Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Một số bệnh lý tâm thần dễ mắc ở tuổi dậy thì

Khi bước vào tuổi dậy thì, các em thường có những biến đổi tâm sinh lý rõ nét và phức tạp nhất, nhiều em chưa kịp thích nghi với sự thay đổi đó nên dễ có những dấu hiệu khủng hoảng tâm lý, không làm chủ được bản thân và thường có những hành vi tiêu cực.

Do vậy, người thân trong gia đình, bạn bè nên gần gũi, dành thời gian tâm sự, tìm hiểu, giúp đỡ trẻ bằng cách: khuyến khích trẻ tích cực tham gia các hoạt động tập thể, hoạt động xã hội, tránh tiếp xúc với phim ảnh, trò chơi bạo lực hay văn hóa phẩm đồi trụy..., bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho cơ thể bằng các thực phẩm lành mạnh, chăm chỉ tập thể dục để tăng cường sức khỏe... Dưới đây là một số bệnh lý tâm thần dễ mắc ở tuổi dậy thì.

Trầm cảm: Trầm cảm là căn bệnh rối loạn tâm thần thường gặp do độ tuổi nhạy cảm này dễ chịu áp lực từ xung quanh, từ học hành, bố mẹ, thầy cô, bạn bè hay cả từ các chất kích thích... Triệu chứng là hay buồn bã, không quan tâm tới mọi thứ xảy ra xung quanh và cả với bản thân, dễ mệt mỏi, mất hy vọng vào tương lai, tuy nhiên, đặc điểm trầm cảm ở trẻ là thay đổi tính tình hay cáu gắt bực bội, dễ kích động, ăn ngủ nhiều cũng xảy ra phổ biến (trái ngược với trầm cảm ở người lớn là ngủ ít, ăn không ngon miệng và giảm cân).

Cần đưa trẻ đi khám nếu có các biểu hiện tâm lý nặng.

Cần đưa trẻ đi khám nếu có các biểu hiện tâm lý nặng.

Stress: Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, rối loạn stress rất phổ biến, đặc biệt là ở lứa tuổi dậy thì. Độ tuổi nhạy cảm này thường dễ bị áp lực từ học tập, gia đình, bạn bè..., thậm chí cả những suy nghĩ tiêu cực về vóc dáng hay khả năng của bản thân cũng dẫn đến stress. Khi đó, trẻ cảm thấy thường xuyên mệt mỏi, căng thẳng, lo lắng, suy nghĩ nhiều... Nguy hiểm hơn, stress ở lứa tuổi dậy thì còn có thể dẫn đến hành vi tự sát.

Rối loạn hành vi: Do những nhận thức về môi trường xung quanh chưa thể toàn diện như người trưởng thành, trẻ dễ bị tác động từ sách báo, phim ảnh bạo lực, các văn hóa phẩm đồi trụy và cả từ bạn bè xấu. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến rối loạn hành vi và gây nên những hậu quả nghiêm trọng như gây thương tích cho người khác, chống người thi hành công vụ, trộm cắp, đua xe mạo hiểm..., có thể nghiện game, lạm dụng rượu bia, ma túy, cờ bạc và cả vấn đề tình dục.

Hành vi nổi loạn: Chủ yếu gặp ở trẻ trai, khi phải chịu trách nhiệm về những hành động do chúng gây ra thì chúng lại ứng xử không chấp nhận, chống đối, tạo sự nổi loạn gây lo lắng cho người khác. Hầu hết các em nhận ra sai lầm sau khi được chỉ bảo, bị đánh, bị phạt nhưng có xu hướng tái phát chai lỳ.

Rối loạn ứng xử: Rối loạn ứng xử bao gồm các hành vi: chọc ghẹo người khác, gây gổ, đánh nhau, thô bạo với người khác hoặc súc vật, đồ dùng; ăn cắp, trấn lột; phá phách; bỏ nhà đi bụi...

Lạm dụng chất kích thích: Sử dụng ma túy là nguy cơ nổi bật ở lứa tuổi này.

Hành vi tự sát: Đã trở thành nguyên nhân gây tử vong cao nhất ở tuổi vị thành niên ở nhiều nước trên thế giới nên cần phải cảnh giác với vấn đề này. Những tình huống gợi ý nguy cơ tự sát, có bạn bè tự sát, thất vọng, bị cha mẹ, thầy cô giáo la mắng, mất thể diện, có rối loạn tâm thần, lạm dụng chất kích thích, bị lạm dụng tình dục...

