Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh bạch cầu (máu trắng) ở trẻ em

Bệnh bạch cầu (hay còn gọi là bệnh máu trắng hay leukemia) là dạng ung thư phổ biến nhất ở trẻ em. Tại Mỹ, trung bình có 3718 trẻ được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu mỗi năm, trong giai đoạn từ 2012-2016. Tuy nhiên, một điều may mắn là tỷ lệ sống sau khi bị bệnh ở trẻ em đang tăng lên đáng kể trong những năm vừa qua. Đa số các ca bệnh bạch cầu ở trẻ em đều chỉ là cấp tính.

Bệnh bạch cầu ở trẻ em là gì?

Bệnh bạch cầu hay leukemia là một dạng ung thư máu. Đa số các ca bệnh bắt nguồn từ tế bào bạch cầu. Bình thường, cơ thể sẽ tạo ra lượng bạch cầu vừa đủ để chống lại tình trạng nhiễm trùng và thực hiện các chức năng khác của cơ thể. Trẻ bị leukemia thường sản xuất ra quá nhiều bạch cầu và những tế bào bạch cầu này lại hoạt động không đúng chức năng. Chúng phát triển quá nhanh, vượt quá cả số lượng hồng cầu và tiểu cầu.

Đa số các trẻ đều mắc các dạng cấp tính của bệnh bạch cầu. Dạng cấp tính thường sẽ tiến triển bệnh rất nhanh và cần điều trị ngay lập tức. Có 2 dạng bệnh bạch cầu phổ biến ở trẻ em là:

  • Bệnh bạch cầu tăng lympho bào cấp tính: là dạng phổ biến nhất và chiếm tới 75% số ca bệnh. Dạng bệnh này bắt nguồn từ các tế bào bạch cầu chưa trưởng thành, gọi là lympho bào. Những tế bào này sẽ tạo ra các kháng thể chống lại virus và vi khuẩn trong cơ thể
  • Bệnh bạch cầu cấp tính dòng tủy: là dạng bệnh phổ biến thứ 2 ở trẻ em. Dạng bệnh này bắt nguồn từ tuỷ xương và sau đó lan vào máu. Dạng này sẽ ngăn chặn không cho các tế bào máu trưởng thành tại tuỷ xương và do đó không trở thành tế bào bạch cầu và không thực hiện được các chức năng miễn dịch.

Mặc dù 2 dạng bệnh trên chiếm đa số các ca bệnh bạch cầu ở trẻ em, nhưng đôi khi trẻ sẽ mắc phải các dạng bệnh bạch cầu khác. Các dạng bệnh hiếm gặp hơn bao gồm:

  • Bệnh bạch cầu dòng hỗn hợp: đây là dạng phối hợp giữa dạng tăng lympho bào cấp tính và dòng tuỷ. Khi xảy ra ở trẻ em, phác đồ điều trị thường sẽ giống với dạng tăng lympho bào cấp tính
  • Bệnh bạch cầu mạn tính dòng tuỷ: dạng này rất hiếm, bắt nguồn từ tuỷ xương. Bệnh phát triển và lan rất chậm
  • Bệnh bạch cầu dòng lympho mạn tính: cũng giống như dạng trên, dạng này lan rất chậm và rất hiếm gặp, nhưng cũng bắt nguồn từ tuỷ xương
  • Ung thư bạch cầu tuỷ đơn bào ở người trẻ: là một dạng hiếm gặp và thường xảy ra ở trẻ rất nhỏ. Dạng này phát triển nhanh hơn dạng mạn tính dòng tuỷ nhưng chậm hơn dạng cấp tính dòng tuỷ.

Triệu chứng

Triệu chứng bệnh bạch cầu ở trẻ em ban đầu có thể khó phát hiện. Rất nhiều triệu chứng cũng xuất hiện trong các bệnh thường gặp khác ở trẻ. Tuy nhiên, do bệnh bạch cầu ở trẻ em thường lan rất nhanh nên việc điều trị sớm là rất quan trọng.

Nếu trẻ xuất hiện bất cứ triệu chứng nào dưới đây, đặc biệt là nếu triệu chứng kéo dài trên 2 tuần, bạn nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ.

