Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

6 cách phục hồi trí não hiệu quả nên biết

Các chuyên gia vẫn chưa xác định được giới hạn khả năng của não bộ. Một số người tin rằng chúng ta có thể không bao giờ hiểu hết về bộ não cả. Nhưng bằng chứng ủng hộ sự tồn tại của một trong những quá trình quan trọng nhất của bộ não: khả biến thần kinh hay còn gọi là sự dẻo dai của não bộ.

Ví dụ, nếu chấn thương não sau tai nạn xe hơi ảnh hưởng đến khả năng nói của bạn, bạn sẽ không mất khả năng này vĩnh viễn. Trị liệu và phục hồi chức năng có thể giúp não của bạn học lại khả năng này bằng cách sửa chữa các kết nối cũ hoặc tạo ra các kết nối mới.

Sự dẻo dai của não bộ dường như cũng có nhiều hứa hẹn như một động lực điều trị tiềm năng cho một số tình trạng sức khỏe tâm thần nhất định. Ví dụ, các kiểu suy nghĩ tiêu cực xảy ra với bệnh trầm cảm có thể là kết quả của các quá trình suy giảm hoặc bị gián đoạn thần kinh. Do đó, các bài tập thúc đẩy sự dẻo dai thần kinh tích cực có thể giúp “viết lại” những mô hình này để cải thiện sức khỏe. Phục hồi chức năng bộ não của bạn nghe có vẻ khá phức tạp, nhưng đó hoàn toàn là điều bạn có thể làm tại nhà.

1. Chơi trò chơi điện tử

Bạn đã đọc đúng. Tranh luận về những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn của trò chơi điện tử có thể gây tranh cãi khá nhiều, nhưng nếu bạn thích chơi game, có một số tin tốt: sở thích này có thể có nhiều lợi ích về nhận thức. Các lợi ích liên quan đến chơi game bao gồm các cải tiến trong:

  • Tăng khả năng phối hợp
  • Nhận dạng trực quan và điều hướng không gian
  • Bộ nhớ và thời gian phản ứng
  • Kỹ năng lập luận, ra quyết định và giải quyết vấn đề
  • Khả năng phục hồi
  • Hợp tác và tham gia nhóm

Nói tóm lại, khi bạn chơi trò chơi điện tử, bạn dạy cho bộ não của bạn những kỹ năng mới. Những hiệu ứng này có thể cải thiện lối chơi của bạn, chắc chắn, nhưng chúng cũng mang lại cho phần còn lại của cuộc đời bạn:

  • Học cách phục hồi sau thất bại trong một trò chơi có thể giúp bạn thoát khỏi thất bại tốt hơn
  • Khám phá các giải pháp khác nhau cho một nhiệm vụ trong trò chơi có thể giúp nâng cao tư duy sáng tạo

2. Học một ngôn ngữ mới

Bạn đã bao giờ cân nhắc việc học một ngôn ngữ khác chưa? Có thể bạn nghĩ rằng ngôn ngữ thứ hai (hoặc thứ ba) có thể thúc đẩy cơ hội nghề nghiệp của bạn, hoặc bạn muốn học nó chỉ để giải trí. Trong cả hai trường hợp, bạn sẽ giúp ích rất nhiều cho bộ não của mình. Có rất nhiều bằng chứng cho thấy việc tiếp thu một ngôn ngữ mới giúp cải thiện chức năng nhận thức.

Trong một nghiên cứu năm 2012, các nhà nghiên cứu đã xem xét 10 sinh viên trao đổi là những người nói tiếng Anh bản ngữ đang học tiếng Đức ở Thụy Sĩ. Sau 5 tháng học tiếng chuyên sâu, trình độ thông thạo tiếng Đức của họ đã tăng lên - và mật độ chất xám trong não của họ cũng tăng theo.

Chất xám chứa nhiều vùng quan trọng trong não của bạn, bao gồm các vùng liên quan đến:

  • Ngôn ngữ.
  • Chú ý.
  • Kỉ niệm.
  • Những cảm xúc.
  • Kỹ năng vận động.

Mật độ chất xám tăng lên có thể cải thiện chức năng của bạn ở những khu vực này, đặc biệt là khi bạn già đi. Trên thực tế, người ta tin rằng song ngữ có thể cung cấp một số lợi ích chống lại sự suy giảm nhận thức. Học một ngôn ngữ ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời có thể giúp làm chậm quá trình suy giảm trong tương lai liên quan đến tuổi tác, bao gồm cả các triệu chứng của chứng sa sút trí tuệ. Một nghiên cứu khác năm 2012 cho thấy bằng chứng ủng hộ ý tưởng rằng việc học một ngôn ngữ mới làm tăng mật độ chất xám và tính dẻo dai thần kinh.

