Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 tác nhân đáng ngạc nhiên gây viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc gồm viêm da dị ứng, là phản ứng dị ứng trên da thường liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch và viêm da kích ứng thường xảy ra sau khi da kích ứng với những yếu tố từ bên ngoài môi trường. Dù bằng cách nào, cả hai tình trạng viêm da tiếp xúc này đều khiến da khô, đỏ, ngứa, đôi khi phồng rộp có thể kèm theo cảm giác nóng rát hoặc châm chích.

Viêm da tiếp xúc còn gọi là chàm tiếp xúc là một phản ứng ở da xảy ra khi bạn tiếp xúc với các chất gây kích ứng hoặc chất gây dị ứng. Theo Hiệp hội Bệnh chàm Quốc gia của Mỹ (NEA), từ “viêm da” được dùng để mô tả các tình trạng phát ban mẩn ngứa trên da, nhưng viêm da tiếp xúc khác với viêm da dị ứng ở chỗ viêm da tiếp xúc xuất hiện do một vật nào đó chạm vào da chứ không phải do di truyền liên quan đến hệ miễn dịch.

Theo Học viện Da liễu Hoa Kỳ (AAD), có hai loại viêm da tiếp xúc: viêm da dị ứng, là phản ứng dị ứng trên da thường liên quan đến phản ứng của hệ miễn dịch và viêm da kích ứng thường xảy ra sau khi da kích ứng với những yếu tố từ bên ngoài môi trường. Dù bằng cách nào, cả hai tình trạng viêm da tiếp xúc này đều khiến da khô, đỏ, ngứa, đôi khi phồng rộp có thể kèm theo cảm giác nóng rát hoặc châm chích.

Viêm da tiếp xúc rất phổ biến và hầu như ai cũng từng mắc phải một lần trong đời. Những người làm việc trong những ngành nghề thường xuyên phải tiếp xúc với nước hay các dung dịch hoá chất chẳng hạn như y tá, nhân viên pha chế và nhân viên làm đẹp sẽ bị viêm da tiếp xúc thường xuyên hơn những người khác. Bên cạnh đó việc mắc bệnh hen suyễn, viêm mũi dị ứng hoặc các loại bệnh chàm khác cũng khiến bạn có nguy cơ mắc viêm da tiêp xúc cao hơn. Môi trường cũng là yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến viêm da tiếp xúc. Thời tiết quá nóng, quá lạnh, quá ẩm hay quá khô đều khiến bệnh viêm da tiếp xúc dễ phát triển hơn.

Làm thế nào để bạn biết bạn đang bị viêm da tiếp xúc? Bạn có thể nhận thấy phản ứng ngay lập tức khi da tiếp xúc với chất này. Da vùng tiếp xúc với chất kích ứng có thể sưng hoặc thậm chí phồng rộp hoặc có thể gây tình trạng da khô, ngứa, nứt nẻ kéo dài vài tuần sau đó. Phản ứng viêm da kích ứng thường chỉ xuất hiện ở vùng da phơi nhiễm tiếp xuc trực tiếp với chất gây kích iếp còn viêm da dị ứng có thể lan ra khỏi khu vực đó.

Các triệu chứng của viêm da tiếp xúc có thể thay đổi theo thời gian theo hướng thuyên giảm hoặc trầm trọng lên. Bác sĩ da liễu có thể giúp bạn tìm hiểu nguyên nhân gây kích ứng. Dưới đây là tám nguyên nhân phổ biến có thể gây viêm da tiếp xúc

1. Bể bơi

Các chuyên gia cho biết Clo có thể là nguyên nhân gây ngứa, đỏ da hoặc nổi mề đay. Clo trong thành phần làm sạch của nước bể bơi nói chung có thể làm khô da và khiến tình trạng phát ban hiện tại trở nên trầm trọng hơn. Tuy nhiên bạn không nên quá lo lắng về điều này. Điều quan trọng là sau khi bơi bạn nên nhớ xả sạch nước trên da và thoa kem dưỡng ẩm bảo vệ tránh khô da.