  • Mệt mỏi
  • Sốt
  • Suy nhược
  • Ăn không ngon miệng
  • Sụt cân
  • Đau đầu
  • Đau khớp
  • Da tái nhợt
  • Khó thở
  • Ho không khỏi
  • Ớn lạnh
  • Chóng mặt hoặc choáng váng
  • Nhiễm trùng lâu ngày không khỏi
  • Buồn nôn
  • Dễ bị bầm tím
  • Khó thở sau khi bị các vết cào, xước nhỏ
  • Thường xuyên chảy máu cam
  • Chảy máu lợi
  • Trướng bụng
  • Sưng các hạch bạch huyết
  • Sưng phù ở cánh tay hoặc mặt

Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng không phải tất cả các trẻ đều sẽ xuất hiện các triệu chứng trên. Và trong đa số các trường hợp, các triệu chứng trên là biểu hiện của nhiều dạng bệnh khác. Do vậy, nếu trẻ có bất cứ triệu chứng nào trên đây, đừng tự động nghĩ rằng trẻ bị bệnh bạch cầu mà nên đưa trẻ đi khám để được chẩn đoán đúng và kịp thời.

Nguyên nhân

Các nhà nghiên cứu hiện chưa chắc chắn về nguyên nhân gây bệnh bạch cầu ở trẻ. Trong một số trường hợp, trẻ bị bệnh mà không có bất cứ yếu tố nguy cơ hoặc nguyên nhân nào. Một số thay đổi về DNA bên trong các tế bào tuỷ xương có thể gây ra các vấn đề dẫn đến bệnh bạch cầu. Bất thường ở nhiều nhiễm sắc thể có thể dẫn đến các thay đổi về DNA này. Một số nhà nghiên cứu cho rằng sự phối hợp giữa yếu tố gen và di truyền là nguyên nhân cho một số trường hợp bệnh bạch cầu. Tuy nhiên, điều này chưa được chứng minh. Cho đến nay, vẫn chưa rõ nguyên nhân gây bệnh bạch cầu ở trẻ em là gì.

Có thể dự phòng bệnh bạch cầu không?

Do các nhà khoa học chưa chắc chắn về nguyên nhân gây bệnh, nên để dự phòng được cũng rất khó.

Một số nghiên cứu tìm cách cải thiện các thuốc ức chế miễn dịch hoặc phương pháp hoá trị để những phương pháp này không làm tăng nguy cơ bệnh bạch bầu. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, những phương pháp này vẫn là phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả nhất. Một số nghiên cứu gợi ý rằng, giảm tiếp xúc với các yêu tố sau sẽ làm giảm nguy cơ bệnh bạch cầu:

  • Tiếp xúc với tia X quang hoặc chụp CT không cần thiết
  • Giữ trẻ tránh xa khỏi thuốc trừ sâu hoặc các chất hoá học mạnh khác
  • Cha mẹ cần cai thuốc lá
  • Hạn chế tiếp xúc với không khí ô nhiễm

Điều trị

Trong một số trường hợp, trẻ sẽ cần điệu trị triệu chứng trước khi việcd diều trị ung thư bắt đầu. Ví dụ, trẻ bị nhiễm khuẩn sẽ cần điều trị kháng sinh trước khi bắt đầu điều trị bệnh bạch cầu.

Phương pháp điều trị chính cho tất cả các dạng bệnh bạch cầu ở trẻ là hoá trị. Trong một số trường hợp sẽ cần xạ trị, phẫu thuật hoặc dùng thuốc. Thời gian điều trị chính xác phụ thuộc vào loại bệnh bạch cầu.

Điều trị bệnh bạch cầu tăng lympho bào cấp tính: gồm 3 pha

  • Trẻ sẽ được hoá trị và uống thuốc điều trị đích nhằm làm giảm triệu chứng bệnh và có thể sẽ phải nằm viện vài ngày. Pha này thường kéo dài từ 1-3 tháng.
  • Khi bệnh đã bắt đầu thuyên giảm, trẻ sẽ tiếp tục hoá trị để tiếp tục giúp bệnh giảm. Một số trẻ sẽ cấy ghép tế bào gốc trong giai đoạn này
  • Duy trì: trẻ có thể uống thuốc để giữ tình trạng ung thư thuyên giảm. Thời gian của pha này sẽ phụ thuộc vào từng trẻ và quá trình tiến triển bệnh

Điều trị cho trẻ bị bệnh bạch cầu cấp tính dòng tuỷ: gồm 2 pha

  • Trẻ sẽ được hoá trị tập trung trong giai đoạn này. Giai đoạn này sẽ kéo dài cho đến khi bệnh thuyên giảm
  • Hoá trị sẽ tiếp tục được sử dụng để phá huỷ các tế bào ung thư còn sót lại. Một số trẻ sẽ được cấy ghép tế bào gốc trong giai đoạn nào.

Triển vọng

Dựa theo các nghiên cứu gần đây nhất, tỷ lệ sống sau 5 năm cho với trẻ bị bệnh bạch cầu tăng lympho cấp tính là 91.9% và với dạng bạch cầu cấp tính dòng tuỷ là 68.7%.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giảm tiểu cầu: những điều cần biết

Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm