Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xét nghiệm phân phát hiện nguyên nhân gây tiêu chảy

Không may là tiêu chảy là một vấn đề khá nghiêm trọng. Sự phối hợp của gây mê, kháng sinh và thay đổi đáng kể chế độ ăn, thậm chí một số bệnh cũng có thể dẫn đến vấn đề về tiêu hóa, mà không thể giải quyết ngay lập tức được.

Với mỗi người mắc bệnh tiêu chảy mà bệnh không thể tự biến mất thì xét nghiệm có thể giúp tìm ra nguyên nhân của vấn đề.

Tiêu chảy là gì?

Nhiều người nghĩ tiêu chảy là phân lỏng.

Tiêu chảy thực ra là định nghĩa là đi ngoài phân lỏng từ 4 lần trở lên trong ngày. Tiêu chảy cấp có thể đi nhiều hơn 4 lần phân lỏng mỗi ngày và và kéo dài trong 14 ngày, trong khi tiêu chảy mạn kéo dài hơn 2 tuần. Phân lỏng thường đi kèm với đau bụng và cảm giác mệt.

Tại sao tiêu chảy lại nguy hiểm?

Tiêu chảy là phân có nhiều nước. Cơ thể không thể tạo phân bình thường, loại bỏ nước thừa ở ruột và tạo ra nhu động ruột. Thay vào đó, nước thừa vẫn sẽ được giữ trong phân, và ra khỏi cơ thể. Điều này dẫn đến mất điện giải, vitamin, chất khoáng và gây mất nước.

Ở nhiều nước khó tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tiêu chảy có thể gây tử vong cho khoảng 5 triệu người mỗi năm, hầu hết là trẻ nhỏ. Thậm chí  khi tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thì tiêu chảy mạn vẫn có thể gây suy kiệt và cần nhập viện để kiểm soát

Nhiều người cố kiểm soát tiêu chảy bằng cách không ăn hoặc không uống, khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn do mất nước và suy kiệt.

Nguyên nhân tiêu chảy

  • Thay đổi chế độ ăn
  • Chuẩn bị cho phẫu thuật
  • Thay đổi mức độ hoạt động thể chất
  • Tuyến giáp
  • Chất tạo ngọt nhân tạo
  • Thay đổi thuốc
  • Không dung nạp lactose
  • Sử dụng kháng sinh
  • Viêm ruột
  • Không hấp thu được chất dinh dưỡng
  • Nhiễm Clostridium Difficile

Điều trị

Tiêu chảy có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, mất nước, đau nếu không điều trị. Bạn nên tìm kiếm sự điều trị nếu bạn mắc tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày, nếu bạn suy nhược hoặc choáng, có máu trong phân hoặc sốt cao trên 38 độ C.

Các xét nghiệm tiêu chảy

Để kiểm tra nguyên nhân gây tiêu chảy, có thể tiến hành xét nghiệm mẫu phân. Một lượng nhỏ phân được cho vào hộp vô trùng để tránh nhiễm khuẩn. Xét nghiệm có thể được tiến hành ở phòng khám hoặc phòng cấp cứu nếu tình trạng nguy hiểm

Cấy phân

Xét nghiệm này kiểm tra những vi sinh vật bình thường vốn không có mặt trong phân hoặc những vi sinh vật có mặt trong phân với số lượng quá lớn. Nuôi cấy sẽ xác định loại vi sinh vật nào xuất hiện và xác định xem liệu chúng có phải là nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy hay không

Chất độc của Clostridium Difficile

Clostridium Difficile là một vi khuẩn gây tiêu chảy mạn. Vi khuẩn này cùng với những vi khuẩn khác có thể xuất hiện bình thường trong ruột nhưng bắt đầu tăng số lượng sau điều trị với kháng sinh. Sự quá sản này gây nên tiêu chảy.

Trứng và kí sinh trùng

Xét nghiệm này sẽ xem xét dấu hiệu của kí sinh trùng sống trong ruột. Những kí sinh trùng này thường thấy ở những người ngoại quốc sống tại các quốc gia không có điều kiện vệ sinh thực phẩm và nước uống, những người đã từng đi qua những khu vực này, những người ăn thịt tái sẽ bị nhiễm kí sinh trùng và những người bơi trong nước bẩn.

Xét ngiệm này xem mẫu phân dưới kính hiển vi để tìm kí sinh trùng hoặc trứng của chúng.

Xét nghiệm máu trong phân

Xét nghiệm này quan sát xem phân có chứa máu nhưng không nhìn được bằng mắt thường hay không. Nó cũng xác định màu đỏ trong phân do máu hay do thức ăn có màu đỏ gây ra.

Phân mỡ

Nếu có mỡ trong phân có thể chỉ ra những vấn đề của ruột do không hấp thu được chất dinh dưỡng.

Kháng thể trong phân

Nếu có kháng thể trong phân có thể do sự xuất hiện của giadiar, cryptosporidium và E. histolytic - những kí sinh trùng gây tiêu chảy nặng.

Bình luận
Tin mới
  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

  • 05/02/2026

    Đăng ký tham gia tập huấn trực tuyến: Phòng chống tai nạn thương tích trong dịp Tết Nguyên đán

    Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm gia tăng các hoạt động giao thương, đi lại và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn thương tích (TNTT) trong đời sống hàng ngày.

  • 05/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

    Mùa lễ hội là dịp để mọi người quây quần, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui bên những bữa tiệc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia không kiểm soát trong những sự kiện này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Từ các bệnh lý mạn tính như xơ gan, bệnh tim mạch đến những tai nạn giao thông đáng tiếc, tác hại rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây tổn thất cho xã hội. Để tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn, việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Hãy là người uống có trách nhiệm !

  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

Xem thêm