Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Yếu tố nguy cơ hình thành cục máu đông

Huyết khối là nguyên nhân trực tiếp gây ra nhiều bệnh tim mạch nguy hiểm như: bệnh động mạch vành, nhồi máu cơ tim, nhồi máu não, suy tim, bệnh động mạch ngoại vi và bệnh mạch máu thận...

Dưới đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối mà bạn cần biết để phòng tránh tình trạng nguy hiểm này:

Ngồi lâu

Ngồi lâu khi đi du lịch, lái xe hoặc tại bàn làm việc có thể gây hại cho sức khỏe. Bạn cần đứng lên đi lại xung quanh sau mỗi 30-40 phút. Sử dụng cơ bắp chân sẽ tốt cho lưu thông máu tĩnh mạch. Co duỗi chân cũng có lợi.

Mang thai

 

Dư thừa estrogen trong cơ thể trong thời gian mang thai có thể góp phần làm gia tăng số lượng các yếu tố đông máu, kết quả là nguy cơ huyết khối tăng cao. Ngoài ra, mang thai làm tăng áp lực ở các tĩnh mạch vùng chậu và chân. Nguy cơ huyết khối do mang thai có thể tiếp tục kéo dài 6 tuần sau khi sinh. Vì vậy, hãy duy trì vận động như đi bộ, tập yoga trước sinh và các bài tập khác trong thời gian mang thai và ngay cả sau khi sinh con.

Chiều cao và cân nặng

Béo phì khiến bạn có nguy cơ cao bị huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT) Đó là một trong nhiều nguyên nhân khiến bạn phải duy trì chỉ số khối cơ thể lành mạnh (trong khoảng 18,5-24,9). Ngoài ra, chiều cao cũng đóng vai trò quan trọng. Những phụ nữ cao trên 1,7m và nam giới cao trên 1,8m có nguy cơ cao hơn bị huyết khối. Bạn càng cao máu càng cần đi xa hơn để chống lại trọng lực và bất cứ sự suy giảm lưu thông máu nào đều có thể dẫn tới tăng nguy cơ đông máu.

Nhịp tim bất thường

Bạn có thể không biết mình có nhịp tim bất thường vì trong nhiều trường hợp rối loạn nhịp tim không gây ra triệu chứng, điều này làm tăng nguy cơ đông máu. Rung nhĩ là một loại rối loạn nhịp tim có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối ở buồng trên của tim. Nguyên nhân là vì nhịp bất thường có thể cản trở máu bơm vào tâm thất. Máu lưu thông chậm và bắt đầu bơm vào buồng trên tim, có thể dẫn tới hình thành huyết khối. Loại huyết khối này có thể di chuyển lên não và gây đột quỵ.

Tránh thai

Estrogen và progestin trong thuốc tránh thai uống có thể làm tăng nồng độ các yếu tố đông máu. Tương tự như vậy, các liệu pháp thay thế hormon cũng làm tăng nguy cơ đông máu. Hãy nói chuyện với bác sĩ phụ khoa về các nguy cơ để đảm bảo bạn đang dùng đúng thuốc.

Ung thư

Một số dạng ung thư làm gia tăng số lượng các chất gây đông máu trong máu. Theo nghiên cứu, ung thư não, buồng trứng, tụy, đại tràng, dạ dày, phổi và thận có nguy cơ cao nhất gây DVT. Ngoài ra, một số hình thức hóa trị và thuốc dự phòng ung thư cũng làm tăng nguy cơ DVT. Các nhà nghiên cứu chưa biết rõ nguyên nhân nhưng nghi ngờ rằng nó gây tổn thương mạch máu hoặc giảm sản sinh protein giúp phòng tránh huyết khối.

Mạch máu bị tổn thương giải phóng các chất tiền đông máu có thể khiến máu vón lại và hình thành huyết khối.

Hút thuốc

Các chất trong khói thuốc lá có thể gây tổn thương mạch máu dẫn tới tăng nguy cơ DVT. Vì vậy, nếu bạn hiện đang hút thuốc, hãy tìm cách cai dần và cuối cùng bỏ hẳn thói quen này.

Phẫu thuật

Phẫu thuật lớn, đặc biệt là ở vùng háng, bụng dưới và chân làm tăng nguy cơ bị DVT vì nó sẽ khiến bạn tạm thời bất động. Ngoài ra, bất kỳ chấn thương lớn nào liên quan tới chân có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu dẫn tới hình thành huyết khối.

Tiền sử gia đình

Một số người bị một rối loạn di truyền (như yếu tố V Leiden) khiến họ dễ bị huyết khối. Theo nghiên cứu của bệnh viện Mayo, tình trạng này có thể không gây ra các rối loạn trừ khi kết hợp với một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ khác. Vì vậy, nhiều người không biết họ bị những rối loạn này cho tới khi họ phát hiện bị DVT. Các tình trạng khác có thể làm tăng nguy cơ huyết khối gồm bệnh thận (ảnh hưởng tới thận), hội chứng  hội chứng kháng phospholipid (một bệnh tự miễn), và các rối loạn khác ở tĩnh mạch chủ dưới (tĩnh mạch lớn mang máu từ phần dưới cơ thể tới tim). Thừa hưởng rối loạn di truyền như rối loạn fibrinogen máu, thiếu hụt protein C và thiếu protein S có thể gia tăng nguy cơ hình thành huyết khối.

Tuổi

Mặc dù DVT có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, những người càng già càng có nguy cơ cao. Mặc dù lão hóa là một quá trình tự nhiên, hãy đi khám bác sĩ thường xuyên để chắc chắn rằng bạn đang ăn uống, luyện tập đúng cách và sống một cuộc sống lành mạnh.

BS Cẩm Tú - Theo Sức khỏe & Đời sống/ Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 11/08/2026

    Bí quyết giúp bé đánh bay rôm sảy, dịu mát suốt mùa hè

    Trong mùa hè nóng ẩm, trẻ nhỏ rất dễ đối mặt với tình trạng rôm sảy kèm theo các nốt mẩn đỏ gây ngứa ngáy và khó chịu trên da. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, những dấu hiệu này có thể chuyển biến nặng thành viêm da, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như quá trình phát triển tự nhiên của trẻ.

  • 10/08/2026

    Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu

    Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.

  • 09/08/2026

    Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ

    Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.

  • 08/08/2026

    Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình

    Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

  • 07/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

    Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.

  • 06/08/2026

    7 loại thức uống tăng cường sức khỏe

    Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.

  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

Xem thêm