Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh khí phế thũng có nguy hiểm?

Khí phế thũng là một bệnh thuộc về đường hô hấp dưới. Bệnh xảy ra do giảm khả năng đàn hồi, thậm chí làm mất khả năng hồi phục thành của các tiểu phế quản...

Khí phế thũng là một bệnh thuộc về đường hô hấp dưới. Bệnh xảy ra do giảm khả năng đàn hồi, thậm chí làm mất khả năng hồi phục thành của các tiểu phế quản và phế nang do viêm nhiễm kéo dài. Bệnh khí phế thũng nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể gây  biến chứng nguy hiểm như tâm phế mạn tính, suy hô hấp, tràn khí màng phổi (do vỡ bóng khí) hoặc gây tắc nghẽn động mạch phổi rất nguy hiểm cho tính mạng.

Khí phế thũng là gì?

Bệnh khí phế thũng chỉ gặp ở người lớn. Các tổ chức phổi như phế quản, phế quản trung bình, tiểu phế quản và tiểu phế quản tận cùng (có thể gọi là phế nang) đều có nguy cơ nhiễm trùng cấp hoặc mạn tính kéo dài, đặc biệt là phế nang. Bởi vì phế nang được cấu tạo không có tổ chức sụn như các phế quản khác, cho nên nếu bị căng giãn liên tục, kéo dài, rất dễ bị tạo thành túi khí và khi đó được gọi là bệnh khí phế thũng.

Nguyên nhân gây nên khí phế thũng rất đa dạng, nổi bật nhất là viêm phế quản mạn tính, kéo dài do viêm nhiễm bởi vi sinh vật hoặc do tác động của hoá chất độc hại, bụi bẩn, khói do các chất đốt (khói bếp, khói thuốc lá, thuốc lào).
Vì vậy, những người nghiện thuốc lá, thuốc lào có tỷ lệ mắc bệnh khí phế thũng khá cao do khói thuốc lá, thuốc lào là có thể làm tê liệt tạm thời các lông chuyển của thành phế quản, tiểu phế quản và phế nang mà ở người bình thường các lông chuyển này có tác dụng rất lớn để đẩy các chất gây kích ứng và các mầm bệnh (vi sinh vật, bụi...) ra khỏi đường hô hấp. Khi các lông chuyển bị tê liệt, các chất gây kích ứng sẽ bị ứ đọng lại ở phế quản và dần dần thâm nhiễm vào các phế nang gây viêm và cuối cùng làm xơ hoá các sợi chun gây nên bệnh khí phế thũng.

Bệnh khí phế thũng có thể xảy ra khi cơ thể thiếu một loại protein có tên là AAT (Anpha1-Antitripsin). Đây là một loại protein có tác dụng bảo vệ các cấu trúc chun của phổi tránh tác động của một số men (enzym). Nếu thiếu protein AAT có thể dẫn đến tổn thương phổi tiến triển và hậu quả là bệnh khí phế thũng xuất hiện.

Hậu quả của bệnh hen suyễn mạn tính hoặc bệnh lao phổi kéo dài nhiều năm cũng làm căng giãn thường xuyên các thành phế quản, phế nang và cả hệ thống mao mạch của tổ chức phổi mà hậu quả có thể là gây nên khí phế thũng. Ngoài ra, bệnh khí phế thũng có thể do nghề nghiệp như một số nghệ sĩ thổi kèn (nhạc công), công nhân thổi bóng đèn thủy tinh hoặc bị bệnh bụi phổi gặp ở những công nhân thường xuyên tiếp xúc với bụi của hầm lò.

Bệnh khí phế thũng có triệu chứng gì đặc biệt?

Khó thở là triệu chứng thường gặp, đặc biệt là khó thở ra, nhất là lúc mang vác nặng, lên cầu thang hoặc làm việc nặng, quá sức, mệt mỏi. Khó thở có thể tăng khi nằm hoặc đang mắc một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nào đó, nhất là nhiễm trùng đường hô hấp dưới (viêm phế quản, viêm phế quản - phổi, áp-xe phổi...). Môi người bệnh thường tím tái do thiếu ôxy. Lồng ngực biến dạng (lồng ngực có dạng hình thùng). Khi bệnh đã nặng, có thể bị phù, gan to, tĩnh mạch cổ nổi.

Để chẩn đoán, cần làm các xét nghiệm máu ngoại vi, đo chức năng hô hấp, chụp Xquang phổi, tốt hơn là chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc cộng hưởng từ (MRI).

Bệnh dễ nhầm với hen suyễn (ở người lớn), tràn khí màng phổi bởi các nguyên nhân khác, kén phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Bệnh khí phế thũng nếu không phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm như tâm phế mạn tính, suy hô hấp, tràn khí màng phổi (do vỡ bóng khí) hoặc gây tắc nghẽn động mạch phổi rất nguy hiểm cho tính mạng.

Nguyên tắc điều trị

Mục tiêu của điều trị đối với khí phế thũng là làm giảm triệu chứng, ngăn chặn bệnh tiến triển và biến chứng. Điều trị bao gồm các thuốc giãn phế quản, chống viêm để giải quyết tình trạng khó thở cũng như hỗ trợ tống đờm ra ngoài.

