Triệu chứng cảm lạnh ở trẻ sơ sinh

Có hơn 200 loại virus được biết là nguyên nhân gây ra cảm lạnh thông thường và rất có thể con bạn sẽ sớm gặp phải một trong các loại virus này. Trẻ sơ sinh có hệ thống miễn dịch chưa trưởng thành, khiến chúng ít có khả năng chống lại vi trùng giống như những virus gây ra bệnh cảm lạnh thông thường. Hầu hết trẻ sơ sinh bị cảm lạnh từ 8 - 10 lần trước khi lên 2 tuổi.

Tin tốt là hầu hết các bệnh cảm lạnh ở trẻ sơ sinh đều không cần điều trị và sẽ không tiến triển thành bất cứ điều gì nghiêm trọng. Mặc dù không ai muốn nhìn thấy con mình bị ốm, nhưng việc tiếp xúc với virus như cảm lạnh thông thường có thể là một lợi ích đối với hệ thống miễn dịch của con bạn. Cơ thể trẻ sẽ nhận ra và khởi động một cuộc tấn công chống lại mầm bệnh trong lần xâm nhập tiếp theo.

Triệu chứng cảm lạnh ở trẻ sơ sinh

Các triệu chứng của cảm lạnh ở trẻ sơ sinh rất giống với các triệu chứng bạn sẽ thấy ở người lớn. Chúng bao gồm:

• Chảy nước mũi (chất nhầy có thể trong hoặc vàng/xanh lá cây)
• Ho
• Hắt xì
• Ăn mất ngon
• Khó chịu (bạn có thể nhận thấy trẻ khóc nhiều hơn hoặc có vẻ quấy khóc)
• Khó bú (do nghẹt mũi)
• Sốt, thường là sốt nhẹ

Các triệu chứng thường lên đến đỉnh điểm vào ngày thứ hai hoặc thứ ba của đợt cảm lạnh, sau đó giảm dần trong 10 - 14 ngày tiếp theo.

Cúm

Mặc dù cúm có một số triệu chứng giống với cảm lạnh thông thường, nhưng nó có xu hướng xuất hiện nhanh chóng và khiến trẻ cảm thấy ốm nặng hơn. Một số triệu chứng cúm cần theo dõi bao gồm:

• Sổ mũi/nghẹt mũi
• Ho
• Nôn mửa
• Bệnh tiêu chảy
• Sốt (trên 38 độ C)
• Quấy khóc
• Lúc nào cũng buồn ngủ

Đọc thêm bài viết: Trẻ sơ sinh nên được bổ sung vitamin gì?

Bệnh ho gà

Ở trẻ sơ sinh, ho gà có thể là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp có khả năng đe dọa tính mạng. Nó gây ra bởi một loại vi trùng có tên Bordetella pertussis lây lan qua ho và hắt hơi của những người bị nhiễm bệnh. Bệnh ho gà rất dễ lây lan. 8 trong số 10 người không có miễn dịch tiếp xúc với mầm bệnh sẽ bị nhiễm bệnh.

Nhiễm trùng xảy ra ở trẻ nhỏ có thể dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng. Khoảng 25% trẻ sơ sinh được điều trị ho gà sẽ bị viêm phổi và 1% - 2% sẽ tử vong. Các triệu chứng ho gà có thể phát triển từ 5 ngày đến 3 tuần sau khi tiếp xúc với mầm bệnh và ít nhất là ở giai đoạn đầu, có xu hướng trông rất giống cảm lạnh thông thường. Các triệu chứng ban đầu bao gồm:

• Sổ mũi
• Ho nhẹ (mặc dù một số trẻ bị ho gà hoàn toàn không ho)
• Sốt nhẹ
• Ngưng thở (ngừng thở ngắn)

Các triệu chứng muộn hơn bao gồm:

• Ho dữ dội: Ho có xu hướng khan.
• Thở hổn hển: Trong khi người lớn và trẻ lớn hơn tạo ra âm thanh “khụ khụ” khi hít vào sau khi ho, thì trẻ nhỏ không đủ sức để tạo ra âm thanh đó, mặc dù chúng sẽ cố gắng hít thở không khí.
• Nôn trong hoặc sau khi ho
• Mệt mỏi

Viêm thanh khí phế quản

Viêm thanh khí phế quản là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên do cùng một loại virus gây ra cảm lạnh thông thường. Khi một cơn ho được đẩy qua đường hô hấp sưng tấy và chật hẹp, âm thanh giống như tiếng sủa của hải cẩu được tạo ra. Bệnh viêm thanh khí phế quản thường thấy nhất vào mùa đông và ở trẻ em từ 3 tháng đến 5 tuổi. Hầu hết các trường hợp bệnh viêm thanh khí phế quản xảy ra ở trẻ khoảng 2 tuổi.

Các triệu chứng của bệnh viêm thanh khí phế quản bao gồm:

• Sổ mũi
• Nghẹt mũi
• Ho ông ổng
• Sốt
• Tiếng huýt sáo khi trẻ hít vào (gọi là thở rít)

Virus hợp bào hô hấp (RSV)

Virus hợp bào hô hấp gây ra một căn bệnh giống như cảm lạnh. Ở trẻ dưới 6 tháng, nó có thể nguy hiểm. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm tiểu phế quản (một bệnh nhiễm trùng gây sưng tấy đường dẫn khí nhỏ của phổi, dẫn đến các vấn đề về hô hấp) và viêm phổi ở trẻ em dưới 1 tuổi. Hầu hết trẻ em sẽ bị nhiễm RSV khi lên 2 tuổi.

Ở trẻ lớn hơn và người lớn, RSV tạo ra nhiều triệu chứng giống như cảm lạnh thông thường. Nhưng ở trẻ nhỏ, các triệu chứng hơi khác một chút. Các triệu chứng bạn có thể thấy là:

• Cáu gắt
• Thờ ơ (thiếu năng lượng)
• Các vấn đề về hô hấp

Đọc thêm bài viết: Làm gì khi trẻ sơ sinh không tăng cân?

Viêm phổi

Viêm phổi là tình trạng viêm phổi có thể do nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Sưng phổi đi kèm với viêm phổi có thể gây khó thở. Trẻ nhỏ (dưới 1 tháng) thường không ho do viêm phổi, nhưng trẻ lớn hơn thì có. Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• Cáu gắt
• Càu nhàu
• Thở nhanh
• Lồng ngực co rút lại (ngực kéo vào trong khi em bé đang thở)

Nguyên nhân

Cảm lạnh là do virus (chứ không phải vi khuẩn) gây ra, trong đó virus mũi là thủ phạm phổ biến nhất. Các loại virus khác có thể gây cảm lạnh là virus hợp bào hô hấp, virus á cúm ở người, adenovirus, virus corona thông thường và siêu virus metapneum ở người.

Virus lây lan qua các giọt bắn ra khi người bị nhiễm bệnh ho và hắt hơi. Ngay cả nói và cười cũng có thể giải phóng các giọt bắn. Nếu em bé của bạn hít phải những hạt đó, chạm vào bề mặt nơi chúng rơi xuống hoặc không may để những giọt nhỏ đọng lại trong mắt, miệng hoặc mũi, trẻ có thể bị nhiễm bệnh.

Điều trị

Hầu hết các bệnh cảm lạnh ở trẻ sơ sinh đều không nghiêm trọng và không cần điều trị y tế (nhưng hãy cho trẻ tới gặp bác sĩ nếu bạn có bất kỳ lo lắng nào). Vì cảm lạnh là do virus chứ không phải vi khuẩn gây ra nên thuốc kháng sinh sẽ không hiệu quả. Tuy nhiên, khoảng 5% - 10% trẻ em sẽ bị nhiễm trùng thứ cấp do vi khuẩn, chẳng hạn như viêm tai, có thể cần điều trị bằng kháng sinh.

Những điều khác cần lưu ý:

Không sử dụng thuốc hạ sốt, chẳng hạn như acetaminophen dành cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 3 tháng tuổi mà không hỏi ý kiến của bác sĩ trước. Nếu trẻ bị sốt, trẻ cần được đánh giá y tế. Không sử dụng thuốc cảm và thuốc ho không kê đơn cho trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 6 tuổi. Bởi chúng chưa được chứng minh là có hiệu quả và chúng có thể gây ra một số tác dụng phụ nghiêm trọng cho trẻ.

Đừng cho trẻ uống aspirin (thậm chí là aspirin dành cho trẻ nhỏ) mà không hỏi ý kiến của bác sĩ trước. Việc sử dụng aspirin ở trẻ em và thanh thiếu niên có liên quan đến một căn bệnh nghiêm trọng và đôi khi đe dọa đến tính mạng được gọi là hội chứng Reye.

