Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ăn uống vô độ ngày Tết gây hại thế nào

Ăn uống mất kiểm soát với tâm lý “thả ga một lần một năm" có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe như tăng cân, trào ngược dạ dày, rối loạn giấc ngủ.

Theo các chuyên gia, dấu hiệu của ăn uống vô độ là cảm giác quá no, đầy bụng, ợ hơi, trào ngược thực quản. Việc dùng các thuốc tiêu thực hoặc nới lỏng thắt lưng đôi khi không khiến cảm giác khó chịu, nôn nao biến mất. Thói quen này có thể để lại hậu quả lâu dài cho sức khỏe.

Thông thường, các đầu dây thần kinh thụ cảm trên thành dạ dày có nhiệm vụ gửi tín hiệu đến não khi dạ dày đã đầy. Nhưng quá trình này có thể mất khoảng 20 phút. Hiện tượng ăn quá độ xảy ra khi một người tiêu thụ lượng thực phẩm vượt sức chứa của dạ dày, trước khi não kịp phát cảnh báo ngừng ăn.

Ngoài ra, cơ thể người dần thích nghi với việc ăn vô độ bằng cách giải phóng dopamine, một chất hóa học tạo khoái cảm tự nhiên khuyến khích ăn nhiều hơn.

"Vì vậy, ngay cả khi ăn uống vô độ gây đau bụng và khó chịu, bạn vẫn tiếp tục ăn thêm. Đây là nguyên nhân của chứng rối loạn ăn uống hoặc nghiện ăn", giáo sư Elizabeth Hartney, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Lãnh đạo Y tế tại Đại học Royal Roads, Canada, cho biết.

Dạ dày là một túi cơ hình chữ J, hầu như phẳng lại khi rỗng. Khi chứa đầy thức ăn, dạ dày có thể tích khoảng 4-5l, với đường kính 10 cm. "Dạ dày rỗng có kích thước bằng một quả táo cỡ trung bình. Dạ dày căng có kích thước như một quả dưa lưới", tiến sĩ Lin Jinlin, chuyên gia tư vấn tại Khoa Ngoại tổng quát của Bệnh viện Đa khoa Changi, nói.

Các món ăn truyền thống ngày Tết Nguyên đán của Việt Nam.

(Ảnh: NY Times)

Trái với suy nghĩ của nhiều người, kích thước dạ dày không liên quan đến giới tính hoặc trọng lượng cơ thể. Nó không bị teo đi khi một người đang ăn kiêng. Khi dạ dày giãn nở quá mức, cơ thể không còn cảm thấy no với lượng thức ăn bình thường.

Nếu một người ăn quá sức chứa của dạ dày, thức ăn thừa và axit sẽ tràn lên thực quản, gây ra hiện tượng trào ngược, dẫn đến nôn mửa không tự chủ khi cơ thể cố gắng giải tỏa cảm giác khó chịu.

Các cơ quan tiêu hóa như tuyến tụy và ruột non cũng phải làm việc nhiều hơn. Điều này có thể làm căng thẳng hệ tiêu hóa, gây ra triệu chứng như khó tiêu, đầy bụng và tiêu chảy.

Bên cạnh đó, lượng calo dư thừa nạp vào cơ thể dịp Tết khiến nhiều người tăng cân. Chỉ một tuần ăn uống mất kiểm soát, cơ thể sẽ tích mỡ xấu. Nhiều người ăn uống vô độ không chủ ý, sử dụng lượng thịt đỏ nhiều quá mức trung bình, ăn lượng bột nếp tương đương với một tháng chỉ trong 10 ngày Tết.

Theo trang web của Trung tâm MD Anderson của Đại học Texas, thường xuyên ăn quá nhiều có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ.

"Đồng hồ sinh học kiểm soát chu kỳ giấc ngủ của bạn, khiến mức độ hormone ngủ và đói tăng giảm trong suốt cả ngày. Ăn quá no có thể làm rối loạn nhịp độ này, khiến bạn mất ngủ suốt đêm", trang web lưu ý.

Thói quen ăn quá nhiều cũng ảnh hưởng đến sức khỏe nói chung, gây bệnh tiểu đường và ung thư ruột kết. Hiện tượng này xảy ra khi một người ăn quá nhiều calo, theo tiến sĩ Lin.

Để ngăn ngừa tình trạng ăn uống quá độ trong và sau Tết, chuyên gia khuyến cáo nên xác định khẩu phần trước khi ngồi vào mâm, thay vì ăn quá no.

"Ăn đến khi nào no khoảng 80% thôi, vì não chúng ta cần thời gian để truyền đi cảm giác no", tiến sĩ Lin nói.

Ông cũng khuyến khích người dân tập ăn trong chánh niệm, ăn chậm, uống nước trước, trong và sau bữa ăn. Mọi người nên tránh đồ ngọt, tráng miệng và uống quá nhiều rượu bia.

Nếu lỡ ăn quá đà, bạn không nên nhịn ăn các bữa sau hoặc bỏ đói bản thân trong thời gian còn lại của một ngày. Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn một bữa một ngày làm tăng lượng hormone gây đói, tăng lượng đường trong máu và làm chậm phản ứng insulin.

Thay vào đó, chuyên gia khuyến nghị người dân đi dạo sau bữa ăn. Hoạt động thể chất giúp kích thích nhu động dạ dày và ruột, ngăn ngừa đầy hơi, khó chịu sau ăn.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: 8 cách phản ứng của cơ thể khi bạn ăn uống vô độ.

Thục Linh (Theo CNA) - Theo vnexpress.net
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

Xem thêm