Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Xét nghiệm phân phát hiện nguyên nhân gây tiêu chảy

Không may là tiêu chảy là một vấn đề khá nghiêm trọng. Sự phối hợp của gây mê, kháng sinh và thay đổi đáng kể chế độ ăn, thậm chí một số bệnh cũng có thể dẫn đến vấn đề về tiêu hóa, mà không thể giải quyết ngay lập tức được.

Với mỗi người mắc bệnh tiêu chảy mà bệnh không thể tự biến mất thì xét nghiệm có thể giúp tìm ra nguyên nhân của vấn đề.

Tiêu chảy là gì?

Nhiều người nghĩ tiêu chảy là phân lỏng.

Tiêu chảy thực ra là định nghĩa là đi ngoài phân lỏng từ 4 lần trở lên trong ngày. Tiêu chảy cấp có thể đi nhiều hơn 4 lần phân lỏng mỗi ngày và và kéo dài trong 14 ngày, trong khi tiêu chảy mạn kéo dài hơn 2 tuần. Phân lỏng thường đi kèm với đau bụng và cảm giác mệt.

Tại sao tiêu chảy lại nguy hiểm?

Tiêu chảy là phân có nhiều nước. Cơ thể không thể tạo phân bình thường, loại bỏ nước thừa ở ruột và tạo ra nhu động ruột. Thay vào đó, nước thừa vẫn sẽ được giữ trong phân, và ra khỏi cơ thể. Điều này dẫn đến mất điện giải, vitamin, chất khoáng và gây mất nước.

Ở nhiều nước khó tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, tiêu chảy có thể gây tử vong cho khoảng 5 triệu người mỗi năm, hầu hết là trẻ nhỏ. Thậm chí  khi tiếp cận được các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thì tiêu chảy mạn vẫn có thể gây suy kiệt và cần nhập viện để kiểm soát

Nhiều người cố kiểm soát tiêu chảy bằng cách không ăn hoặc không uống, khiến tình trạng trở nên trầm trọng hơn do mất nước và suy kiệt.

Nguyên nhân tiêu chảy

  • Thay đổi chế độ ăn
  • Chuẩn bị cho phẫu thuật
  • Thay đổi mức độ hoạt động thể chất
  • Tuyến giáp
  • Chất tạo ngọt nhân tạo
  • Thay đổi thuốc
  • Không dung nạp lactose
  • Sử dụng kháng sinh
  • Viêm ruột
  • Không hấp thu được chất dinh dưỡng
  • Nhiễm Clostridium Difficile

Điều trị

Tiêu chảy có thể dẫn đến suy dinh dưỡng, mất nước, đau nếu không điều trị. Bạn nên tìm kiếm sự điều trị nếu bạn mắc tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày, nếu bạn suy nhược hoặc choáng, có máu trong phân hoặc sốt cao trên 38 độ C.

Các xét nghiệm tiêu chảy

Để kiểm tra nguyên nhân gây tiêu chảy, có thể tiến hành xét nghiệm mẫu phân. Một lượng nhỏ phân được cho vào hộp vô trùng để tránh nhiễm khuẩn. Xét nghiệm có thể được tiến hành ở phòng khám hoặc phòng cấp cứu nếu tình trạng nguy hiểm

Cấy phân

Xét nghiệm này kiểm tra những vi sinh vật bình thường vốn không có mặt trong phân hoặc những vi sinh vật có mặt trong phân với số lượng quá lớn. Nuôi cấy sẽ xác định loại vi sinh vật nào xuất hiện và xác định xem liệu chúng có phải là nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy hay không

Chất độc của Clostridium Difficile

Clostridium Difficile là một vi khuẩn gây tiêu chảy mạn. Vi khuẩn này cùng với những vi khuẩn khác có thể xuất hiện bình thường trong ruột nhưng bắt đầu tăng số lượng sau điều trị với kháng sinh. Sự quá sản này gây nên tiêu chảy.

Trứng và kí sinh trùng

Xét nghiệm này sẽ xem xét dấu hiệu của kí sinh trùng sống trong ruột. Những kí sinh trùng này thường thấy ở những người ngoại quốc sống tại các quốc gia không có điều kiện vệ sinh thực phẩm và nước uống, những người đã từng đi qua những khu vực này, những người ăn thịt tái sẽ bị nhiễm kí sinh trùng và những người bơi trong nước bẩn.