3. Liệu pháp âm nhạc

Âm nhạc có một số lợi ích cho não bộ. Nó có thể giúp cải thiện:

  • Khí sắc.
  • Khả năng học hỏi và ghi nhớ thông tin mới.
  • Tập trung

Liệu pháp âm nhạc cũng giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức ở người lớn tuổi. Nghiên cứu từ năm 2017 cho thấy âm nhạc, đặc biệt khi kết hợp với khiêu vũ, nghệ thuật, chơi game và tập thể dục, sẽ giúp thúc đẩy sự dẻo dai của thần kinh. Nó có thể cải thiện chuyển động, phối hợp và có thể giúp tăng cường khả năng ghi nhớ. Nhưng nó không chỉ giúp ngăn ngừa sự suy giảm nhận thức bổ sung. Nó cũng có thể giúp giảm bớt cảm xúc đau khổ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Theo một đánh giá năm 2015, luyện tập âm nhạc cũng có những lợi ích như một bài tập tăng cường sự dẻo dai cho thần kinh. Học cách chơi nhạc khi còn nhỏ có thể giúp bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức liên quan đến tuổi tác và cải thiện hiệu suất nhận thức ở tuổi trưởng thành.

Các lợi ích khi chơi nhạc:

  • Cảm nhận âm thanh và hình ảnh tốt hơn.
  • Tập trung và chú ý nhiều hơn.
  • Trí nhớ tốt hơn.
  • Phối hợp vận động tốt hơn.

Không bao giờ là quá muộn để học một nhạc cụ. Các hướng dẫn trực tuyến có thể giúp bạn bắt đầu, đặc biệt nếu bạn không muốn học quá nhiều. Thậm chí, nghe nhạc thường xuyên hơn có thể giúp tăng sự dẻo dai của não. Vì vậy, hãy bật danh sách yêu thích của bạn - điều đó rất tốt cho não của bạn.

4. Du lịch 

Nếu bạn thích du lịch, đây là một lý do nữa để bạn ra ngoài và khám phá một nơi mới: Du lịch có thể giúp tăng cường sự linh hoạt trong nhận thức, truyền cảm hứng cho bạn và tăng cường khả năng sáng tạo. Trải nghiệm cảnh quan và môi trường xung quanh mới cũng có thể giúp bạn tìm hiểu về các nền văn hóa khác nhau và trở thành một người giao tiếp tốt hơn, cả hai đều có thể có thêm lợi ích về nhận thức.

Ghé thăm những địa điểm mới cũng có thể giúp mở rộng thế giới quan của bạn, điều này có thể giúp mở mang đầu óc và mang đến cho bạn cái nhìn mới về những thứ gần gũi hơn với gia đình, như mục tiêu nghề nghiệp, tình bạn hoặc giá trị cá nhân.

Nếu bạn không thể bước ra thế giới rộng lớn hơn ngay bây giờ, đừng lo lắng. Bạn vẫn có thể đưa mình vào một chuyến du lịch gần nhà hơn.

Cố gắng:

  • Đi bộ qua một khu phố mới.
  • Mua hàng tạp hóa ở một khu vực khác.
  • Đi bộ đường dài.
  • Du lịch ảo (du lịch ảo National Geographic trên Youtube)

5. Tập thể dục

Hầu hết mọi người đều nhận ra rằng tập thể dục mang lại một số lợi ích thể chất :

  • Cơ bắp khỏe hơn
  • Cải thiện thể chất và sức khỏe
  • Ngủ ngon hơn

Nhưng hoạt động thể chất cũng tăng cường sức mạnh cho não của bạn. Tập thể dục - cụ thể là tập thể dục nhịp điệu - có thể dẫn đến cải thiện khả năng nhận thức như học tập và trí nhớ. Theo một đánh giá tổng quan năm 2018, tập thể dục cũng giúp cải thiện sự phối hợp vận động tốt và kết nối não bộ, và có thể bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức. Một lợi ích khác của hoạt động thể chất như một bài tập tăng cường sự dẻo dai của thần kinh? Nó giúp thúc đẩy tăng lưu lượng máu và tăng trưởng tế bào trong não, được nghiên cứu có liên quan đến việc giảm các triệu chứng trầm cảm. Nếu bạn tập thể dục với người khác hoặc trong một nhóm lớn hơn, bạn có thể cũng sẽ thấy một số lợi ích xã hội. Kết nối xã hội mạnh mẽ giúp cải thiện chất lượng cuộc sống và sức khỏe tinh thần, vì vậy tương tác với những người khác thường xuyên hơn có thể là một cách tuyệt vời khác để tăng cường sức khỏe não bộ và giúp giảm các triệu chứng lo âu và trầm cảm. Các khuyến nghị tập thể dục có thể khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi, khả năng và sức khỏe của bạn, nhưng bạn nên vận động ít nhất mỗi ngày.

