Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trị ho hiệu quả cho trẻ trong mùa đông không cần dùng thuốc

Vào mùa đông những ngày lạnh hiện tượng ho luôn xảy ra với nhiều người, nhất là những ngày có thời tiết giao mùa, và ngoài chữa ho bằng tây y thì theo Đông y, Y học cổ truyền cũng có rất nhiều phương pháp chữa ho hiệu quả mà không lo tác dụng của thuốc.

Trị ho hiệu quả cho trẻ trong mùa đông không cần dùng thuốc

TS. Đậu Xuân Cảnh - Giám đốc Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam gợi ý một số cách trị ho cho trẻ nhỏ theo y học cổ truyền, cha mẹ có thể tham khảo áp dụng.

Chanh đào mật ong

Bài thuốc này rất hữu hiệu trong việc chữa ho, khi bị ho chỉ cần ngậm 1 lát chanh đào vào buổi sáng hay trong ngày, mỗi ngày 2 đến 3 lần, hiện tượng ho sẽ đỡ, và lưu ý là phương pháp này không áp dụng cho trẻ dưới 2 tuổi, vì trẻ em dưới 2 tuổi dùng mật ong sẽ ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa của các bé.

Cha mẹ nào chưa biết cách ngâm thì có thể tham khảo cách ngâm sau đây: chanh đào 1kg, mật ong 1 lít, đường phèn 0.5 kg, tốt nhất là bạn dùng mật ong rừng, hiệu quả sẽ tốt hơn.

Đầu tiên bạn mua bình thủy tinh, bạn rửa sạch chanh đào, rồi ngâm 30p mới nước muối để sạch sẽ không sợ thuốc sâu, sau đó bạn bỏ cuống, cắt lát mỏng, bạn cho chanh đào vào bình thủy tinh, cứ 1 lớp mỏng chanh đào thì bạn rắc 1 lớp đường phèn, sau đó đổ mật ong lên, và làm tuần tự như vậy cho đến khi hết chanh, hết đường phèn và hết mật ong. Trên cùng bạn dùng vỉ nén đè lên để chanh không bị mốc và không bị nổi lên, sau cùng đậy nắp thủy tinh, và để nơi thoàng mát.

Bài thuốc này dùng cho cả người già, người lớn và người trẻ em trên 2 tuổi, nên bạn hãy dự trữ một bình chanh đào ở nhà nhé! Chanh đào mật ong bảo quản được rất lâu nên bạn yên tâm không lo hỏng nhé!

Lá xương sông chữa ho cũng rất hiệu quả

Bài thuốc này rất là hiệu quả nhưng hơi khó uống và trẻ em uống thường sợ và dễ bị trớ. Bài thuốc như sau: búp non của lá xương sông bạn hấp cách thủy lên, nếu khó uống bạn có thể cho chút đường, và đạt hiệu quả tốt hơn thì bạn cho cả lá hẹ vào hấp cùng, mỗi lần uống 1 chén khoảng 100ml và ngày uống 3 lần, triệu chứng ho sẽ giảm

Theo y học cổ truyền: từ xa xưa đã có rất nhiều phương thuốc thảo dược tự nhiên để điều trị ho. Một số bài thuốc đơn giản được làm từ cây lá Hẹ, Cam hấp, hạt Chanh, quả Quất (Tắc) chưng đường phèn được sử dụng để điều trị ho rất hiệu quả.

• Cây Hẹ còn gọi là Phỉ tử, Cửu thái, Dã cửu..., tên khoa học Allium odorum L. thuộc họ Hành tỏi Liliaceae. Hẹ được trồng ở nước ta để làm rau và làm thuốc từ nhiều năm nay. Theo Đông y, Hẹ có vị cay, ngọt, tính âm có tác dụng bổ Can - Thận, làm ấm lưng gối, dùng trị tiểu lắt nhắt nhiều lần, đái són, mộng tinh. Hẹ không cay nóng quá nên trẻ em sử dụng khá an toàn.

