Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

7 nguyên nhân phổ biến gây mù lòa

Mù lòa là tình trạng liên quan đến tuổi tác như thoái hóa điểm vàng, bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Nhưng những tình trạng hiếm gặp khác cũng có thể gây mù lòa ở mọi lứa tuổi. Mặc dù mất thị lực thường liên quan đến tuổi tác nhưng các yếu tố khác cũng có thể đóng một vai trò nào đó. Theo dõi bài viết dưới đây để tìm hiểu về bảy nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa, các yếu tố nguy cơ và cách giảm thiểu nguy cơ cho chính bản thân mình.

Làm sao để biết bản thân mình có nguy cơ mù lòa hay không?

Các dấu hiệu mất thị lực, mù lòa có thể khó phát hiện và tăng dần theo thời gian hoặc xuất hiện đột ngột. Hãy đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Nhìn thấy những tia sáng.
  • Nhìn thấy những vật trôi nổi hoặc đốm.
  • Nhìn thấy quầng sáng xung quanh nguồn sáng.
  • Giảm thị lực.
  • Chảy nước mắt.
  • Đỏ mắt.
  • Có đường lượn sóng hoặc bị bóp méo.
  • Khoảng trống ở trung tâm vùng nhìn.
  • GIảm chất lượng thị lực.
  • Khó nhìn xa.
  • Đau mắt dữ dội.

Thoái hóa điểm vàng

Nếu bạn trên 60 tuổi, việc nhận biết bệnh thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi (AMD) sẽ rất hữu ích. Đó là nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực ở những người trong độ tuổi này. Mặc dù không gây đau đớn nhưng nó có thể làm giảm dần tầm nhìn của bạn.

Thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi xảy ra khi các tế bào ở trung tâm võng mạc (điểm vàng) bị tổn thương theo thời gian. Thoái hóa điểm vàng có hai thể: ướt và khô. Thoái hóa điểm vàng thể khô phổ biến hơn nhưng ít nghiêm trọng hơn.

Dấu hiệu ban đầu của thoái hóa điểm vàng thể ướt là khi nhìn các đường thẳng, chúng sẽ có vẻ quanh co lượn sóng. Với thoái hóa điểm vàng thể khô, trước tiên bạn có thể bị nhìn mờ hoặc méo mó thị lực trung tâm.

Các yếu tố nguy cơ của thoái hóa điểm vàng bao gồm hút thuốc hoặc có tiền sử gia đình. Người da trắng có nguy cơ cao hơn các chủng tộc khác.

Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp là một nhóm bệnh có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác ở phía sau mắt. Khoảng một nửa trong số tất cả những người mắc bệnh tăng nhãn áp không biết họ mắc bệnh này vì nó có thể tiến triển rất chậm. Đầu tiên, nó làm tổn thương thị lực một bên (ngoại vi) và cuối cùng có thể gây mù lòa.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn về nguyên nhân gây ra bệnh tăng nhãn áp. Căn bệnh này liên quan đến áp lực mắt cao, nhưng ngay cả những người có áp lực mắt bình thường cũng có thể mắc bệnh này. Khám mắt định kỳ 1–2 năm một lần có thể giúp bác sĩ phát hiện sớm bệnh này.

Các yếu tố nguy cơ gây ra bệnh tăng nhãn áp:

  • Có tiền sử gia đình mắc bệnh tăng nhãn áp.
  • Là người La-tinh và hơn 60 tuổi.
  • Thuộc chủng người da đen và hơn 40 tuổi.

Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể bị đục do các protein ở một hoặc cả hai mắt. Những protein này tạo thành một khu vực dày đặc, khiến thấu kính khó gửi hình ảnh rõ ràng đến các phần khác của mắt.

Đục thủy tinh thể là một bệnh về mắt phổ biến, đe dọa tới thị lực. Ước tính rằng ở tuổi 80, một nửa số người trưởng thành ở Hoa Kỳ sẽ phải phẫu thuật đục thủy tinh thể ở một hoặc cả hai mắt.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Lão hóa.
  • Hút thuốc lá.
  • Uống rượu.
  • Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời kéo dài.
  • Bệnh tiểu đường.

Bệnh võng mạc do đái tháo đường.

Những người mắc bệnh tiểu đường có nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường, bao gồm cả tiểu đường type 1 và type 2 hoặc tiểu đường thai kỳ. Lượng đường trong máu cao thường xuyên có thể làm hỏng các mạch máu trên khắp cơ thể. Bao gồm các mạch máu nhỏ trong võng mạc, khu vực phía sau mắt và khiến mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng. Các mạch máu có thể bị vỡ hoặc phát triển bất thường, gây giảm thị lực và cuối cùng là mù lòa.

Viêm võng mạc sắc tố

Viêm võng mạc sắc tố (RP) là một nhóm bệnh di truyền hiếm gặp về mắt. Đột biến gen ảnh hưởng đến võng mạc có thể khiến các tế bào của mắt bị phá vỡ từ từ. Mặc dù viêm võng mạc sắc tố thường được truyền từ bố mẹ sang con khi sinh. Nhưng chấn thương, nhiễm trùng và một số loại thuốc cũng có thể gây tổn thương võng mạc giống như viêm võng mạc sắc tố. Hầu hết những người mắc viêm võng mạc sắc tố cuối cùng đều mất phần lớn thị lực.

