Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Báo cáo khoa học: ảnh hưởng của COVID-19 trên sức khỏe thần kinh và tâm thần sau 6 tháng ở các bệnh nhân đã hồi phục

Các di chứng thần kinh và tâm thần của COVID-19 đã được báo cáo trong nhiều nghiên cứu, tuy nhiên vẫn cần thêm nhiều dữ liệu để đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của bệnh đối với sức khỏe não bộ.

Nghiên cứu về ảnh hưởng trên thần kinh và tâm thần

Nghiên cứu thu thập dữ liệu từ mạng lưới hồ sơ sức khỏe điện tử (hơn 81 triệu ca bệnh) với 3 nhóm chính: nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19, nhóm đối chứng với những bệnh nhân được chẩn đoán cúm và nhóm đối chứng thứ 2 được chẩn đoán nhiễm trùng hô hấp bao gồm cả cúm trùng thời điểm (loại trừ các bệnh nhân nhóm chẩn đoán mắc COVID-19). Tất cả đều trên 10 tuổi. Theo kết quả, có 14 ảnh hưởng thần kinh và tâm thần nổi bật được nhìn thấy sau 6 tháng hồi phục bao gồm:

  • Xuất huyết nội sọ
  • Đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • Bệnh parkinson
  • Hội chứng Guillain Barre;
  • Rối loạn thần kinh, rễ thần kinh và đám rối thần kinh;
  • Bệnh về khớp nối thần kinh và bệnh cơ;
  • Viêm não;
  • Chứng mất trí nhớ;
  • Rối loạn tâm thần, tâm lý và lo âu;
  • Rối loạn sử dụng chất gây nghiện;
  • Mất ngủ

Các nhà khoa học so sánh tỷ lệ mắc bệnh trên những bệnh nhân mắc bệnh cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác trong các nhóm bệnh nhân bị cúm, hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cũng như so sánh tỉ lệ mắc bệnh ở những bệnh nhân của các nhóm. Việc điều tra cũng đánh giá xem những ước tính này bị ảnh hưởng như thế nào bởi bởi mức độ nghiêm trọng của COVID-19, như dự đoán khi nhập viện, nhập viện điều trị tích cực và bệnh não (mê sảng và các rối loạn liên quan).

Ảnh: Global Times

Kết quả cụ thể

  • Trong số 236.379 bệnh nhân được chẩn đoán COVID-19, tỷ lệ ước tính được chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh hoặc tâm thần trong 6 tháng sau hồi phục là khoảng 33,62% (KTC 95%; 33,17–34,07), với 12,84% (12,36–13,33) được chẩn đoán là lần đầu tiên gặp phải các vấn đề này.
  • Đối với những bệnh nhân phải nhập viện và điều trị tích cực, tỷ lệ ước tính gặp phải các vấn đề thần kinh và tâm thần là là 46,42% (44,78–48,09) và được chẩn đoán là lần đầu tiên mắc phải là 25,79% (23,50–28,25).

Về các chẩn đoán riêng lẻ của kết quả nghiên cứu, toàn bộ nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19 có tỷ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần ước tính là:

  • 0,56% (0,50–0,63) đối với xuất huyết nội sọ
  • 2,1% (1,97–2,23) đối với thiếu máu cục bộ gây đột quỵ
  • 0,11% (0,08–0,14) đối với bệnh parkinson
  • 0,67% (0,59–0,75) đối với chứng mất trí
  • 17,39% (17,04–17,74) đối với rối loạn lo âu
  • 1,4% (1,3–1,51) cho chứng rối loạn tâm thần

Trong nhóm nhập viện và điều trị đặc biệt, tỷ lệ mắc ước tính là:

  • 2,66% (2,24–3,16) đối với xuất huyết nội sọ
  • 6,92% (6,17–7,76) đối với đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • 0,26% (0,15–0,45) đối với bệnh parkinson
  • 1,74% (1,31–2,30) cho chứng mất trí
  • 19,15% (17,90–20,48) cho chứng rối loạn lo âu
  • 2,77% (2,31–3,33) đối với chứng rối loạn tâm thần.

Hầu hết các chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh và tâm thần phổ biến hơn ở những bệnh nhân bị COVID-19 nếu so với những người thuộc các nhóm đối chứng (nhóm bị cúm) (tỷ lệ nguy cơ [HR] 1,44 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,78 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào). Xét trên nhóm những người bị nhiễm trùng đường hô hấp khác ([HR] 1,16 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,32 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên). Đối với tỷ lệ mắc bệnh, nhịp tim cao hơn được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc COVID-19 nghiêm trọng (ví dụ: những người điều trị đặc biệt so với những người không cần điều trị đặc biệt: 1,58 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; 2,87 cho bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào).

Kết luận

Nghiên cứu cung cấp thêm các bằng chứng về tỉ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần đáng kể trong 6 tháng sau hồi phục COVID-19. Tỉ lệ gặp phải các rủi ro ở các bệnh nhân chủ yếu ở những người mắc COVID-19 mức độ nặng. Nghiên cứu được viện Nghiên cứu Y tế Quốc gia (NIHR) - Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Oxford tài trợ.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những điều cần biết về tác dụng phụ sau khi tiêm vaccine COVID-19

Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

  • 22/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe của quả mận ít người biết

    Quả mận rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, quả mận có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 22/05/2026

    Sớm cải thiện chiều cao cho con để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”

    Chiều cao của trẻ từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà đã trở thành một phần trong mục tiêu nâng cao tầm vóc thế hệ tương lai. Thông qua chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” và từ góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần chú ý hơn đến việc phát triển chiều cao của con, chủ động kiểm tra sớm hơn để có giải pháp tối ưu kịp thời trong giai đoạn phát triển “vàng” của trẻ.

  • 22/05/2026

    5 nhóm thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng

    Ung thư đại tràng, là một bệnh lý ác tính khởi phát từ ruột già hoặc đại tràng. Căn bệnh này thường bắt đầu một cách âm thầm dưới dạng những khối u nhỏ, lành tính được gọi là polyp mọc trên lớp niêm mạc bên trong đại tràng. Nếu không được tầm soát và can thiệp kịp thời, theo thời gian, một số polyp này có thể đột biến và tiến triển thành ung thư.

Xem thêm