• Quả Quất (quả Tắc) tên khoa học là Fortunella japonica (Thunb.) Swingle (Citrus japonica Thunb.), thuộc họ Cam Rutaceae. Theo quan điểm Đông y, quả Quất có vị chua, ngọt, tính bình, không độc, tác dụng làm khoan khoái, dễ chịu lồng ngực, cầm ho, mát phế, khai uất, trừ đờm. Theo dược lý y học hiện đại quả Quất chứa nhiều vitamin A, c, B1, B11 và calci, phosphor, kali, kẽm..., có tác dụng làm giảm cholesterol, bền thành mạch, có lợi cho người huyết áp cao; có tác dụng chống viêm, long đờm giảm ho, bình suyễn, kháng khuẩn và kháng virus.

 Đường phèn theo y học cổ truyền có vị ngọt, thanh, tác dụng bổ Tỳ khí, điều hòa các vị thuốc, dẫn thuốc vào Tỳ Vị. Đường phèn được dùng làm thuốc bổ trong những tình trạng suy nhược cơ thể, ăn uống kém, đoản hơi, ngoài ra còn dùng nhiều trong bào chế thuốc.

Một số bài thuốc trị ho đơn giản từ dược liệu

Bài 1: Quả Quất, Hẹ chưng đường phèn:

Dùng 3-4 quả Quất chín, 20g Hẹ, 10g đường phèn. Quất rửa sạch, cắt ngang bỏ hạt. Cho Quất vào chén sứ, hoặc chén sành, cho đường phèn và Hẹ vào trộn chung (có thể không dùng Hẹ), chưng cách thủy khoảng 15 - 20 phút. Sau đó lấy ra dầm nhuyễn, vắt lấy nước uống, có thể pha loãng với ít nước đun sôi để nguội cho dễ uông. Mỗi ngày uống 2 lần, trong 3 - 5 ngày, có thể tới 7 ngày.

Bài 2 : Quả Quất hấp mật ong (trẻ dưới 1 tuổi dùng đường phèn thay mật ong):

Dùng 2 - 3 quả Quất rửa sạch, cho vào chén, nghiền nát, cho thêm một chút mật ong rồi đem hấp trong 15 - 20 phút, lấy ra để nguội, pha thêm một chút nước ấm (nếu cần) rồi chia uống vài lần trong ngày. Để tăng thêm công hiệu, có thể hấp Quất và mật ong cùng với hoa Hồng bạch 5g, hạt Chanh 5g hoặc lá Hẹ 5g hoặc Xuyên bối mẫu 3g tán vụn hoặc hoa Đu đủ đực 8g.

Bài 3: Hạt chanh hấp đường phèn

Dùng 10 hạt Chanh giã nhuyễn, trộn với 2 thìa cà phê đường phèn và 1 thìa nước lọc, rồi đem hấp cách thủy (hoặc hấp trong nồi cơm vừa cạn nước). Hấp cho đến khi nước sôi hoặc cơm chín là dùng được, mỗi lần uống 1 thìa cà phê, 4 – 6 lần trong ngày.

Đối với trẻ em có thể dùng giảm bớt một nửa liều lượng so với người lớn hoặc dùng nước hỗn hợp đã hấp nóng này cho bé uống mỗi lần 1 -2 thìa cà phê, bé sẽ rất nhanh giảm ho và tiêu đờm.

Cần lưu ý, người bị ho có đờm nên uống nhiều nước mỗi ngày, tránh ở môi trường khô và lạnh, tránh các yếu tố gây kích thích như khói thuốc, khói than, bụi, mùi khí lạ, ăn uống đồ quá nóng, nên giữ ấm cổ, ngực. Nếu có thể nên kết hợp xông hơi nóng bằng các loại lá có tinh dầu như Bạc hà, Khuynh diệp… sẽ giúp làm loãng chất nhày, chất đờm đặc giúp khạc đờm dễ hơn. Nên nghỉ ngơi, ăn, uống các loại quả như chanh, cam giúp bổ sung vitamin C để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

Tuy nhiên nếu tình trạng ho không bớt hoặc bệnh diễn tiến nặng cần đến những cơ sở y tế khám chuyên khoa hô hấp để có phương pháp điều trị phù hợp.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hiệu quả chữa ho cho trẻ em của Mật ong

TS. Đậu Xuân Cảnh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 24/02/2026

    Hồi phục sức khỏe sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian quan trọng trong văn hóa người Việt, nhưng cũng là thời điểm gây ra những xáo trộn lớn về nhịp sinh học, chế độ dinh dưỡng và thói quen vận động. Những thay đổi đột ngột này dẫn đến hội chứng "mệt mỏi hậu kỳ nghỉ", làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ tái phát các bệnh lý mạn tính.

