Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Báo cáo khoa học: ảnh hưởng của COVID-19 trên sức khỏe thần kinh và tâm thần sau 6 tháng ở các bệnh nhân đã hồi phục

Các di chứng thần kinh và tâm thần của COVID-19 đã được báo cáo trong nhiều nghiên cứu, tuy nhiên vẫn cần thêm nhiều dữ liệu để đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của bệnh đối với sức khỏe não bộ.

Nghiên cứu về ảnh hưởng trên thần kinh và tâm thần

Nghiên cứu thu thập dữ liệu từ mạng lưới hồ sơ sức khỏe điện tử (hơn 81 triệu ca bệnh) với 3 nhóm chính: nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19, nhóm đối chứng với những bệnh nhân được chẩn đoán cúm và nhóm đối chứng thứ 2 được chẩn đoán nhiễm trùng hô hấp bao gồm cả cúm trùng thời điểm (loại trừ các bệnh nhân nhóm chẩn đoán mắc COVID-19). Tất cả đều trên 10 tuổi. Theo kết quả, có 14 ảnh hưởng thần kinh và tâm thần nổi bật được nhìn thấy sau 6 tháng hồi phục bao gồm:

  • Xuất huyết nội sọ
  • Đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • Bệnh parkinson
  • Hội chứng Guillain Barre;
  • Rối loạn thần kinh, rễ thần kinh và đám rối thần kinh;
  • Bệnh về khớp nối thần kinh và bệnh cơ;
  • Viêm não;
  • Chứng mất trí nhớ;
  • Rối loạn tâm thần, tâm lý và lo âu;
  • Rối loạn sử dụng chất gây nghiện;
  • Mất ngủ

Các nhà khoa học so sánh tỷ lệ mắc bệnh trên những bệnh nhân mắc bệnh cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác trong các nhóm bệnh nhân bị cúm, hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cũng như so sánh tỉ lệ mắc bệnh ở những bệnh nhân của các nhóm. Việc điều tra cũng đánh giá xem những ước tính này bị ảnh hưởng như thế nào bởi bởi mức độ nghiêm trọng của COVID-19, như dự đoán khi nhập viện, nhập viện điều trị tích cực và bệnh não (mê sảng và các rối loạn liên quan).

Ảnh: Global Times

Kết quả cụ thể

  • Trong số 236.379 bệnh nhân được chẩn đoán COVID-19, tỷ lệ ước tính được chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh hoặc tâm thần trong 6 tháng sau hồi phục là khoảng 33,62% (KTC 95%; 33,17–34,07), với 12,84% (12,36–13,33) được chẩn đoán là lần đầu tiên gặp phải các vấn đề này.
  • Đối với những bệnh nhân phải nhập viện và điều trị tích cực, tỷ lệ ước tính gặp phải các vấn đề thần kinh và tâm thần là là 46,42% (44,78–48,09) và được chẩn đoán là lần đầu tiên mắc phải là 25,79% (23,50–28,25).

Về các chẩn đoán riêng lẻ của kết quả nghiên cứu, toàn bộ nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19 có tỷ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần ước tính là:

  • 0,56% (0,50–0,63) đối với xuất huyết nội sọ
  • 2,1% (1,97–2,23) đối với thiếu máu cục bộ gây đột quỵ
  • 0,11% (0,08–0,14) đối với bệnh parkinson
  • 0,67% (0,59–0,75) đối với chứng mất trí
  • 17,39% (17,04–17,74) đối với rối loạn lo âu
  • 1,4% (1,3–1,51) cho chứng rối loạn tâm thần

Trong nhóm nhập viện và điều trị đặc biệt, tỷ lệ mắc ước tính là:

  • 2,66% (2,24–3,16) đối với xuất huyết nội sọ
  • 6,92% (6,17–7,76) đối với đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • 0,26% (0,15–0,45) đối với bệnh parkinson
  • 1,74% (1,31–2,30) cho chứng mất trí
  • 19,15% (17,90–20,48) cho chứng rối loạn lo âu
  • 2,77% (2,31–3,33) đối với chứng rối loạn tâm thần.

Hầu hết các chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh và tâm thần phổ biến hơn ở những bệnh nhân bị COVID-19 nếu so với những người thuộc các nhóm đối chứng (nhóm bị cúm) (tỷ lệ nguy cơ [HR] 1,44 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,78 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào). Xét trên nhóm những người bị nhiễm trùng đường hô hấp khác ([HR] 1,16 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,32 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên). Đối với tỷ lệ mắc bệnh, nhịp tim cao hơn được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc COVID-19 nghiêm trọng (ví dụ: những người điều trị đặc biệt so với những người không cần điều trị đặc biệt: 1,58 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; 2,87 cho bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào).

Kết luận

Nghiên cứu cung cấp thêm các bằng chứng về tỉ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần đáng kể trong 6 tháng sau hồi phục COVID-19. Tỉ lệ gặp phải các rủi ro ở các bệnh nhân chủ yếu ở những người mắc COVID-19 mức độ nặng. Nghiên cứu được viện Nghiên cứu Y tế Quốc gia (NIHR) - Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Oxford tài trợ.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những điều cần biết về tác dụng phụ sau khi tiêm vaccine COVID-19

Bình luận
Tin mới
  • 31/08/2026

    3 loại đồ uống cần tránh khi dùng chung với thực phẩm chức năng dầu cá

    Tốt nhất nên uống thực phẩm bổ sung dầu cá cùng với thức ăn để tăng cường khả năng hấp thụ các axit béo omega-3 có lợi. Các loại đồ uống cần tránh khi dùng thực phẩm bổ sung dầu cá bao gồm rượu và đồ uống có ga.

  • 30/08/2026

    Uống đủ nước mỗi ngày: Nhiều người đang mất nước mà không hề hay biết

    Nước chiếm 60-70% trọng lượng cơ thể và tham gia vào hầu hết mọi phản ứng sinh hóa trong cơ thể. Thế nhưng, tình trạng thiếu nước mãn tính - không phải mất nước cấp tính - đang âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người Việt Nam mỗi ngày mà họ không nhận ra.

  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

Xem thêm