Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trẻ ít nói có phải tự kỷ?

Nhiều cha mẹ lo sợ khi con nói được ít từ hơn so với trẻ cùng tháng tuổi và nghi ngờ bé tự kỷ. Tuy nhiên, phụ huynh không nên quá lo lắng và đánh đồng những biểu hiện, hành vi của chậm nói đơn thuần và chậm nói do tự kỷ.

Trẻ ít nói có phải tự kỷ?

Những mốc phát triển về ngôn ngữ bé cần đạt được

- 0-3 tháng: Âm thanh ban đầu mẹ nghe được chỉ là tiếng khóc, dần dần sẽ là âm thanh thực sự phát ra từ cổ họng. Trẻ 3 tháng biết cười, phản xạ khi người xung quanh nói chuyện.

- 3-6 tháng: Bé biết nói các âm "ba", "ma" hoặc phát ra những âm thanh khác nhau khi diễn tả những cảm giác khác nhau.

- 6-9 tháng: Bé biết lặp từ "baba", "mama", "tata"..., la hét để tạo sự chú ý, cười và ê a khi nhận ra người quen.

- 9-12 tháng: Âm thanh kéo dài hơn đi kèm với biểu hiện của khuôn mặt.

- 12-15 tháng: Âm thanh rõ ràng kết hợp với cử chỉ

- 15-18 tháng: Bé tập hát được những bài hát quen thuộc

- 18 tháng -2 tuổi: trẻ 2 tuổi có thể biết được từ 20 đến 25 từ và hiểu được những gì mình nói.

- 2-3 tuổi: Bé có thể trò chuyện luân phiên trong câu chuyện với mẹ với cụm 2-3 từ.

Tre it noi co phai tu ky? hinh anh 1

Trẻ thường học cách nói trong 2 năm đầu đời. Ảnh: Kalendarzciazy

 

Chuyên gia liệu pháp chậm nói tại London (Anh) Sunita Shah, chia sẻ: "Đa số trẻ sẽ nói hoặc bắt chước được ít nhất 6 từ trước 18 tháng tuổi. Thậm chí, bạn có thể tính là 2 từ nếu trẻ nói "mẹ" và "má" dù chúng cùng nghĩa.

Tuy nhiên, nếu trẻ không làm được điều này, cha mẹ đừng vội kết luận con mắc bệnh tự kỷ, chúng ta có thể đánh giá thêm hành vi cử chỉ:

- Trẻ có biểu hiện, cử chỉ nào khi giao tiếp với bạn không? Ví dụ, quơ tay, cảm giác hiểu ý bạn, chỉ tay hoặc biết cười, ánh mắt hướng theo khi nghe bạn nói chuyện hoặc pha trò. 

- Trẻ có muốn tham gia vào hoạt động vui chơi cùng bạn?

Nếu trẻ không đạt được số từ nói nhưng có 1 trong 2 đánh giá hành vi trên cha mẹ không nên lo lắng. Trẻ đang trong giai đoạn học hỏi và bạn nên tiếp tục hướng dẫn bé thêm.

Phương pháp giúp trẻ học nói tốt hơn

Cha mẹ có thể dạy bé 2 từ ghép lại, phát âm rõ ràng đi kèm với hành động để bé dễ nắm và bắt chước. Ví dụ, khi mặc áo cho trẻ, bạn hỏi: "Áo con đâu?" Trẻ có thể chỉ tay vào áo. Bạn cầm lên và nói "chiếc áo", lặp lại nhiều lần trong ngày. Con sẽ học được từ "chiếc áo", sau đó tự nhiên trẻ sẽ học nhanh hơn các động từ liên quan như "mặc áo", "cởi áo", "không mặc".

Tre it noi co phai tu ky? hinh anh 2

Cha mẹ có thể dạy bé 2 từ ghép lại, phát âm rõ ràng đi kèm với hành động để bé dễ nắm và bắt chước. Ảnh: Medonthan

 

Ngoài ra, cha mẹ nên tận dụng thời gian đọc sách cho trẻ để hỏi và lặp lại những danh từ. Ví dụ, bạn hỏi: "Con ếch đâu con?" Trẻ sẽ chỉ con ếch. Bạn tiếp tục: "Nó màu gì?". Đợi trẻ trả lời vài giây, dù con không nói, bạn nói to: "Màu xanh, con ếch màu xanh". Tiếp tục với việc đọc sách là cách nói và lặp lại những danh từ.

Trẻ dưới 3 tuổi, giới thiệu 5 danh từ trong một lần đọc là tối ưu cho sự nhớ và học. Trẻ từ 3-5 tuổi, số danh từ có thể 10-15. 

Hãy cùng trẻ tham gia  trò chơi có nỗ lực như xếp hình. Mỗi lần trẻ thực hiện xong một bước, bạn đập tay và nói "Yeah!"  cùng con. Sau vài lần, trẻ sẽ hiểu kiểu giao tiếp này là một phần của trò chơi. Sau khi đập tay, bạn yêu cầu trẻ chơi tiếp và hỏi: "Con đi tiếp nhé?", khuyến khích trẻ nói "dạ" thay vì gật đầu.

