Bệnh thoái hoá điểm vàng do tuổi tác (AMD)

1. Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD) là gì?

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (Age-related macular degeneration – AMD) là một tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến vùng trung tâm thị lực của bạn. Bệnh thường bắt đầu xuất hiện ở những người trong độ tuổi 50.

Bệnh không gây mù hoàn toàn nhưng có thể khiến các hoạt động đơn giản hàng ngày như đọc sách hay nhận diện khuôn mặt người khác trở nên khó khăn.

Nếu bệnh không được điều trị, thị lực của bạn có thể suy giảm. Quá trình này có thể diễn ra từ từ trong nhiều năm, sau đó trở nên tồi tệ hơn nhanh chóng chỉ trong vài tuần hoặc vài tháng.

Hiện chưa rõ nguyên nhân chính xác gây ra bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác. Tuy nhiên, bệnh có liên quan đến các yếu tố như lão hóa, hút thuốc, huyết áp cao, thừa cân và tiền sử gia đình có người mắc bệnh.

Đọc thêm tại bài viết: 7 nguyên nhân phổ biến gây mù loà

2. Các triệu chứng của thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD)

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác ảnh hưởng đến vùng trung tâm thị lực, chứ không phải vùng rìa (thị lực ngoại vi). Bệnh có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt.

Triệu chứng đầu tiên thường là xuất hiện vùng nhìn bị mờ hoặc biến dạng ở ngay trung tâm tầm nhìn. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, bạn có thể gặp khó khăn khi nhìn bất cứ thứ gì ở vùng trung tâm tầm nhìn.

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác có thể gây khó khăn cho các hoạt động như đọc sách, xem tivi, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt người khác. Các triệu chứng khác bao gồm:

• Nhìn các đường thẳng thành dạng gợn sóng hoặc cong vẹo
• Nhạy cảm với ánh sáng mạnh
• Nhìn thấy ánh sáng nhấp nháy hoặc lóe sáng
• Nhìn thấy những hình ảnh không có thật (ảo giác)

Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác không gây đau đớn và không làm thay đổi vẻ ngoài của mắt. Đôi khi, bệnh chỉ được phát hiện trong quá trình kiểm tra mắt định kỳ trước khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào.

3. Chẩn đoán bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác

Bác sĩ nhãn khoa sẽ yêu cầu bạn nhìn vào một chiếc kính hiển vi cỡ lớn có gắn đèn để quan sát phần đáy mắt và kiểm tra thị lực của bạn. Bác sĩ có thể nhỏ thuốc vào mắt để dễ dàng phát hiện các vấn đề bất thường trong mắt bạn. Thuốc này sẽ khiến thị lực của bạn bị mờ trong vài giờ.

Ngoài ra, bạn có thể cần thực hiện thêm các xét nghiệm khác, chẳng hạn như chụp hình đáy mắt.

Sau khi được chẩn đoán mắc bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, bác sĩ sẽ giải thích cho bạn về căn bệnh này, giai đoạn bệnh mà bạn đang mắc và các phương pháp điều trị hiện có.

Nếu mắc bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác giai đoạn muộn, bạn có thể tiến triển thành thể ướt (wet AMD).

4. Các phương pháp điều trị cho bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác (AMD)

Không có cách chữa trị khỏi bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác, nhưng vẫn có những phương pháp điều trị và hỗ trợ để giúp làm chậm những thay đổi về thị lực và giúp bạn có chất lượng cuộc sống tốt nhất.

Các phương pháp điều trị sẽ tùy thuộc vào giai đoạn và loại bệnh mà bạn mắc phải: Thoái hóa điểm vàng do tuổi tác thể khô hoặc thể ướt (cả 2 thể đều là giai đoạn nặng).

Các phương pháp điều trị thoái hóa điểm vàng do tuổi tác thể ướt bao gồm:

• Tiêm thuốc trực tiếp vào mắt (anti-VEGF)
• Điều trị bằng ánh sáng để tiêu diệt các mạch máu gây ra bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác thể ướt

Hiện tại không có phương pháp điều trị bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác thể khô, nhưng vẫn có những phương pháp giúp bạn sống chung với bệnh bao gồm điều trị suy giảm thị lực và thay đổi lối sống.

Với tình trạng thị lực suy giảm, bác sĩ có thể tư vấn cho bạn về:

• Một số thiết bị hữu ích chẳng hạn như kính lúp
• Tăng cường ánh sáng tại nhà
• Các phần mềm và ứng dụng di động giúp việc sử dụng máy tính và điện thoại trở nên dễ dàng hơn

Nếu thị lực cả hai mắt đều kém, bác sĩ có thể giới thiệu bạn tham gia một khóa huấn luyện gọi là "huấn luyện nhìn lệch tâm" (eccentric viewing training). Khóa huấn luyện này giúp bạn học các kỹ thuật để tận dụng tối đa phần thị lực còn lại của mình.

Bệnh thoái hóa điểm vàng do tuổi tác cũng thường có liên quan đến lối sống. Nếu mắc bệnh này, bạn nên cố gắng:

• Có chế độ ăn uống cân bằng bao gồm nhiều trái cây, cá và các loại rau lá xanh
• Tập thể dục thường xuyên
• Giảm cân nếu bạn bị thừa cân
• Bỏ thuốc lá nếu bạn đang hút thuốc
• Có một số bằng chứng cho thấy một số loại thực phẩm chức năng có thể giúp ngăn chặn tình trạng thoái hóa điểm vàng do tuổi tác trở nên tồi tệ hơn.

Đọc thêm tại bài viết: 12 lợi ích của việc uống dầu cá

5. Lời khuyên từ bác sĩ

Bạn cần tái khám định kỳ với bác sĩ nhãn khoa để theo dõi tình trạng bệnh. Nếu thị lực của bạn suy giảm hoặc bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng mới nào, hãy tới gặp bác sĩ chuyên khoa càng sớm càng tốt.

Duy trì việc thực hiện kiểm tra mắt định kỳ (thường là 2 năm một lần) để kịp thời phát hiện các vấn đề về mắt khác mà các đợt kiểm tra bệnh không tập trung xem xét.

Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với bác sĩ nhãn khoa để được giải đáp!

https://www.nhs.uk/conditions/age-related-macular-degeneration-amd/