Ung thư môi là gì?
Ung thư môi là sự phát triển ngoài tầm kiểm soát của các tế bào bất thường và hình thành nên những tổn thương hoặc khối u trên môi. Đây là dạng phổ biến nhất của ung thư miệng. Loại ung thư này phát triển trên những tế bào mỏng, phẳng được gọi là tế bào vảy – có mặt ở môi, miệng, lưỡi, má, xoang, họng, vòm miệng cứng và mềm.
Một số thói quen xấu như hút thuốc, uống rượu, ra nắng mà không bôi kem chống nắng, nhuộm da sẽ làm gia tăng nguy cơ bị mắc ung thư môi. Căn bệnh ung thư này hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện sớm.
Nguyên nhân gây ung thư môi
Theo Viện nghiên cứu răng hàm mặt quốc gia (National Institute of Dental and Craniofacial Research), hầu hết các trường hợp bị mắc ung thư miệng đều có liên quan đến nghiện rượu và nghiện thuốc lá nặng.
Tiếp xúc với ánh nắng mặt trời cũng là một yếu tố nguy cơ hàng đầu, đặc biệt với những người thường xuyên phải làm việc ngoài trời.
Những đối tượng có nguy cơ mắc ung thư môi
Thói quen hàng ngày cũng như phong cách sống của bạn có ảnh hưởng rất lớn đối với nguy cơ ung thư môi. Mỗi năm có hơn 36,000 người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư miệng. Các yếu tố có thể làm gia tăng nguy cơ đối với bệnh ung thư môi bao gồm:
Đa số các trường hợp ung thư miệng có liên quan chủ yếu đến sử dụng thuốc lá. Nguy cơ thậm chí còn tăng cao hơn đối với những người vừa hút thuốc vừa uống rượu so với những người chỉ sử dụng 1 trong 2.
Các triệu chứng của ung thư môi
- Xuất hiện các vết loét khó lành: thông thường, những vết loét trên môi thường có dạng cục, mảng trắng ở quanh môi hoặc những vị trí gần môi xung quanh miệng. Nó có thể cảnh báo bệnh ung thư nếu kéo dài trên 2 tuần không khỏi dù đã sử dụng thuốc và các biện pháp điều trị khác, dễ gây cảm giác đau đớn và khiến người bệnh khó khăn khi nhai, nuốt.
- Xuất hiện khối u: những khối u này không chỉ xuất hiện trên môi mà còn có thể hình thành ở bất kỳ vị trí nào trong khoang miệng, cổ họng. Vì vậy, nếu sờ thấy hoặc cảm nhận hay nhìn thấy khối u ở môi hay khoang miệng, bạn nên sớm đi bệnh viện kiểm tra sinh thiết để phát hiện sớm bệnh ung thư môi.
- Thay đổi màu sắc da: khi các tế bào ung thư môi phát triển thì vùng da môi có thể chuyển sang màu nhợt hơn hoặc đen sạm lại.
- Da môi có thể chuyển sang dạng thô dày hoặc xơ cứng, thậm chí có triệu chứng chảy máu ở vết loét hoặc tại vết loét không lành trên môi.
- Có cảm giác tê đau, ngứa hoặc những cảm giác bất thường trên môi không rõ lý do cũng có thể là nguyên nhân cảnh báo bệnh ung thư môi.
Triệu chứng của bệnh ung thư môi không chỉ xuất hiện ở môi mà còn có thể bắt gặp ở những vị trí khác nhau trên cơ thể như sưng hàm, sưng hạch, sụt cân không rõ nguyên nhân.
Chẩn đoán
Bác sỹ sẽ tiến hành thăm khám lâm sàng tại môi và các phần khác của miệng để phát hiện những tổn thương bất thường. Bác sỹ cũng sẽ hỏi bạn về:
Nếu nghi ngờ ung thư môi, bác sỹ có thể yêu cầu thực hiện thủ thuật sinh thiết để xác nhận chẩn đoán. Trong trường hợp xác nhận là ung thư môi, bạn sẽ cần thực hiện một loạt các xét nghiệm khác để xác định giai đoạn tiến triển của bệnh, xem bệnh đã di căn đến các cơ quan khác hay chưa.
Điều trị
Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị là một vài phương pháp điều trị được áp dụng đối với ung thư môi. Một số lựa chọn khác bao gồm miễn dịch trị liệu và trị liệu gien.
Cũng như các bệnh ung thư khác, điều trị ung thư môi phụ thuộc vào giai đoạn tiến triển của bệnh (bao gồm cả kích thước khối u) và sức khỏe của người bệnh.
Nếu khối u nhỏ thì có thể phẫu thuật để loại bỏ. Nếu khối u lớn hay ở giai đoạn muộn, xạ trị và hóa trị có thể được sử dụng để làm thu nhỏ khối u trước khi phẫu thuật để giảm tái phát.
Việc từ bỏ thuốc lá trước khi điều trị có thể giúp cải thiện kết quả điều trị.
Các biến chứng của ung thư môi
Nếu không được điều trị, khối u tại môi có thể di căn đến các phần khác của miệng và lưỡi cũng như các bộ phận xa hơn và gây khó khăn trong điều trị.
Ngoài ra, việc điều trị ung thư môi có thể gây cản trở những sinh hoạt bình thường và gây ra mất thẩm mỹ trên khuôn mặt. Những người phải phẫu thuật loại bỏ khối u trên môi thường gặp khó khăn khi nói chuyện, nhai, nuốt.
Phẫu thuật cũng có thể gây ra những biến dạng trên môi và mặt. Một số người cần phải được điều trị với cả những nhà trị liệu về giọng nói để cải thiện khả năng nói chuyện hoặc bác sỹ phẫu thuật tạo hình để chỉnh lại thẩm mỹ trên khuôn mặt.
Một số tác dụng phụ của hóa trị và xạ trị bao gồm:
Triển vọng điều trị
Ung thư môi hoàn toàn có thể chữa khỏi được. Nguyên nhân là do môi là cơ quan rất dễ nhìn thấy được tổn thương và có thể phát hiện được bệnh sớm, điều trị kịp thời. Tỷ lệ sống sót mà không tái phát bệnh sau 5 năm là trên 90%.
Nếu bạn đã từng bị ung thư môi trong quá khứ thì nguy cơ mắc một số bệnh ung thư khác của bạn sẽ tăng lên như ung thư đầu, cổ hay miệng. Sau khi kết thúc điều trị bệnh ung thư môi, bạn nên đi khám bác sỹ định kỳ để kiểm tra tình hình sức khỏe thường xuyên.
Phòng bệnh ung thư môi
Ung thư môi có thể phòng tránh được bằng cách tránh hút các loại thuốc lá, hạn chế tiêu thụ quá nhiều rượu, hạn chế tiếp xúc quá lâu với ánh nắng mặt trời, đặc biệt không nên sử dụng giường nhuộm da.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.