Các yếu tố nguy cơ của viêm võng mạc sắc tố bao gồm tiền sử gia đình mắc bệnh này hoặc mắc các rối loạn di truyền khác như hội chứng Usher.

Nhược thị

Nhược thị thường chỉ ảnh hưởng đến một mắt. Nó thường bắt đầu từ thời thơ ấu, khi não của bạn gặp khó khăn trong việc diễn giải thông tin từ một bên mắt. Theo thời gian, mắt có thị lực tốt hơn sẽ trở nên khỏe hơn, trong khi mắt bị nhược thị sẽ yếu đi.

Nhiều bậc cha mẹ không biết con mình mắc bệnh cho đến khi bác sĩ chẩn đoán. Các yếu tố nguy cơ gây ngược thị bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh nhược thị, đục thủy tinh thể hoặc các bệnh về mắt khác.
  • Cân nặng khi sinh thấp hoặc sinh non.
  • Chậm phát triển.

Lác mắt

Nhược thị thường xảy ra cùng với lác mắt. Tuy nhiên, lác mắc có thể xảy ra mà không bị nhược thị. Các cơ bao quanh cho phép mắt di chuyển và tập trung. Khi chúng phối hợp không tốt, cả hai mắt sẽ không thẳng hàng khi nhìn vào một vật. Điều đó có thể khiến não phải phụ thuộc vào mắt còn lại nhiều hơn mắt kia. Tình trạng này cần phải được điều trị để giúp hai mắt nhìn thấy cùng nhau.

Các nhà nghiên cứu không chắc chắn nguyên nhân gây ra bệnh lác, nhưng các yếu tố nguy cơ bao gồm:

  • Tiền sử gia đình mắc bệnh lác.
  • Mắc các bệnh khác về mắt.
  • Chấn thương mắt hoặc não.
  • Mắc hội chứng Down hoặc bại não.
  • Một số nguyên nhân khác

Các nguyên nhân gây mù lòa ít phổ biến có thể kể đến như:

  • Chấn thương mắt.
  • Chấn thương não.
  • Biến chứng sau phẫu thuật mắt.
  • Tật khúc xạ không được điều trị.
  • Rối loạn di truyền.
  • Bệnh đau mắt hột, nhiễm trùng Chlamydia tại mắt.
  • Khối u.
  • Đột quỵ.
  • Bong võng mạc.
  • Nhiễm trùng mắt nghiêm trọng.

Làm thế nào để ngăn ngừa bệnh mù lòa?

Kiểm tra mắt bằng phương pháp giãn nở đồng tử là một trong những cách tốt nhất để ngăn ngừa tình trạng mất thị lực. Phương pháp này cũng có thể giúp bạn phát hiện sớm tình trạng bệnh để việc điều trị có thể hiệu quả hơn.

Bạn cũng có thể bảo vệ thị lực của mình bằng cách:

  • Kiểm soát lượng đường trong máu.
  • Thực hiện chế độ ăn lành mạnh.
  • Duy trì mức cân nặng vừa phải.
  • Bỏ hút thuốc.

Một số câu hỏi thường gặp

Dưới đây là phần giải đáp cho một số câu hỏi phổ biến về nguyên nhân gây mù lòa:

Nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa là gì? Đục thủy tinh thể là nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa trên toàn thế giới và mất thị lực ở Hoa Kỳ.

Những bệnh nào dẫn đến mù lòa ở người trẻ? Nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực ở người trưởng thành dưới 40 tuổi tại Hoa Kỳ là tật khúc xạ, chấn thương mắt do tai nạn và bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân phổ biến gây mù lòa ở trẻ em? Trẻ em chiếm tới 3% số người bị mù trên toàn thế giới. Nguyên nhân phổ biến nhất gây mù lòa ở trẻ em ở Hoa Kỳ là:

  • Bệnh võng mạc ở trẻ sinh non.
  • Rung giật nhãn cầu.
  • Đục thủy tinh thể.
  • Teo dây thần kinh thị giác.

Kết luận

Mất thị lực đang trở nên phổ biến hơn ở hầu hết các quốc gia khi dân số già đi. Tuổi tác đóng vai trò quan trọng trong các nguyên nhân phổ biến nhất gây mất thị lực, chẳng hạn như thoái hóa điểm vàng liên quan đến độ tuổi, bệnh tăng nhãn áp, đục thủy tinh thể và bệnh võng mạc tiểu đường.

Nhưng mất thị lực có thể xảy ra với bất cứ ai ở mọi lứa tuổi. Kiểm tra thị lực bằng cách khám mắt thường xuyên, thiết lập thói quen lành mạnh và hiểu biết về các yếu tố nguy cơ có thể xảy ra là điều cần thiết để phòng ngừa và chẩn đoán sớm.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm