Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 nguyên nhân phổ biến gây mù lòa

Mù lòa là tình trạng liên quan đến tuổi tác như thoái hóa điểm vàng, bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Nhưng những tình trạng hiếm gặp khác cũng có thể gây mù lòa ở mọi lứa tuổi. Mặc dù mất thị lực thường liên quan đến tuổi tác nhưng các yếu tố khác cũng có thể đóng một vai trò nào đó. Theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu về bảy nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa, các yếu tố nguy cơ và cách giảm thiểu nguy cơ cho chính bản thân mình.

Làm sao để biết bản thân mình có nguy cơ mù lòa hay không?

Các dấu hiệu mất thị lực, mù lòa có thể khó phát hiện và tăng dần theo thời gian hoặc xuất hiện đột ngột. Hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Nhìn thấy những tia sáng.
  • Nhìn thấy những vật trôi nổi hoặc đốm.
  • Nhìn thấy quầng sáng xung quanh nguồn sáng.
  • Giảm thị lực.
  • Chảy nước mắt.
  • Đỏ mắt.
  • Có đường lượn sóng hoặc bị bóp méo.
  • Khoảng trống ở trung tâm vùng nhìn.
  • GIảm chất lượng thị lực.
  • Khó nhìn xa.
  • Đau mắt dữ dội.

Thoái hóa điểm vàng

Nếu bạn trên 60 tuổi, việc nhận biết bệnh thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi (AMD) sẽ rất hữu ích. Đó là nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực ở những người trong độ tuổi này. Mặc dù không gây đau đớn nhưng nó có thể làm giảm dần tầm nhìn của bạn.

Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi xảy ra khi các tế bào ở trung tâm võng mạc (điểm vàng) bị tổn thương theo thời gian. Thoái hóa điểm vàng có hai thể: ướt và khô. Thoái hóa điểm vàng thể khô phổ biến hơn nhưng ít nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu ban đầu của thoái hóa điểm vàng thể ướt là khi nhìn các đường thẳng, chúng sẽ có vẻ quanh co lượn sóng. Với thoái hóa điểm vàng thể khô, trước tiên bạn có thể bị nhìn mờ hoặc méo mó thị lực trung tâm.

Các yếu tố nguy cơ của thoái hóa điểm vàng bao gồm hút thuốc hoặc có tiền sử gia đình. Người da trắng có nguy cơ cao hơn các chủng tộc khác.

Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là một nhóm bệnh có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác ở phía sau mắt. Khoảng một nửa trong số tất cả những người mắc bệnh tăng nhãn áp không biết họ mắc bệnh này vì nó có thể tiến triển rất chậm. Đầu tiên, nó làm tổn thương thị lực một bên (ngoại vi) và cuối cùng có thể gây mù lòa.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn về nguyên nhân gây ra bệnh tăng nhãn áp. Căn bệnh này liên quan đến áp lực mắt cao, nhưng ngay cả những người có áp lực mắt bình thường cũng có thể mắc bệnh này. Khám mắt định kỳ 1–2 năm một lần có thể giúp bác sĩ phát hiện sớm bệnh này.

Các yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tăng nhãn áp:

  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh tăng nhãn áp.
  • Là người La-tinh và hơn 60 tuổi.
  • Thuộc chủng người da đen và hơn 40 tuổi.

Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể bị đục do các protein ở một hoặc cả hai mắt. Những protein này tạo thành một khu vực dày đặc, khiến thấu kính khó gửi hình ảnh rõ ràng đến các phần khác của mắt.

Đục thủy tinh thể là một bệnh về mắt phổ biến, đe dọa tới thị lực. Ước tính rằng ở tuổi 80, một nửa số người trưởng thành ở Hoa Kỳ sẽ phải phẫu thuật đục thủy tinh thể ở một hoặc cả hai mắt.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Lão hóa.
  • Hút thuốc lá.
  • Uống rượu.
  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời kéo dài.
  • Bệnh tiểu đường.

