Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Báo cáo khoa học: ảnh hưởng của COVID-19 trên sức khỏe thần kinh và tâm thần sau 6 tháng ở các bệnh nhân đã hồi phục

Các di chứng thần kinh và tâm thần của COVID-19 đã được báo cáo trong nhiều nghiên cứu, tuy nhiên vẫn cần thêm nhiều dữ liệu để đánh giá đầy đủ ảnh hưởng của bệnh đối với sức khỏe não bộ.

Nghiên cứu về ảnh hưởng trên thần kinh và tâm thần

Nghiên cứu thu thập dữ liệu từ mạng lưới hồ sơ sức khỏe điện tử (hơn 81 triệu ca bệnh) với 3 nhóm chính: nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19, nhóm đối chứng với những bệnh nhân được chẩn đoán cúm và nhóm đối chứng thứ 2 được chẩn đoán nhiễm trùng hô hấp bao gồm cả cúm trùng thời điểm (loại trừ các bệnh nhân nhóm chẩn đoán mắc COVID-19). Tất cả đều trên 10 tuổi. Theo kết quả, có 14 ảnh hưởng thần kinh và tâm thần nổi bật được nhìn thấy sau 6 tháng hồi phục bao gồm:

  • Xuất huyết nội sọ
  • Đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • Bệnh parkinson
  • Hội chứng Guillain Barre;
  • Rối loạn thần kinh, rễ thần kinh và đám rối thần kinh;
  • Bệnh về khớp nối thần kinh và bệnh cơ;
  • Viêm não;
  • Chứng mất trí nhớ;
  • Rối loạn tâm thần, tâm lý và lo âu;
  • Rối loạn sử dụng chất gây nghiện;
  • Mất ngủ

Các nhà khoa học so sánh tỷ lệ mắc bệnh trên những bệnh nhân mắc bệnh cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác trong các nhóm bệnh nhân bị cúm, hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, cũng như so sánh tỉ lệ mắc bệnh ở những bệnh nhân của các nhóm. Việc điều tra cũng đánh giá xem những ước tính này bị ảnh hưởng như thế nào bởi bởi mức độ nghiêm trọng của COVID-19, như dự đoán khi nhập viện, nhập viện điều trị tích cực và bệnh não (mê sảng và các rối loạn liên quan).

Ảnh: Global Times

Kết quả cụ thể

  • Trong số 236.379 bệnh nhân được chẩn đoán COVID-19, tỷ lệ ước tính được chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh hoặc tâm thần trong 6 tháng sau hồi phục là khoảng 33,62% (KTC 95%; 33,17–34,07), với 12,84% (12,36–13,33) được chẩn đoán là lần đầu tiên gặp phải các vấn đề này.
  • Đối với những bệnh nhân phải nhập viện và điều trị tích cực, tỷ lệ ước tính gặp phải các vấn đề thần kinh và tâm thần là là 46,42% (44,78–48,09) và được chẩn đoán là lần đầu tiên mắc phải là 25,79% (23,50–28,25).

Về các chẩn đoán riêng lẻ của kết quả nghiên cứu, toàn bộ nhóm được chẩn đoán mắc COVID-19 có tỷ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần ước tính là:

  • 0,56% (0,50–0,63) đối với xuất huyết nội sọ
  • 2,1% (1,97–2,23) đối với thiếu máu cục bộ gây đột quỵ
  • 0,11% (0,08–0,14) đối với bệnh parkinson
  • 0,67% (0,59–0,75) đối với chứng mất trí
  • 17,39% (17,04–17,74) đối với rối loạn lo âu
  • 1,4% (1,3–1,51) cho chứng rối loạn tâm thần

Trong nhóm nhập viện và điều trị đặc biệt, tỷ lệ mắc ước tính là:

  • 2,66% (2,24–3,16) đối với xuất huyết nội sọ
  • 6,92% (6,17–7,76) đối với đột quỵ do thiếu máu cục bộ
  • 0,26% (0,15–0,45) đối với bệnh parkinson
  • 1,74% (1,31–2,30) cho chứng mất trí
  • 19,15% (17,90–20,48) cho chứng rối loạn lo âu
  • 2,77% (2,31–3,33) đối với chứng rối loạn tâm thần.

Hầu hết các chẩn đoán gặp phải vấn đề về thần kinh và tâm thần phổ biến hơn ở những bệnh nhân bị COVID-19 nếu so với những người thuộc các nhóm đối chứng (nhóm bị cúm) (tỷ lệ nguy cơ [HR] 1,44 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,78 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào). Xét trên nhóm những người bị nhiễm trùng đường hô hấp khác ([HR] 1,16 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; [HR] 1,32 đối với bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên). Đối với tỷ lệ mắc bệnh, nhịp tim cao hơn được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc COVID-19 nghiêm trọng (ví dụ: những người điều trị đặc biệt so với những người không cần điều trị đặc biệt: 1,58 đối với bất kỳ chẩn đoán nào; 2,87 cho bất kỳ chẩn đoán lần đầu tiên nào).

Kết luận

Nghiên cứu cung cấp thêm các bằng chứng về tỉ lệ gặp phải các vấn đề về thần kinh và tâm thần đáng kể trong 6 tháng sau hồi phục COVID-19. Tỉ lệ gặp phải các rủi ro ở các bệnh nhân chủ yếu ở những người mắc COVID-19 mức độ nặng. Nghiên cứu được viện Nghiên cứu Y tế Quốc gia (NIHR) - Trung tâm Nghiên cứu Y sinh Oxford tài trợ.

Tham khảo thêm thông tin tại: Những điều cần biết về tác dụng phụ sau khi tiêm vaccine COVID-19

Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

Xem thêm