Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tăng bạch cầu đơn nhân

Bạch cầu đơn nhân là một loại bạch cầu giúp chống lại vi khuẩn, virus và các tình trạng nhiễm trùng khác trong cơ thể. Cùng với các loại bạch cầu khác, bạch cầu đơn nhân là một trong số những thành tố quan trọng của đáp ứng miễn dịch.

Bạch cầu đơn nhân là gì?

Ngoài tiểu cầu và huyết tương, máu còn có chứa tế bào hồng cầu và bạch cầu. Khoảng 1% máu có chứa bạch cầu nhưng bạch cầu có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể không bị ốm. Có 5 loại tế bào bạch cầu khác nhau, mỗi loại lại thực hiện một nhiệm vụ riêng.

Tuỷ xương sản xuất ra bạch cầu đơn nhân và giải phóng vào dòng máu. Một khi bạch cầu đơn nhân đến các mô của cơ thể, chúng sẽ được gọi là các đại thực bào. Tại đây, các tế bào bạch cầu đơn nhân sẽ cô lập và nuốt vi khuẩn, cùng với các vi sinh vật có hại khác. Chúng cũng loại bỏ các tế bào chết và tham gia hỗ trợ đáp ứng miễn dịch.

Dưới đây là tên và nhiệm vụ của các loại tế bào bạch cầu khác:

  • Bạch cầu ưa bazo: tiết ra các chất chống lại các chất gây dị ứng và nhiễm trùng
  • Bạch cầu ưa axit (ái toan): tấn công các ký sinh strung và các tế bào ung thư, hỗ trợ đáp ứng miễn dịch
  • Bạch cầu lympho: sản xuất ra các kháng thể chống lại vi khuẩn, virus và các yếu tố xâm nhập vào cơ thể
  • Bạch cầu trung tính: tiêu diệt vi khuẩn và nấm

Bạch cầu nói chung chỉ sống được từ 1-3 ngày, do vậy, tuỷ xương thường xuyên sản xuất ra nhiều bạch cầu hơn.

Số lượng bạch cầu đơn nhân bình thường là bao nhiêu?

Các tế bào bạch cầu luôn được giữ ở mức cân bằng. Khi số lượng một loại bạch cầu nào đó tăng lên, các loại bạch cầu còn lại sẽ giảm xuống.

Chỉ chú ý đến số lượng bạch cầu đơn nhân sẽ không giúp bạn có cái nhìn toàn cảnh. Đó là lý do vì sao mỗi loại bạch cầu sẽ được liệt kê về mặt số lượng và tỷ lệ phần trăm trong giấy kết quả xét nghiệm máu.

Bạch cầu đơn nhân thường chiếm một lượng rất nhỏ trong số các bạch cầu. Giới hạn bình thường của các loại bạch cầu bao gồm:

  • Bạch cầu đơn nhân: 2-8%
  • Bạch cầu ưa bazo: 0.5-1%
  • Bạch cầu ưa axit: 1-4%
  • Bạch cầu trung tính: 40-60%
  • Bạch cầu lympho: 20-40%

Lượng bạch cầu nói chung thường sẽ tăng cao do:

  • Căng thẳng
  • Rối loạn máu
  • Đáp ứng miễn dịch
  • Bị viêm
 

Nguyên nhân khiến bạch cầu đơn nhân tăng cao

Khi lượng bạch cầu đơn nhân tăng cao, nghĩa là cơ thể bạn đang phải chống lại thứ gì đó.

Một số tình trạng có thể gây tăng bạch cầu đơn nhân trong máu, bao gồm:

  • Nhiễm virus, ví dụ như quai bị, sởi
  • Nhiễm ký sinh trùng
  • Bị viêm mạn tính
  • Bị lao

Có quá nhiều bạch cầu đơn nhân cũng là dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh bạch cầu myeloid mãn tính. Đây là một dạng bệnh ung thư khởi phát từ các tế bào sản xuất ra máu trong tuỷ xương.

Một nghiên cứu mới đây cho thấy tăng bạch cầu đơn nhân có thể liên quan đến bệnh tim mạch và nếu phát hiện sớm tình trạng tăng bạch cầu đơn nhân có thể hỗ trợ trong việc đánh giá và kiểm soát sức khoẻ tim mạch.

Trong nhiều trường hợp, xem xét sự cân bằng giữa các tế bào bạch cầu khác nhau có thể hỗ trợ việc chẩn đoán

Một nghiên cứu năm 2015 chỉ ra rằng tăng bạch cầu đơn nhân và giảm bạch cầu mono có thể là do bị viêm loét đại tràng.

Điều trị tăng bạch cầu đơn nhân

Điều trị tăng bạch cầu đơn nhân phụ thuộc vào nguyên nhân. Thông thường, sẽ bao gồm:

  • Điều trị tình trạng nhiễm virus thường tập trung vào việc kiểm soát triệu chứng
  • Sử dụng kháng sinh để điều trị tình trạng nhiễm trùng, ví dụ như nhiễm lao
  • Có nhiều loại nhiễm ký sinh trùng khác nhau. Cần làm xét nghiệm để xác nhận nguyên nhân chính xác trước khi kê thuốc thích hợp.
  • Điều trị ung thư máu bao gồm:
    • Hoá trị
    • Xạ trị
    • Cấy ghép tế bào gốc
    • Trị liệu hỗ trợ
    • Phẫu thuật

Bạn có thể làm gì để giảm lượng bạch cầu đơn nhân?

Thường xuyên luyện tập thể thao là một yếu tố quan trọng để duy trì sức khoẻ nói chung và giúp duy trì số lượng các tế bào máu. Có một số bằng chứng cho thấy luyện tập thể thao có thể giúp cải thiện chứng năng của bạch cầu đơn nhân, đặc biệt là khi về già.

Do bạch cầu đơn nhân sẽ đáp ứng với tình trạng viêm, nên một chế độ ăn chống viêm có thể sẽ có ích. Chế độ ăn chống viêm bao gồm:

  • Dầu ôliu
  • Rau có lá xanh
  • Cà chua
  • Dâu tây, việt quất, chery và cam
  • Các loại hạt
  • Các loại cá béo: cá hồi, cá ngừ, cá kiếm

Hạn chế các loại thực phẩm sau:

  • Thịt đỏ và thịt đã qua chế biến
  • Carbohydrate tinh chế
  • Đồ ăn chiên rán
  • Soda và các loại đồ uống có cồn
  • Mỡ, shortening và margarine

Chế độ ăn Địa Trung Hải cũng là một chế độ ăn chống viêm, bao gồm ăn nhiều rau xanh, trái cây, các loại hạt, cá, dầu oliu và ngũ cốc nguyên cám.

Số lượng bạch cầu là một vấn đề phức tạp. Nếu bạn nghĩ bạn đang bị tăng bạch cầu đơn nhân, hãy trao đổi với bác sỹ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh là gì?

ThS. Lưu Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
Xem thêm