  • 23/02/2026

    U xơ tử cung có gây hiếm muộn không?

    Thực tế một số trường hợp vô sinh hoặc chậm có thai khi đi khám phát hiện mắc u xơ tử cung. Vậy có phải tất cả bệnh nhân mắc u xơ tử cung đều khó có thai hay không?

  • 23/02/2026

    Lên kế hoạch tập luyện cho năm mới: Đặt mục tiêu và thực hiện hiệu quả

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để bắt đầu hành trình cải thiện sức khỏe và vóc dáng thông qua việc xây dựng một kế hoạch tập luyện khoa học. Việc tập luyện không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện sức bền tim mạch mà còn mang lại lợi ích lâu dài như giảm nguy cơ bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống và cải thiện tâm trạng. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu sức khỏe, việc thiết lập một kế hoạch cụ thể, phù hợp với nhu cầu cá nhân và duy trì thói quen tập luyện là điều tối quan trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách lập kế hoạch tập luyện hiệu quả, từ việc xác định mục tiêu đến cách duy trì động lực lâu dài.

  • 22/02/2026

    Những tác hại kinh hoàng với sức khoẻ khi dùng thực phẩm bẩn

    Thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, kém vệ sinh là một trong những nguyên nhân chính gây ra các bệnh đường tiêu hóa, ung thư, dậy thì sớm, thai dị tật... và gây nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khoẻ.

  • 22/02/2026

    Tầm soát sức khỏe định kỳ: Đầu tư cho một năm mới an lành và hạnh phúc

    Năm mới là thời điểm lý tưởng để thiết lập mục tiêu mới cho bản thân, trong đó sức khỏe toàn diện của bản thân và gia đình là yếu tố thiết yếu và là tài sản quý giá nhất, tạo nền tảng cho niềm vui và thành công. Để có sức khỏe tốt, việc chủ động phòng bệnh thông qua tầm soát sức khỏe định kỳ là một khoản đầu tư thông minh và quan trọng bậc nhất. Bài viết này sẽ phân tích tầm quan trọng, lợi ích cụ thể và các bước thực hiện tầm soát sức khỏe hiệu quả, giúp bạn đón một năm mới khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng.

  • 21/02/2026

    Thảo mộc và trà – Sự hòa hợp tự nhiên trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe toàn diện

    Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, xu hướng tìm về các giá trị tự nhiên như một giải pháp bền vững để chăm sóc sức khỏe. Trong số đó, sự kết hợp tinh tế giữa thảo mộc và trà không chỉ đơn thuần tạo nên một thức uống giải khát, mà còn là giải pháp "thanh nhiệt", cân bằng cơ thể dựa trên nền tảng y học cổ truyền.

  • 21/02/2026

    Giải đáp 10 câu hỏi cấp bách về thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh

    Ngày càng nhiều phụ nữ nhận thức rõ và quan tâm tìm hiểu về tầm quan trọng của thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đối với cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

  • 21/02/2026

    5 loại thực phẩm chức năng và thuốc cần tránh dùng chung với sữa

    Sữa là thức uống tốt cho sức khỏe của nhiều người, nhưng không phải lúc nào cũng là lựa chọn tốt nhất khi dùng một số loại thuốc và thực phẩm chức năng. Sữa chứa canxi, protein (casein) và chất béo có thể liên kết hoặc trung hòa một số chất dinh dưỡng và thuốc. Những tương tác này có thể làm chậm quá trình hấp thụ, giảm lượng chất bổ sung mà cơ thể có thể sử dụng hoặc làm thay đổi hiệu quả của thuốc.

Xem thêm