2. Dầu gội

Bạn đã bao giờ mổ xẻ danh sách thành phần trên chai dầu gội của mình? Nếu bạn đang gặp các vấn đề về da mà chưa tìm ra nguyên nhân thì có thể bạn cần xem xét đến yếu tố này. Các thành phần như các isothiazolinones thuốc nhóm chất bảo quản có tác dụng kháng khuẩn và cocamidopropyl betaine (chất hoạt động bề mặt) thường được tìm thấy trong dầu gội và có thể có tác động tiêu cực đến da.

3. Bột giặt

Theo các chuyên gia, mặc dù hiếm gặp nhưng các thành phần được sử dụng trong bột giặt có thể gây nổi mẩn phát ban trên da. Các sản phẩm khác như nước rửa chén cũng có thể gây viêm da tiếp xúc. Hương liệu được thêm vào, các sản phẩm tẩy rửa dù được ghi chú trên bao bì hay không, cũng có thể gây kích ứng.

4. Vải chống nhăn

Có thể bạn đã biết formaldehyde có hại cho sức khoẻ và làn da, nhưng bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng formaldehyde có thể ẩn nấp trong quần áo của bạn. Formaldehyde có thể xuất hiện trong các mặt hàng quần áo được thiết kế để chống nhăn hoặc chống mồ hôi, cùng nhiều loại khác.

5. Bụi

Các chất kích thích trong không khí như bụi có thể gây viêm da tiếp xúc. Tất nhiên, bạn sẽ khó tránh khỏi môi trường bụi bặm, nhưng bạn có thể chủ động áp dụng phương pháp phòng tránh bụi. Bạn có thể thoa kem dưỡng ẩm có chứa ceramides giúp bảo vệ da và tránh các chất gây dị ứng.

6. Găng tay cao su

Bạn không nhất thiết phải thấy phản ứng ngay lập tức khi đeo găng tay cao su. Theo các chuyên gia bạn có thể mất nhiều năm sau khi chạm vào một chất hoặc vật liệu nhất định thì phản ứng dị ứng mới xuất hiện. Ví dụ, nếu bạn làm việc trong bệnh viện và thường xuyên phải đeo găng tay cao su trong ngày, bạn có thể nhận thấy tay mình bị ngứa và viêm. Đó là kết quả của việc cơ thể bạn bị dị ứng với găng tay.

7. Kim loại trên quần jean và chìa khóa của bạn

Dị ứng niken là tình trạng tương đối phổ biến, ảnh hưởng đến ít nhất 10% dân số. Nhưng niken là thành phần phổ biến có ở khắp mọi nơi và bạn rất khó để tránh tiếp xúc với niken. Một nghiên cứu cho thấy niken có mặt trong 100% chìa khóa mà các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm. Ngay cả nút và miếng kim loại trên quần jean của bạn cũng có thể gây ra phản ứng. Nếu bạn nghi ngờ rằng niken có thể gây kích ứng thì bạn nên ủi một miếng vá lên quần jean để giữ cho da bạn không tiếp xúc trực tiếp với kim loại.

8. Làm móng 

Móng tay được cắt tỉa liệu có thể khiến da bị sưng tấy, phồng rộp hay không? Theo một nghiên cứu, sơn móng acrylic và cả sơn móng gel có liên quan đến bệnh viêm da tiếp xúc ở đầu ngón tay. Tình trạng viêm da thường bắt đầu bằng cảm giác ngứa ở phần móng, sau đó có thể khiến da móng khô và dày lên. Phần lớn các trường hợp này đều có thể tự khỏi và chỉ cần một thời gian để móng tự nhiên phục hồi.

Lời kết

Điều quan trọng bạn cần nhớ là phát ban mẩn ngứa do viêm da tiếp xúc không nhất thiết có nghĩa là bạn bị dị ứng. Thông thường, việc tránh sử dụng sản phẩm sẽ làm hết vết phát ban. Nếu bạn không thấy thuyên giảm và tình trạng phát ban mẩn ngứa tiếp tục xảy ra hoặc trầm trọng hơn, thì bạn nên đi khám bác sĩ da liễu để làm các xét nghiệm dị ứng da tìm nguyên nhân

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

Xem thêm