiên cứu rất hứa hẹn nhưng chế độ ăn ít protein không phải là giải pháp lâu dài.

LƯU Ý VỀ CHẾ ĐỘ ĂN ÍT ĐẠM CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ

Vì bệnh nhân ung thư thường bị teo cơ nên việc đưa bệnh nhân vào chế độ ăn ít protein trong thời gian dài không phải là ý tưởng tốt. Khi các tế bào ung thư đang phân chia nhanh chóng, chúng có thể cần nhiều chất dinh dưỡng hơn để phục hồi sau các phác đồ hóa trị. Do đó, đưa ra chế độ ăn ít protein vào các thời điểm quan trọng, chẳng hạn như một tuần trước/sau khi hóa trị, có thể phối hợp trong việc loại bỏ các tế bào khối u có nhu cầu dinh dưỡng cao này. 

Các nhà khoa học đang đánh giá xem liệu việc giảm các axit amin cụ thể có thể bắt chước tác động của chế độ ăn ít protein mà không có tác dụng phụ tiêu cực như suy dinh dưỡng và giảm cân hay không.

Kết quả, mặc dù nghiên cứu đã mở ra hướng mới trong hỗ trợ điều trị ung thư và loại bỏ khối u. Các nhà khoa học thực sự khuyên bạn nên tham khảo ý kiến ​​​​bác sĩ chuyên khoa ung thư và chuyên gia dinh dưỡng trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn nào.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng hàng ngày là một trong những cách đơn giản nhất giúp phòng chống nhiều bệnh, trong đó có ung thư. Nếu bạn muốn có một chế độ dinh dưỡng cân bằng được xây dựng bởi các chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành, hãy đăng ký khám dinh dưỡng cùng Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM.

Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 thực phẩm hỗ trợ phòng ngừa ung thư

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

Xem thêm