6. Làm nghệ thuật 

Sáng tạo nghệ thuật có thể giúp bạn nhìn thế giới theo những cách mới, độc đáo. Ví dụ, bạn có thể sử dụng nghệ thuật để sắp xếp và thể hiện cảm xúc, chia sẻ kinh nghiệm cá nhân hoặc hiểu sâu hơn về các cuộc đấu tranh cá nhân. Nghiên cứu từ năm 2015 cho thấy các hình thức nghệ thuật như vẽ và hội họa có lợi trực tiếp cho não của bạn bằng cách tăng cường khả năng sáng tạo và cải thiện khả năng nhận thức. Theo đuổi nghệ thuật cũng có thể giúp tạo ra những con đường mới và củng cố các kết nối hiện có trong não của bạn, dẫn đến chức năng nhận thức tổng thể tốt hơn.

Các chuyên gia trước đây tin rằng sau một thời điểm nhất định trong cuộc đời, não của bạn không thể thay đổi hoặc phát triển thêm được nữa. Bây giờ họ biết điều này là không đúng. Với một chút thời gian và sự kiên nhẫn, bạn có thể kích hoạt lại bộ não của mình, điều này có thể giúp chữa một số triệu chứng sức khỏe tâm thần và bảo vệ chống lại sự suy giảm nhận thức.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phục hồi chức năng cho trẻ bại não tại nhà

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 20/05/2022

    Cha mẹ cần chú ý dấu hiệu tự kỷ ở trẻ 12 - 18 tháng

    Tự kỷ là một trong những rối loạn phát triển thường gặp ở trẻ em. Trẻ bị tự kỷ không chỉ phát triển chậm trong việc giao tiếp, trong tương tác với mọi người xung quanh, gặp khó khăn trong việc kiểm soát ngôn ngữ mà còn có những rối loạn hành vi có thể ảnh hưởng tới gia đình và xã hội.

  • 20/05/2022

    Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị chốc lở tại nhà hiệu quả

    SUCKHOE+ | Chốc lở là bệnh do vi khuẩn gây ra có khả năng lây nhiễm cao ở trẻ em. Để phòng ngừa các biến chứng của bệnh, cha mẹ cần có phương pháp chăm sóc trẻ hợp lý, khoa học.

  • 20/05/2022

    Hoạt động thể chất bổ ích cho trẻ trong mùa Hè

    Sau 2 mùa Hè bị ảnh hưởng do COVID-19, năm nay, trẻ đã có cơ hội tham gia các hoạt động tập thể trong trạng thái “bình thường mới”. Một vài gợi ý sau giúp cha mẹ tìm được hoạt động bổ ích cho trẻ phát triển thể chất trong mùa Hè này.

  • 20/05/2022

    Coronavirus có thể liên quan đến các trường hợp viêm gan bí ẩn ở trẻ em

    Theo một nghiên cứu gần đây về COVID-19, các nhà nghiên cứu đã phát hiện sự lây nhiễm virus SARS-CoV-2 không được phát hiện có thể gây ra các trường hợp viêm gan bí ẩn được báo cáo ở hàng trăm trẻ nhỏ trên khắp thế giới.

  • 20/05/2022

    Sử dụng thận của người hiến tặng bị mắc COVID-19 có an toàn?

    Ngay cả trước khi đại dịch COVID-19 xảy ra, nhu cầu cần ghép thận đã vượt xa nguồn cung cấp. Sự thiếu hụt càng trở nên trầm trọng hơn khi các bệnh viện bắt đầu từ chối sử dụng thận từ những người hiến tặng dương tính với SARS-CoV-2.

  • 20/05/2022

    Loại thực phẩm quen thuộc này cần giảm bớt để phòng ung thư và nhiều bệnh hiểm

    TS Phạm Văn Bình, Phó giám đốc Bệnh viện K, khi khuyến cáo người dân các biện pháp phòng nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, điều đầu tiên ông đề cập là nên giảm lượng thịt đỏ.

  • 20/05/2022

    Lưu ý không thể bỏ qua cho người mắc bệnh tim mạch khi xem bóng đá

    SEA Games 31 đang diễn ra với lịch thi đấu giữa các đội, trong đó có môn thể thao vua là bóng đá. Và không ít người bệnh tim mạch là "fan" hâm mộ môn thể thao này, muốn hòa mình vào không khí sôi động của các trận túc cầu.

  • 20/05/2022

    Những loại tinh dầu nào tốt cho bệnh cảm cúm?

    Cúm là một bệnh lây truyền qua đường hô hấp, ảnh hưởng đến mũi, họng và phổi. Trong một số trường hợp, bệnh cúm có thể trở năng và đe dọa đến tính mạng. Virus cúm thay đổi liên tục, có thể khiến bệnh trở nên khó điều trị. Sử dụng thuốc giúp giảm các triệu chứng của cúm, một số liệu pháp thay thế như xông hoặc sử dụng tinh dầu cũng có hiệu quả cao.

Xem thêm