Rối loạn tâm thần thể chống đối: Những đứa trẻ này có tính khí thất thường, hoang dã, không vâng lời, hay cãi nhau với người lớn làm phiền lòng mọi người. Chúng thường được xem như những đứa trẻ hư đốn, vô kỷ luật. Trẻ cũng có thể đáp ứng đối với sự quản lý chặt chẽ của gia đình, thầy cô giáo hoặc bắt chước cách sống cẩu thả, vô tổ chức của bố mẹ hay của người thân.

Bệnh rối loạn cảm xúc, tâm thần phân liệt... cũng thường khởi phát ở tuổi vị thành niên.

Nhiều trường hợp cần được bác sĩ khám và tư vấn. Gia đình, bạn bè và nhà trường cần lưu ý phát hiện sớm dấu hiệu khác thường ở trẻ, điều trị kịp thời sẽ có hiệu quả tốt, ngăn ngừa hậu quả xấu xảy ra.

Tham khảo thêm thông tin tại: Bí ẩn thế giới những người mắc bệnh tâm thần phân liệt

TS. Cao Tiến Đức - Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/09/2021

    Cách phân biệt sốt sau tiêm vaccine COVID-19 với các bệnh khác

    Mặc dù tỷ lệ trùng lặp không nhiều nhưng có thể sau khi tiêm vaccine COVID-19 về lại bị sốt do các nguyên nhân khác. Điều này có thể khiến người bệnh gặp nguy hiểm.

  • 16/09/2021

    Các biểu hiện của ung thư thực quản

    Ung thư thực quản là căn bệnh khá phổ biển ở cả hai giới, bệnh thường phát triển thầm lặng, ở giai đoạn đầu không có nhiều dấu hiệu rõ ràng dễ gây lầm tưởng với những bệnh lý thông thường khác.

  • 16/09/2021

    Bôi kem chống nắng cho da mặt bao nhiêu là đủ?

    Nhiều người dùng kem chống nắng để bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời nhưng da vẫn sạm đen, thậm chí xuất hiện nám, tàn nhang. Thực tế, không nhất thiết phải thoa nhiều kem chống nắng mới có thể bảo vệ da tốt hơn, vậy nên thoa kem chống nắng bao nhiêu là đủ?

  • 16/09/2021

    Uống rượu sau khi tiêm vaccine COVID-19 có an toàn không?

    Nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng rượu có ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống miễn dịch, và việc uống quá nhiều rượu sẽ có liên quan đến các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nặng nề hơn. Tuy nhiên, hiện tại chưa có bằng chứng cho thấy uống rượu ở mức vừa phải sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của các loại vaccine COVID-19.

  • 16/09/2021

    Bệnh COVID-19 có thể gây tổn thương thận

    Virus COVID-19 chủ yếu gây tổn thương ở phổi, nhưng cũng có thể gây tổn thương tim và thận.

  • 16/09/2021

    Kỹ năng đối phó với lo lắng căng thẳng quá mức

    Lo lắng là cảm xúc thường gặp trong cuộc sống, thế nhưng lo lắng quá mức diễn ra trong thời gian dài sẽ khiến bạn phải đối diện với nhiều vấn đề sức khỏe.

  • 16/09/2021

    5 nguy cơ về sức khỏe sau tuổi mãn kinh

    Khi bước vào tuổi mãn kinh, phụ nữ sẽ không còn được bảo vệ bởi các hormone như estrogen nữa, dẫn đến làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cân và các vấn đề sức khỏe khác.

  • 16/09/2021

    Viêm xoang cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa và một số phương pháp điều trị

    Viêm xoang cấp là tình trạng tắc nghẽn trong màng lót mũi và các xoang xung quanh trong thời gian ngắn với các triệu chứng như chảy nước mũi, nghẹt mũi, khó thở… khiến cho người bệnh khó chịu. Bệnh viêm xoang cấp cần được điều trị kịp thời, dứt điểm, tránh tính trạng bệnh trở nên dai dẳng, phát triển thành mãn tính.

Xem thêm