Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 nguyên nhân phổ biến gây mù lòa

Mù lòa là tình trạng liên quan đến tuổi tác như thoái hóa điểm vàng, bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Nhưng những tình trạng hiếm gặp khác cũng có thể gây mù lòa ở mọi lứa tuổi. Mặc dù mất thị lực thường liên quan đến tuổi tác nhưng các yếu tố khác cũng có thể đóng một vai trò nào đó. Theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu về bảy nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa, các yếu tố nguy cơ và cách giảm thiểu nguy cơ cho chính bản thân mình.

Làm sao để biết bản thân mình có nguy cơ mù lòa hay không?

Các dấu hiệu mất thị lực, mù lòa có thể khó phát hiện và tăng dần theo thời gian hoặc xuất hiện đột ngột. Hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Nhìn thấy những tia sáng.
  • Nhìn thấy những vật trôi nổi hoặc đốm.
  • Nhìn thấy quầng sáng xung quanh nguồn sáng.
  • Giảm thị lực.
  • Chảy nước mắt.
  • Đỏ mắt.
  • Có đường lượn sóng hoặc bị bóp méo.
  • Khoảng trống ở trung tâm vùng nhìn.
  • GIảm chất lượng thị lực.
  • Khó nhìn xa.
  • Đau mắt dữ dội.

Thoái hóa điểm vàng

Nếu bạn trên 60 tuổi, việc nhận biết bệnh thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi (AMD) sẽ rất hữu ích. Đó là nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực ở những người trong độ tuổi này. Mặc dù không gây đau đớn nhưng nó có thể làm giảm dần tầm nhìn của bạn.

Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi xảy ra khi các tế bào ở trung tâm võng mạc (điểm vàng) bị tổn thương theo thời gian. Thoái hóa điểm vàng có hai thể: ướt và khô. Thoái hóa điểm vàng thể khô phổ biến hơn nhưng ít nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu ban đầu của thoái hóa điểm vàng thể ướt là khi nhìn các đường thẳng, chúng sẽ có vẻ quanh co lượn sóng. Với thoái hóa điểm vàng thể khô, trước tiên bạn có thể bị nhìn mờ hoặc méo mó thị lực trung tâm.

Các yếu tố nguy cơ của thoái hóa điểm vàng bao gồm hút thuốc hoặc có tiền sử gia đình. Người da trắng có nguy cơ cao hơn các chủng tộc khác.

Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là một nhóm bệnh có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác ở phía sau mắt. Khoảng một nửa trong số tất cả những người mắc bệnh tăng nhãn áp không biết họ mắc bệnh này vì nó có thể tiến triển rất chậm. Đầu tiên, nó làm tổn thương thị lực một bên (ngoại vi) và cuối cùng có thể gây mù lòa.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn về nguyên nhân gây ra bệnh tăng nhãn áp. Căn bệnh này liên quan đến áp lực mắt cao, nhưng ngay cả những người có áp lực mắt bình thường cũng có thể mắc bệnh này. Khám mắt định kỳ 1–2 năm một lần có thể giúp bác sĩ phát hiện sớm bệnh này.

Các yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tăng nhãn áp:

  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh tăng nhãn áp.
  • Là người La-tinh và hơn 60 tuổi.
  • Thuộc chủng người da đen và hơn 40 tuổi.

Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể bị đục do các protein ở một hoặc cả hai mắt. Những protein này tạo thành một khu vực dày đặc, khiến thấu kính khó gửi hình ảnh rõ ràng đến các phần khác của mắt.

Đục thủy tinh thể là một bệnh về mắt phổ biến, đe dọa tới thị lực. Ước tính rằng ở tuổi 80, một nửa số người trưởng thành ở Hoa Kỳ sẽ phải phẫu thuật đục thủy tinh thể ở một hoặc cả hai mắt.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Lão hóa.
  • Hút thuốc lá.
  • Uống rượu.
  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời kéo dài.
  • Bệnh tiểu đường.

Bệnh võng mạc do đái tháo đường.

Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường, bao gồm cả tiểu đường type 1 và type 2 hoặc tiểu đường thai kỳ. Lượng đường trong máu cao thường xuyên có thể làm hỏng các mạch máu trên khắp cơ thể. Bao gồm các mạch máu nhỏ trong võng mạc, khu vực phía sau mắt và khiến mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Các mạch máu có thể bị vỡ hoặc phát triển bất thường, gây giảm thị lực và cuối cùng là mù lòa.