Bệnh võng mạc do đái tháo đường.

Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường, bao gồm cả tiểu đường type 1 và type 2 hoặc tiểu đường thai kỳ. Lượng đường trong máu cao thường xuyên có thể làm hỏng các mạch máu trên khắp cơ thể. Bao gồm các mạch máu nhỏ trong võng mạc, khu vực phía sau mắt và khiến mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Các mạch máu có thể bị vỡ hoặc phát triển bất thường, gây giảm thị lực và cuối cùng là mù lòa.

Viêm võng mạc sắc tố

Viêm võng mạc sắc tố (RP) là một nhóm bệnh di truyền hiếm gặp về mắt. Đột biến gen ảnh hưởng đến võng mạc có thể khiến các tế bào của mắt bị phá vỡ từ từ. Mặc dù viêm võng mạc sắc tố thường được truyền từ bố mẹ sang con khi sinh. Nhưng chấn thương, nhiễm trùng và một số loại thuốc cũng có thể gây tổn thương võng mạc giống như viêm võng mạc sắc tố. Hầu hết những người mắc viêm võng mạc sắc tố cuối cùng đều mất phần lớn thị lực.

Các yếu tố nguy cơ của viêm võng mạc sắc tố bao gồm tiền sử gia đình mắc bệnh này hoặc mắc các rối loạn di truyền khác như hội chứng Usher.

Nhược thị

Nhược thị thường chỉ ảnh hưởng đến một mắt. Nó thường bắt đầu từ thời thơ ấu, khi não của bạn gặp khó khăn trong việc diễn giải thông tin từ một bên mắt. Theo thời gian, mắt có thị lực tốt hơn sẽ trở nên khỏe hơn, trong khi mắt bị nhược thị sẽ yếu đi.

Nhiều bậc cha mẹ không biết con mình mắc bệnh cho đến khi bác sĩ chẩn đoán. Các yếu tố nguy cơ gây ngược thị bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh nhược thị, đục thủy tinh thể hoặc các bệnh về mắt khác.
  • Cân nặng khi sinh thấp hoặc sinh non.
  • Chậm phát triển.

Lác mắt

Nhược thị thường xảy ra cùng với lác mắt. Tuy nhiên, lác mắc có thể xảy ra mà không bị nhược thị. Các cơ bao quanh cho phép mắt di chuyển và tập trung. Khi chúng phối hợp không tốt, cả hai mắt sẽ không thẳng hàng khi nhìn vào một vật. Điều đó có thể khiến não phải phụ thuộc vào mắt còn lại nhiều hơn mắt kia. Tình trạng này cần phải được điều trị để giúp hai mắt nhìn thấy cùng nhau.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn nguyên nhân gây ra bệnh lác, nhưng các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh lác.
  • Mắc các bệnh khác về mắt.
  • Chấn thương mắt hoặc não.
  • Mắc hội chứng Down hoặc bại não.
  • Một số nguyên nhân khác

Các nguyên nhân gây mù lòa ít phổ biến có thể kể đến như:

  • Chấn thương mắt.
  • Chấn thương não.
  • Biến chứng sau phẫu thuật mắt.
  • Tật khúc xạ không được điều trị.
  • Rối loạn di truyền.
  • Bệnh đau mắt hột, nhiễm trùng Chlamydia tại mắt.
  • Khối u.
  • Đột quỵ.
  • Bong võng mạc.
  • Nhiễm trùng mắt nghiêm trọng.

Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh mù lòa?

Kiểm tra mắt bằng phương pháp giãn nở đồng tử là một trong những cách tốt nhất để ngăn ngừa tình trạng mất thị lực. Phương pháp này cũng có thể giúp bạn phát hiện sớm tình trạng bệnh để việc điều trị có thể hiệu quả hơn.

Bạn cũng có thể bảo vệ thị lực của mình bằng cách:

  • Kiểm soát lượng đường trong máu.
  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh.
  • Duy trì mức cân nặng vừa phải.
  • Bỏ hút thuốc.

Một số câu hỏi thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp cho một số câu hỏi phổ biến về nguyên nhân gây mù lòa:

Nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa là gì? Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn thế giới và mất thị lực ở Hoa Kỳ.

Những bệnh nào dẫn đến mù lòa ở người trẻ? Nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực ở người trưởng thành dưới 40 tuổi tại Hoa Kỳ là tật khúc xạ, chấn thương mắt do tai nạn và bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân phổ biến gây mù lòa ở trẻ em? Trẻ em chiếm tới 3% số người bị mù trên toàn thế giới. Nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa ở trẻ em ở Hoa Kỳ là:

  • Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non.
  • Rung giật nhãn cầu.
  • Đục thủy tinh thể.
  • Teo dây thần kinh thị giác.

Kết luận

Mất thị lực đang trở nên phổ biến hơn ở hầu hết các quốc gia khi dân số già đi. Tuổi tác đóng vai trò quan trọng trong các nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực, chẳng hạn như thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi, bệnh tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và bệnh võng mạc tiểu đường.

Nhưng mất thị lực có thể xảy ra với bất cứ ai ở mọi lứa tuổi. Kiểm tra thị lực bằng cách khám mắt thường xuyên, thiết lập thói quen lành mạnh và hiểu biết về các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra là điều cần thiết để phòng ngừa và chẩn đoán sớm.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 15/02/2026

    Bí quyết diện đồ du xuân: Làm sao để vừa thời trang lại không lo bị lạnh?

    Tết là dịp để diện những bộ đồ lung linh đi du xuân, nhưng những đợt không khí lạnh tràn về thường khiến hội chị em rơi vào thế khó: mặc ấm thì sợ luộm thuộm, mỏng thì sợ lạnh. Đừng lo lắng, chỉ với những quy tắc phối đồ thông minh dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tự tin sải bước du xuân với diện mạo chuẩn "fashionista" mà cơ thể vẫn luôn ấm áp.

  • 15/02/2026

    9 phút massage mỗi tối giúp xóa mờ nếp nhăn trên mặt

    Việc dành ra vài phút mỗi tối để thực hiện các động tác massage mặt không chỉ giúp dưỡng chất thẩm thấu tốt hơn mà còn là cách tự nhiên nhất để nâng cơ và xóa mờ nếp nhăn trên da mặt.

  • 15/02/2026

    Để hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong những ngày tiệc tùng liên tục

    Những ngày cuối năm và dịp Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian của các bữa tiệc tất niên dày đặc với nhiều món ăn giàu đạm, chất béo và đồ uống có cồn. Thói quen ăn uống xáo trộn này thường dẫn đến tình trạng "quá tải", gây ra chứng rối loạn tiêu hóa ngày Tết như đầy hơi khó tiêu, chướng bụng và mệt mỏi. Để giúp bạn tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin bổ ích về cách bảo vệ hệ tiêu hóa thông qua chế độ ăn uống khoa học và sử dụng men vi sinh hiệu quả.

  • 14/02/2026

    Myricetin - Vai trò và ý nghĩa đối với sức khỏe

    Myricetin là một flavonol thuộc nhóm flavonoid – các hợp chất polyphenol phổ biến trong giới thực vật.

  • 14/02/2026

    6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

    Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

  • 14/02/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi một người ăn riềng xay trộn chất cấm Vàng O?

    Thạc sĩ Lưu Liên Hương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cảnh báo, Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

  • 14/02/2026

    Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người độc thân trong ngày lễ Tình yêu

    Ngày Valentine đến, phố phường dường như nhộn nhịp hơn với hoa và quà, nhưng đôi khi điều đó lại khiến những người đang độc thân cảm thấy lòng chùng xuống. Nếu bạn đang cảm thấy một chút trống trải hay lạc lõng khi ngày lễ này cận kề, hãy nhớ rằng đó là những cảm xúc hoàn toàn tự nhiên.

  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

Xem thêm