Xét ngiệm này xem mẫu phân dưới kính hiển vi để tìm kí sinh trùng hoặc trứng của chúng.

Xét nghiệm máu trong phân

Xét nghiệm này quan sát xem phân có chứa máu nhưng không nhìn được bằng mắt thường hay không. Nó cũng xác định màu đỏ trong phân do máu hay do thức ăn có màu đỏ gây ra.

Phân mỡ

Nếu có mỡ trong phân có thể chỉ ra những vấn đề của ruột do không hấp thu được chất dinh dưỡng.

Kháng thể trong phân

Nếu có kháng thể trong phân có thể do sự xuất hiện của giadiar, cryptosporidium và E. histolytic - những kí sinh trùng gây tiêu chảy nặng.

Bình luận
Tin mới
  • 15/09/2026

    5 thói quen ăn uống phụ nữ tuổi 40 cần tránh để bảo vệ sức khỏe

    Chế độ ăn uống lành mạnh giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì năng lượng cho phụ nữ tuổi 40.

  • 15/09/2026

    Giảm đau do gout cấp nhanh chóng: Giải pháp từ chuyên gia

    Cơn gout (gút) cấp tính luôn là nỗi ám ảnh kinh hoàng đối với người bệnh bởi những cơn đau nhức dữ dội, bỏng rát bùng phát đột ngột vào ban đêm. Việc chịu đựng các khớp sưng tấy tột cùng không chỉ gây kiệt quệ về thể xác mà còn tiềm ẩn nguy cơ hủy hoại khớp nếu không được can thiệp kịp thời.

  • 14/09/2026

    5 thực phẩm khiến phụ nữ lão hóa nhanh và mất cân bằng nội tiết

    Một số thực phẩm ăn nhiều có thể khiến lão hoá da diễn ra nhanh do tác động tiêu cực đến làn da và cân bằng nội tiết.

  • 14/09/2026

    Phòng ngừa sốt xuất huyết: Chủ động hành động để bảo vệ gia đình

    Giai đoạn chuyển mùa hè thu với nền nhiệt cao và những cơn mưa rào liên tiếp là thời điểm lý tưởng để muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi, phát triển mạnh mẽ.

  • 13/09/2026

    7 loại dầu tự nhiên giúp chăm sóc da mùa thu

    Một số dầu tự nhiên có thể giúp chăm sóc da, nhưng cần lựa chọn phù hợp với từng loại da để hạn chế kích ứng.

  • 13/09/2026

    Xu hướng du lịch chữa lành xoa dịu tâm hồn

    Trong guồng quay hối hả của thời đại công nghệ, con người ngày càng đối mặt với nhiều áp lực tâm lý, tình trạng quá tải công việc và sự mệt mỏi kéo dài. Thực trạng này thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm những phương thức thư giãn chuyên sâu, nơi cá nhân có thể tạm thời rời xa thị thành để tìm lại sự bình an nội tại. Từ đó, du lịch chữa lành xuất hiện và nhanh chóng trở thành một giải pháp nhân văn, mở ra không gian giúp con người tái kết nối với bản thân và phục hồi sức khỏe một cách toàn diện.

  • 12/09/2026

    Uống Cold Brew có thực sự ít ảnh hưởng đến giấc ngủ?

    Cold Brew có vị dịu, ít đắng hơn cà phê pha nóng nên nhiều người cho rằng loại đồ uống này ít caffeine và ít ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vậy thực hư thế nào?

  • 12/09/2026

    Khủng hoảng "chuyển giao" từ mầm non lên Lớp 1 và cách cha mẹ đồng hành

    Bước vào lớp 1 là một bước ngoặt lớn, đánh dấu sự thay đổi toàn diện về tâm sinh lý và cách học tập, vui chơi của trẻ. Việc chuyển sang một môi trường hoàn toàn mới dễ khiến con bỡ ngỡ, đồng thời tạo ra không ít áp lực, lo lắng cho các bậc phụ huynh. Nếu cha mẹ thiếu sự chuẩn bị chu đáo hoặc chưa thực sự thấu hiểu tâm lý lứa tuổi, giai đoạn chuyển giao này có thể vô tình trở thành một cuộc khủng hoảng đối với đứa trẻ.

Xem thêm