Viêm võng mạc sắc tố

Viêm võng mạc sắc tố (RP) là một nhóm bệnh di truyền hiếm gặp về mắt. Đột biến gen ảnh hưởng đến võng mạc có thể khiến các tế bào của mắt bị phá vỡ từ từ. Mặc dù viêm võng mạc sắc tố thường được truyền từ bố mẹ sang con khi sinh. Nhưng chấn thương, nhiễm trùng và một số loại thuốc cũng có thể gây tổn thương võng mạc giống như viêm võng mạc sắc tố. Hầu hết những người mắc viêm võng mạc sắc tố cuối cùng đều mất phần lớn thị lực.

Các yếu tố nguy cơ của viêm võng mạc sắc tố bao gồm tiền sử gia đình mắc bệnh này hoặc mắc các rối loạn di truyền khác như hội chứng Usher.

Nhược thị

Nhược thị thường chỉ ảnh hưởng đến một mắt. Nó thường bắt đầu từ thời thơ ấu, khi não của bạn gặp khó khăn trong việc diễn giải thông tin từ một bên mắt. Theo thời gian, mắt có thị lực tốt hơn sẽ trở nên khỏe hơn, trong khi mắt bị nhược thị sẽ yếu đi.

Nhiều bậc cha mẹ không biết con mình mắc bệnh cho đến khi bác sĩ chẩn đoán. Các yếu tố nguy cơ gây ngược thị bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh nhược thị, đục thủy tinh thể hoặc các bệnh về mắt khác.
  • Cân nặng khi sinh thấp hoặc sinh non.
  • Chậm phát triển.

Lác mắt

Nhược thị thường xảy ra cùng với lác mắt. Tuy nhiên, lác mắc có thể xảy ra mà không bị nhược thị. Các cơ bao quanh cho phép mắt di chuyển và tập trung. Khi chúng phối hợp không tốt, cả hai mắt sẽ không thẳng hàng khi nhìn vào một vật. Điều đó có thể khiến não phải phụ thuộc vào mắt còn lại nhiều hơn mắt kia. Tình trạng này cần phải được điều trị để giúp hai mắt nhìn thấy cùng nhau.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn nguyên nhân gây ra bệnh lác, nhưng các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh lác.
  • Mắc các bệnh khác về mắt.
  • Chấn thương mắt hoặc não.
  • Mắc hội chứng Down hoặc bại não.
  • Một số nguyên nhân khác

Các nguyên nhân gây mù lòa ít phổ biến có thể kể đến như:

  • Chấn thương mắt.
  • Chấn thương não.
  • Biến chứng sau phẫu thuật mắt.
  • Tật khúc xạ không được điều trị.
  • Rối loạn di truyền.
  • Bệnh đau mắt hột, nhiễm trùng Chlamydia tại mắt.
  • Khối u.
  • Đột quỵ.
  • Bong võng mạc.
  • Nhiễm trùng mắt nghiêm trọng.

Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh mù lòa?

Kiểm tra mắt bằng phương pháp giãn nở đồng tử là một trong những cách tốt nhất để ngăn ngừa tình trạng mất thị lực. Phương pháp này cũng có thể giúp bạn phát hiện sớm tình trạng bệnh để việc điều trị có thể hiệu quả hơn.

Bạn cũng có thể bảo vệ thị lực của mình bằng cách:

  • Kiểm soát lượng đường trong máu.
  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh.
  • Duy trì mức cân nặng vừa phải.
  • Bỏ hút thuốc.

Một số câu hỏi thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp cho một số câu hỏi phổ biến về nguyên nhân gây mù lòa:

Nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa là gì? Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn thế giới và mất thị lực ở Hoa Kỳ.

Những bệnh nào dẫn đến mù lòa ở người trẻ? Nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực ở người trưởng thành dưới 40 tuổi tại Hoa Kỳ là tật khúc xạ, chấn thương mắt do tai nạn và bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân phổ biến gây mù lòa ở trẻ em? Trẻ em chiếm tới 3% số người bị mù trên toàn thế giới. Nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa ở trẻ em ở Hoa Kỳ là:

  • Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non.
  • Rung giật nhãn cầu.
  • Đục thủy tinh thể.
  • Teo dây thần kinh thị giác.

Kết luận

Mất thị lực đang trở nên phổ biến hơn ở hầu hết các quốc gia khi dân số già đi. Tuổi tác đóng vai trò quan trọng trong các nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực, chẳng hạn như thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi, bệnh tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và bệnh võng mạc tiểu đường.

Nhưng mất thị lực có thể xảy ra với bất cứ ai ở mọi lứa tuổi. Kiểm tra thị lực bằng cách khám mắt thường xuyên, thiết lập thói quen lành mạnh và hiểu biết về các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra là điều cần thiết để phòng ngừa và chẩn đoán sớm.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

Xem thêm