Biện pháp khắc phục tại nhà

Mặc dù bạn không thể chữa khỏi bệnh cảm lạnh cho trẻ sơ sinh, nhưng bạn có thể giúp giảm bớt các triệu chứng, bao gồm:

• Nhỏ một hoặc hai giọt nước muối sinh lý vào mỗi lỗ mũi và sau đó hút chất nhầy ra ngoài bằng bóng cao su. Điều này có thể làm giảm nghẹt mũi và giúp ích cho trẻ trước khi cho ăn.
• Đặt máy tạo độ ẩm phun sương mát trong phòng của con bạn để giúp làm giảm tắc nghẽn trong phổi và mũi của trẻ. Đảm bảo vệ sinh máy tạo độ ẩm theo hướng dẫn của nhà sản xuất để ngăn chặn sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn gây kích ứng phổi.
• Cố gắng duy trì lượng nước uống của trẻ. Đối với trẻ sơ sinh, cho trẻ bú mẹ hoặc sữa công thức. Đối với trẻ trên 6 tháng tuổi, bạn có thể cho trẻ uống nước.
• Ngồi với trẻ khoảng 15 phút trong phòng tắm ướt (bật nước nóng trong phòng tắm và đóng cửa phòng tắm). Điều này có thể giúp giảm tắc nghẽn. Hãy nhớ luôn để mắt đến trẻ. Ngoài ra, hãy giữ khoảng cách an toàn giữa trẻ với nước nóng.

Không bao giờ cho trẻ sơ sinh dưới 1 tuổi uống mật ong. Việc này có nguy cơ gây ngộ độc ở trẻ sơ sinh - một bệnh đường tiêu hóa nghiêm trọng do bào tử vi khuẩn gây ra. Mật ong đôi khi được dùng để làm dịu cơn ho ở trẻ lớn và người lớn.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Trong khi hầu hết trẻ sơ sinh hồi phục hoàn toàn sau khi bị cảm lạnh, nhiễm trùng có thể leo thang thành các tình trạng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như viêm phổi. Cho trẻ tới gặp bác sĩ nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

• Khó thở (chú ý thở nhanh, thở khò khè, co rút hoặc mặt/môi tái xanh)
• Nôn mửa
• Sốt (dưới 2 tháng tuổi)
• Ăn mất ngon
• Các triệu chứng không thuyên giảm và kéo dài hơn 10 ngày

Phòng ngừa

Cách tốt nhất để bảo vệ con bạn khỏi các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như cảm lạnh và cúm là thực hành vệ sinh cá nhân tốt, tránh xa những người mà bạn biết đang bị bệnh và tiêm vaccine thích hợp cho bản thân và con bạn. Các bước bao gồm:

• Luôn che miệng khi hắt hơi hoặc ho bằng khăn giấy hoặc nếu thiếu thì dùng cánh tay của bạn.
• Rửa tay bằng xà phòng và nước trước và sau khi bế em bé - và đặc biệt là sau khi bạn hắt hơi hoặc ho. Yêu cầu những người thân xung quanh cũng làm như vậy.
• Làm sạch các bề mặt và đồ chơi bé thường xuyên chạm vào.
• Tiêm vaccine cúm, tiêm phòng cho con bạn nếu trẻ trên 6 tháng tuổi và yêu cầu tất cả những người chăm sóc trẻ và các thành viên khác trong gia đình cũng tiêm phòng cúm.
• Cân nhắc việc cho con bú. Sữa mẹ chứa các kháng thể có thể giúp trẻ chống lại một số bệnh nhiễm trùng, bao gồm cả những bệnh mà bạn có thể đã tiếp xúc. Nó cũng có các đặc tính giúp kích thích hệ thống miễn dịch của trẻ.
• Dự phòng bằng palivizumab: palivizumab là một kháng thể đơn dòng giúp ngăn ngừa các bệnh đường hô hấp dưới nghiêm trọng ở trẻ sinh non và trẻ đủ điều kiện có nguy cơ nhiễm RSV cao. Khuyến nghị dự phòng mỗi tháng một lần trong mùa RSV.

Kết luận

Nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm lạnh thường gặp ở trẻ sơ sinh. Hệ thống miễn dịch của trẻ chưa được phát triển đầy đủ, điều này khiến trẻ khó chống lại những mầm bệnh này. Hầu hết trẻ nhỏ, kể cả trẻ sơ sinh, sẽ hồi phục hoàn toàn. Nhưng điều quan trọng là phải cảnh giác với các dấu hiệu, chẳng hạn như sốt, khó thở và những cơn ho dữ dội. Đây là tất cả các dấu hiệu báo hiệu trẻ đang cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Bổ sung vitamin sẽ giúp bé tăng trưởng và phát triển bình thường. Để bổ sung vitamin đúng cách cho bé, hãy liên hệ với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678 để được tư vấn chế độ ăn chay khoa học bởi các chuyên gia đầu ngành.