Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xét nghiệm phân phát hiện nguyên nhân gây tiêu chảy

Không may là tiêu chảy là một vấn đề khá nghiêm trọng. Sự phối hợp của gây mê, kháng sinh và thay đổi đáng kể chế độ ăn, thậm chí một số bệnh cũng có thể dẫn đến vấn đề về tiêu hóa, mà không thể giải quyết ngay lập tức được.

Với mỗi người mắc bệnh tiêu chảy mà bệnh không thể tự biến mất thì xét nghiệm có thể giúp tìm ra nguyên nhân của vấn đề.

Tiêu chảy là gì?

Nhiều người nghĩ tiêu chảy là phân lỏng.

Tiêu chảy thực ra là định nghĩa là đi ngoài phân lỏng từ 4 lần trở lên trong ngày. Tiêu chảy cấp có thể đi nhiều hơn 4 lần phân lỏng mỗi ngày và và kéo dài trong 14 ngày, trong khi tiêu chảy mạn kéo dài hơn 2 tuần. Phân lỏng thường đi kèm với đau bụng và cảm giác mệt.

Tại sao tiêu chảy lại nguy hiểm?

Tiêu chảy là phân có nhiều nước. Cơ thể không thể tạo phân bình thường, loại bỏ nước thừa ở ruột và tạo ra nhu động ruột. Thay vào đó, nước thừa vẫn sẽ được giữ trong phân, và ra khỏi cơ thể. Điều này dẫn đến mất điện giải, vitamin, chất khoáng và gây mất nước.

Ở nhiều nước khó tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tiêu chảy có thể gây tử vong cho khoảng 5 triệu người mỗi năm, hầu hết là trẻ nhỏ. Thậm chí  khi tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thì tiêu chảy mạn vẫn có thể gây suy kiệt và cần nhập viện để kiểm soát

Nhiều người cố kiểm soát tiêu chảy bằng cách không ăn hoặc không uống, khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn do mất nước và suy kiệt.

Nguyên nhân tiêu chảy

  • Thay đổi chế độ ăn
  • Chuẩn bị cho phẫu thuật
  • Thay đổi mức độ hoạt động thể chất
  • Tuyến giáp
  • Chất tạo ngọt nhân tạo
  • Thay đổi thuốc
  • Không dung nạp lactose
  • Sử dụng kháng sinh
  • Viêm ruột
  • Không hấp thu được chất dinh dưỡng
  • Nhiễm Clostridium Difficile

Điều trị

Tiêu chảy có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, mất nước, đau nếu không điều trị. Bạn nên tìm kiếm sự điều trị nếu bạn mắc tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày, nếu bạn suy nhược hoặc choáng, có máu trong phân hoặc sốt cao trên 38 độ C.

Các xét nghiệm tiêu chảy

Để kiểm tra nguyên nhân gây tiêu chảy, có thể tiến hành xét nghiệm mẫu phân. Một lượng nhỏ phân được cho vào hộp vô trùng để tránh nhiễm khuẩn. Xét nghiệm có thể được tiến hành ở phòng khám hoặc phòng cấp cứu nếu tình trạng nguy hiểm

Cấy phân

Xét nghiệm này kiểm tra những vi sinh vật bình thường vốn không có mặt trong phân hoặc những vi sinh vật có mặt trong phân với số lượng quá lớn. Nuôi cấy sẽ xác định loại vi sinh vật nào xuất hiện và xác định xem liệu chúng có phải là nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy hay không

Chất độc của Clostridium Difficile

Clostridium Difficile là một vi khuẩn gây tiêu chảy mạn. Vi khuẩn này cùng với những vi khuẩn khác có thể xuất hiện bình thường trong ruột nhưng bắt đầu tăng số lượng sau điều trị với kháng sinh. Sự quá sản này gây nên tiêu chảy.

Trứng và kí sinh trùng

Xét nghiệm này sẽ xem xét dấu hiệu của kí sinh trùng sống trong ruột. Những kí sinh trùng này thường thấy ở những người ngoại quốc sống tại các quốc gia không có điều kiện vệ sinh thực phẩm và nước uống, những người đã từng đi qua những khu vực này, những người ăn thịt tái sẽ bị nhiễm kí sinh trùng và những người bơi trong nước bẩn.

Xét ngiệm này xem mẫu phân dưới kính hiển vi để tìm kí sinh trùng hoặc trứng của chúng.

Xét nghiệm máu trong phân

Xét nghiệm này quan sát xem phân có chứa máu nhưng không nhìn được bằng mắt thường hay không. Nó cũng xác định màu đỏ trong phân do máu hay do thức ăn có màu đỏ gây ra.

Phân mỡ

Nếu có mỡ trong phân có thể chỉ ra những vấn đề của ruột do không hấp thu được chất dinh dưỡng.

Kháng thể trong phân

Nếu có kháng thể trong phân có thể do sự xuất hiện của giadiar, cryptosporidium và E. histolytic - những kí sinh trùng gây tiêu chảy nặng.

Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm