Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

U xơ tuyến tiền liệt Khi nào nên mổ?

Có rất ít mối liên hệ giữa các triệu chứng của u xơ tuyến tiền liệt với ung thư tuyến tiền liệt

Trong u xơ tuyến tiền liệt (UXTTL), tuyến tiền liệt tăng kích thước và ép vào niệu đạo và bàng quang, gây khó khăn cho tiểu tiện. Nó gây nên triệu chứng tiểu ngập ngừng, tiểu nhiều lần, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn tiết niệu và tiểu khó. Có rất ít mối liên hệ giữa các triệu chứng của u xơ tuyến tiền liệtvới ung thư tuyến tiền liệt.

 


U xơ tuyến tiền liệt không phải là bệnh lý ác tính mà là sự phì đại lành tính của TTL xảy ra ở nam giới lớn tuổi, do đó còn gọi là phì đại TTL lành tính.Tuyến tiền liệt (TTL) là một cơ quan nhỏ có kích thước khoảng 2cm đường kính, nằm dưới bàng quang (nơi chứa đựng nước tiểu) và bao bọc xung quanh niệu đạo (là ống dẫn nước tiểu ra khỏi bàng quang). Chính vì tuyến bao quanh niệu đạo nên nếu bị phì đại tuyến tiền liệt sẽ gây cản trở dòng nước tiểu từ bàng quang ra niệu đạo; làm xuất hiện các triệu chứng rối loạn về tiểu tiện (đái khó, tia nước tiểu yếu, đái dắt, đái đêm nhiều lần...). Nếu nặng có thể gây bí đái mạn tính dẫn đến viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu thậm chí suy thận. Người bệnh thường đến khám khi xuất hiện các triệu chứng về rối loạn tiểu tiện hoặc bí đái cấp tính.

U xơ tuyến tiền liệt nhìn chung thường bắt đầu vào độ tuổi trung niên ở người đàn ông, tiến triển từ từ và thường chỉ gây ra triệu chứng sau 50 tuổi. Theo thống kê ở Việt Nam hiện nay có tới 45-70% số nam giới trong độ tuổi từ 45-75 mắc căn bệnh này, tuổi càng cao thì tỷ lệ mắc bệnh càng lớn. Còn tại Hoa Kỳ có hơn một nửa đàn ông độ tuổi từ 60-70 và khoảng 90% ở độ tuổi từ 70-90 có triệu chứng của u xơ tuyến tiền liệt.

Làm thế nào để phát hiện u xơ tuyến tiền liệt?

Để phát hiện tuyến tiền liệt, thông thường nhất là áp dụng phương pháp siêu âm và thăm khám TTL qua đường hậu môn. Ngoài ra còn có các phương pháp thăm dò hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính, chụp cộng hưởng từ hạt nhân... Nhưng siêu âm là phương pháp phổ thông và tiện dụng nhất, người bệnh cần nhịn tiểu để cho bàng quang căng to thì đánh giá TTL mới chính xác được. Siêu âm không những đánh giá về mặt hình thể mà còn giúp đánh giá được khối lượng TTL, kích thước, tính chất (âm đồng đều hay không đồng đều...) và đo được lượng nước tiểu tồn dư trong bàng quang (sau khi người bệnh đi tiểu hết) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh.

Cắt lạnh và cắt đốt u xơ tuyến tiền liệt tại BVTW Huế.

Cắt lạnh và cắt đốt u xơ tuyến tiền liệt tại BVTW Huế.

Vậy điều trị và theo dõi tuyến tiền liệt như thế nào?

Không phải tất cả bệnh nhân bị tuyến tiền liệt đều phải điều trị. Những người không bị ảnh hưởng nhiều bởi các triệu chứng của tuyến tiền liệt thì thường không điều trị nhưng phải được kiểm tra định kỳ để xem tình trạng bệnh có trở nên xấu đi hay không, đặc biệt cần xét nghiệm PSA để xem có bị ung thư tuyến tiền liệt hay không mà xử trí kịp thời.

Điều trị nội khoa: Với những người có triệu chứng rối loạn về tiểu tiện ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày thì trước mắt phải điều trị nội khoa. Các thuốc được sử dụng phổ biến nhất hiện nay là thuộc nhóm ức chế alpha 1 có tác dụng làm giãn cơ trơn thành mạch, TTL và cổ bàng quang giúp làm giảm bớt tình trạng tắc nghẽn niệu đạo do phì đại TTL. Ví dụ: alfuzosin, terazosin, doxazosin... Các thuốc ức chế alpha 1 không làm “tiêu” bướu mà chỉ giúp tiểu dễ do cổ bàng quang và niệu đạo dễ mở rộng khi đi tiểu. Thuốc này cũng làm giãn một số cơ vòng khác trong cơ thể và gây tác dụng phụ như giảm huyết áp. Chưa có thuốc nào được chứng minh là làm bướu nhỏ đi. Ngoài ra còn một số thuốc khác như các thuốc kháng androgen như ức chế men 5-alpha reductase như finasteride (proscar) và dutasteride thường được dùng phối hợp với thuốc trên để làm giảm triệu chứng. Tác dụng phụ của thuốc bao gồm giảm ham muốn tình dục, các vấn đề về cương dương hay phóng tinh.

Điều trị bằng ngoại khoa hầu như là để giảm triệu chứng. Hiện nay phổ biến nhất là áp dụng phương pháp cắt bỏ TTL bằng nội soi qua đường niệu đạo. Khi TTL quá to, không sử dụng được phương pháp cắt nội soi thì phải mổ bóc tuyến tiền liệt. Ở phương pháp này, bác sĩ rạch một đường ở bụng hay giữa bìu và hậu môn để lấy đi mô TTL. 

TS. Nguyễn Hải - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

  • 12/11/2026

    Hội chứng dị ứng miệng (OAS) khi ăn trái cây sống

    Nhiều người thường cảm thấy ngứa rát môi, sưng nhẹ lưỡi hoặc ngứa cổ họng ngay khi cắn một miếng táo, đào, dưa hấu hay dưa chuột sống. Đây không phải là ngộ độc thực phẩm mà là biểu hiện của Hội chứng dị ứng miệng (OAS) - một phản ứng chéo kỳ lạ giữa phấn hoa và thực phẩm.

Xem thêm