Các thuốc này có thể thông qua đường hít (dạng khí dung) hoặc đường uống. Corticoid có thể dùng dạng hít trong điều trị cơn cấp hoặc dùng trong cả điều trị dự phòng. Nếu thấy có nhiễm trùng phải dùng kháng sinh thích hợp. Tuy nhiên, dùng loại thuốc nào, liều lượng ra sao là do bác sĩ khám bệnh chỉ định, người bệnh cần tuân theo và không tự động đổi thuốc, thay liều lượng hoặc tự động ngưng thuốc. Cần đến khám bệnh định kỳ theo lời dặn của bác sĩ.

Nguyên tắc phòng bệnh

Vệ sinh đường hô hấp trên là hết sức cần thiết. Cần vệ sinh hàng ngày họng, hầu, mũi, răng, miệng bằng hình thức đánh răng sau khi ăn, trước khi đi ngủ buổi tối. Khi bị viêm đường hô hấp, cần đi khám bệnh để được khám, điều trị dứt điểm và tư vấn cẩn thận.

Cần vệ sinh môi trường sống và môi trường làm việc tốt: bảo hộ lao động tốt, tránh khói bụi, nhất là khói bếp (dùng bếp ít khói và cửa thông gió tốt), khói thuốc (không hút thuốc). Những nhạc công thổi kèn cần tập thở đều đặn hàng ngày (hít sâu, thở ra). Cần phải thực hiện triệt để tiêm vắc-xin phòng bệnh lao (vắc-xin BCG) cho trẻ sơ sinh và cả cho những người chưa có miễn dịch chống vi khuẩn lao.

BS.Việt Thanh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 03/07/2022

    Thuốc lá điện tử làm tăng tình trạng viêm ở não, tim, phổi và trực tràng

    Các nhà nghiên cứu tại California báo cáo việc sử dụng thuốc lá điện tử hàng ngày có thể gây ra những tổn thương nguy hiểm trên nhiều hệ thống cơ quan bao gồm não, tim, phổi và trực tràng. Theo nghiên cứu được công bố trên hơn 12 triệu người trưởng thành ở Mỹ đang sử dụng thuốc lá điện tử, trong đó tỷ lệ sử dụng cao nhất là 18-24 tuổi. Nhóm nghiên cứu đã tập trung vào thuốc lá điện tử với các hương vị phổ biến nhất là xoài và bạc hà. Thí nghiệm được tiến hành trên những con chuột trưởng thành. Chúng được cho tiếp xúc với thuốc lá điện tử 3 lần/ngày trong vòng 3 tháng. Nghiên cứu trên chuột đã phát hiện ra nhiều dấu hiệu viêm tăng lên ở các cơ quan khác nhau tùy thuộc vào hương vị thuốc lá điện tử, và viêm thần kinh là tác dụng phụ nổi bật nhất.

  • 02/07/2022

    Lần nào uống nước cũng thấy cơ thể có 5 tín hiệu lạ, bạn cần khám ung thư khẩn cấp

    Dấu hiệu để phát hiện ung thư thực ra không đến từ những thứ xa xôi mà xuất phát từ chính 2 hành động quan trọng nhất trong ngày đó là ăn cơm, uống nước.

  • 02/07/2022

    Cắt giảm đường và tinh bột khỏi chế độ ăn có dự phòng đái tháo đường hiệu quả?

    Khi mắc đái tháo đường nhiều người thường có chế độ ăn kiêng, hạn chế tối đa gluxit, giảm đường, tinh bột. Việc cắt giảm đường và tinh bột khỏi chế độ ăn uống đối với người đái tháo đường là như thế nào và có dự phòng đái tháo đường hiệu quả?

  • 02/07/2022

    Uống nước sao cho đúng khi tập thể dục trong mùa Hè?

    Trong những ngày nắng nóng, người tập thể dục ngoài trời có nguy cơ mất nước cao nếu không cung cấp đủ nước cho cơ thể. Dưới đây là một số sai lầm cần tránh khi bổ sung nước trước, trong và sau buổi tập.

  • 02/07/2022

    Chuyên gia chỉ ra 4 loại rau hỗ trợ giảm cân hiệu quả

    Rau là một phần thiết yếu của chế độ ăn uống lành mạnh. Mới đây, trong nghiên cứu được công bố trên Tạp Chí Dinh dưỡng Lâm sàng Châu Âu cho thấy việc tăng cường các loại rau trong bữa ăn có thể góp phần giảm cân hiệu quả.

  • 02/07/2022

    Sử dụng kem chống nắng an toàn khi mang thai

    Tìm hiểu cách sử dụng kem chống nắng an toàn cùng với các mẹo khác để bảo vệ bản thân và em bé của bạn dưới ánh nắng mặt trời khi bạn mang thai.

  • 02/07/2022

    Những điều cần biết về thủ thuật thắt ống dẫn tinh

    Nam giới muốn thực hiện kế hoạch hóa gia đình, tránh mang thai ngoài ý muốn, nên cân nhắc lợi ích của thủ thuật thắt ống dẫn tinh. Thắt ống dẫn tinh là một trong những biện pháp tránh thai hữu hiệu nhất với tỷ lệ thành công lên đến 99%.

  • 02/07/2022

    Kinh nghiệm chọn bình sữa phù hợp cho trẻ sơ sinh

    Bình sữa hay bình bú là một trong những vật dụng quan trọng khi cho bé ăn uống hàng ngày. Bài viết gợi ý một số tiêu chí giúp bạn chọn một bình sữa a toàn, vệ sinh và phù hợp cho con trẻ.

Xem thêm