Đến lượt mình, bạn vừa chỉ ngón tay và nói: "Đến lượt mẹ nhé?". Bé sẽ tự biết dùng từ "dạ" như cách giao tiếp. Sau đó, khi trẻ quen, bạn bắt đầu dùng "đến lượt con" và ngón tay chỉ vào trẻ, một lần nữa trẻ sẽ "dạ". Cứ lặp lại, con sẽ hiểu và nói "đến lượt con" khi bạn chỉ ngón tay vào trẻ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những đặc tính tích cực của người tự kỷ

Bs. Anh Nguyễn - Hiệp Hội Dinh Dưỡng Lâm sàng Anh Quốc - Theo Zing
Bình luận
Tin mới
  • 06/04/2025

    Chế độ ăn uống giúp cải thiện tình trạng không dung nạp lactose

    Không dung nạp lactose ảnh hưởng nhiều đến khả năng tiêu hoá và hấp thụ dinh dưỡng. Do đó việc điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp sẽ giúp cải thiện triệu chứng khó chịu.

  • 06/04/2025

    Phân biệt bệnh đái tháo đường và đái tháo nhạt

    Bệnh đái tháo đường và đái tháo nhạt có chung chữ “đái tháo ” trong tên gọi và một số triệu chứng giống nhau. Tuy nhiên, hai căn bệnh này hoàn toàn không liên quan đến nhau. Chúng gây ra các tác hại khác nhau đối với sức khỏe con người và phương pháp điều trị cũng khác nhau. Cùng tìm hiểu sự khác biệt của 2 bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 05/04/2025

    10 lưu ý về chế độ dinh dưỡng cho bệnh sởi

    Người mắc bệnh sởi cần một chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để tăng cường hệ miễn dịch và nhanh chóng phục hồi.

  • 05/04/2025

    Đi tiểu thường xuyên vào ban đêm có phải là dấu hiệu của bệnh tiểu đường không?

    Nếu bạn thường xuyên thức dậy vào ban đêm để đi tiểu, bạn có thể tự hỏi liệu có vấn đề gì không. Hầu hết người trưởng thành không cần đi vệ sinh nhiều hơn một lần trong 6-8 giờ ngủ. Nếu bạn đi tiểu nhiều lần trong đêm, có thể bạn đã mắc chứng tiểu đêm hoặc cũng có thể là dấu hiệu báo hiệu một vấn đề như bệnh tiểu đường.

  • 04/04/2025

    Ăn sáng bằng trái cây để giảm cân, lợi hại thế nào?

    Bữa sáng bằng trái cây được nhiều người lựa chọn khi muốn giảm cân vì giàu vitamin, chất xơ và ít calo. Tuy nhiên, chỉ ăn trái cây vào buổi sáng có thực sự tốt cho sức khỏe và hỗ trợ giảm cân hiệu quả?

  • 04/04/2025

    Làm thế nào để cải thiện lưu thông máu của bạn?

    Khi chân tay không nhận đủ máu, tay hoặc chân của bạn có thể cảm thấy lạnh hoặc tê. Nếu bạn có làn da sáng, chân của bạn có thể chuyển sang màu xanh. Lưu thông máu kém cũng có thể làm khô da, khiến móng tay giòn và khiến tóc rụng, đặc biệt là ở chân và bàn chân. Một số nam giới có thể gặp khó khăn trong việc cương cứng hoặc duy trì sự cương cứng. Và nếu bạn bị tiểu đường, vết trầy xước, vết loét hoặc vết thương của bạn có xu hướng lành chậm hơn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn một số mẹo để cải thiện lưu thông máu.

  • 03/04/2025

    Ăn gì cho đẹp da, khắc phục da sần sùi do vảy nến?

    Người bị vảy nến nên bổ sung các loại thực phẩm chống viêm, giàu vitamin đồng thời hạn chế những thực phẩm có khả năng khiến bệnh phát triển, góp phần kiểm soát tốt bệnh và giúp làn da đẹp mịn màng hơn.

  • 03/04/2025

    Cùng bé vươn cao, chạm đỉnh dễ dàng - Mừng sinh nhật VIAM Clinic 7 tuổi

    Bạn có bao giờ lo lắng khi thấy con chậm lớn, thấp còi hơn bạn bè cùng trang lứa? Hay những bữa ăn đầy ắp yêu thương lại trở thành "cuộc chiến" với bé biếng ăn, gầy gò? Đừng lo, bởi suốt 7 năm qua, Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM đã đồng hành cùng hàng nghìn gia đình, giúp các bé không chỉ tăng chiều cao mà còn khỏe mạnh, tự tin trong cuộc sống.

Xem thêm