5 điều cần biết về chứng tự kỷ
Tự kỷ, được gọi đầy đủ là Rối loạn phổ tự kỷ (RLPTK), là một dạng rối loạn phát triển. Rối loạn phát triển thường xuất hiện từ lúc bé dẫn đến tình trạng khuyết tật suốt đời. Ngày nay việc tìm ra được nguồn tin đáng tin cậy về tự kỷ là khá khó khăn bởi có quá nhiều hiểu lầm sai lệch về tự kỷ được đăng lên internet.

Tự kỷ là gì?
Tự kỷ là một dạng rối loạn về sự khác biệt và/hoặc những thách thức trong các kỹ năng giao tiếp xã hội, vận động, ngôn ngữ và khả năng phát triển trí tuệ bình thường.
Những người bị tự kỷ có phản ứng không bình thường trước những kích thích lên giác quan như nhạy cảm với ánh sáng, âm thanh, mùi vị, và/hoặc cảm giác thèm bất thường một thứ gì đó.
Các triệu chứng thường gặp khác bao gồm “chuyển động liên hồi” (đập tay liên tục, di chuyển chân, đung đưa người), có những hành động giống nhau lặp đi lặp lại, không thích sự thay đổi, lo âu, và một số trường hợp có tài năng “bác học” trong một số lĩnh vực nhất định nào đó (thường là âm nhạc hoặc toán học).
Vì tự kỷ là một rối loạn phổ nên nó sẽ có nhiều mức độ từ nhẹ đến vừa và nặng.
5 Điều cần biết về chứng tự kỷ
1. Hầu hết trường hợp, chúng ta không tìm được nguyên nhân gây ra chứng tự kỷ. Một số loại thuốc dùng trong thời gian mang thai có thể làm tăng nguy cơ mắc tự kỷ. Tuy nhiên ngoài lý do đó, ta không biết thêm về các nguyên do khác dẫn đến chứng bệnh này.
Ví dụ, ta biết rằng các bé trai thường có nguy cơ mắc tự kỷ cao hơn nhiều so với bé gái, nhưng không lý giải được tại sao lại như vậy. Tương tự, ta biết cha mẹ cao tuổi thường có khả năng cao hơn sinh ra trẻ tự kỷ nhưng cũng không biết được nguyên nhân vì đâu.
Ta biết tự kỷ cũng có thể di truyền, nhưng ngoại trừ quyết định sinh hay không sinh con, không có cách nào biết được liệu đứa bé có bị tự kỷ hay không.
2. Có rất nhiều phương pháp điều trị có hiệu quả nhưng không đảm bảo chữa khỏi căn bệnh này. Việc sử dụng thuốc điều trị tự kỷ thường rất ít gặp mà thay vào đó là các liệu pháp tác động hành vi, phát triển, ngôn ngữ và nghề nghiệp chuyên sâu
Nhiều trẻ tự kỷ gặp vấn đề về dạ dày-ruột nên vừa cần tránh ăn một số loại thức ăn nhất định để đảm bảo con trẻ được cung cấp dinh dưỡng hợp lý. Tuy nhiên, tính cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có loại thuốc hay hình thức điều trị hoặc chế độ ăn nào có thể chữa khỏi tự kỷ.
3. Tự kỷ có thể vừa được xem là thế mạnh cũng vừa là điểm yếu của cá nhân. Đương nhiên bệnh nhân sẽ gặp nhiều khó khăn do bệnh gây ra nhưng nhiều người bị tự kỷ cũng có những thế mạnh đáng chú ý, thậm chí vượt trội.
Ví dụ: Nhiều bệnh nhân tự kỷ cực kỳ thông minh. Đa phần bệnh nhân đều thông minh ở mức trung bình trong một số lĩnh vực đòi hỏi khá năng trí tuệ cao.
Nhiều người có khả năng nổi bật trong các lĩnh vực âm nhạc, toán học, công nghệ, nghệ thuật và kỹ sư – mặc dù số người thực sự sở hữu bộ não “bác học” khá hiếm.
Bệnh nhân tự kỷ thường thành thật và đáng tin, một phần do họ gặp khó khăn trong việc nhận ra và sử dụng lối nói mỉa mai, tâng bốc hay dối trá.
4. Có rất nhiều hiểu lầm về tự kỷ. Rất khó để một người không bị tự kỷ tưởng tượng ra cảm giác của người tự kỷ. Ngoài ra, hầu hết các bài kiểm tra IQ và phát triển đều dành cho những người không bị tự kỷ. Kết quả là nhiều hiểu lầm xuất hiện.
Ví dụ, một số người tin rằng bệnh nhân tự kỷ không có khả năng yêu thương, không biết tưởng tượng hoặc không có cảm xúc. Tuy nhiên tất cả những suy nghĩ này đều xuất phát từ những hiểu lầm, không đến từ thực tế.
5. Tất cả các dạng tự kỷ đều gây ra nhiều khó khăn. Tự kỷ dạng nặng có thể khó kiểm soát vì nó có thể đi kèm các hành vi hung hăng và thách thức cực đoan trong giao tiếp. Nhưng tự kỷ chức năng cao thường kèm theo các vấn đề tâm thần khác như lo âu, các hành vi ám ảnh, rối loạn nghiêm trọng chức năng giác quan, và thậm chí cả trầm cảm.
Chẩn đoán mắc tự kỷ không phải dễ dàng. Thậm chí nhiều người sẽ sợ hãi nó. Nhưng quan trọng là người mắc tự kỷ vẫn có thể sống một cuộc sống lành mạnh.
Theo thời gian, bạn sẽ khám phá ra nhiều nguồn hỗ trợ và cơ hội cho trẻ tự kỷ và gia đình. Bạn cũng sẽ biết được khả năng ứng phó – thậm chí là vượt lên – của bản thân trước căn bệnh tự kỷ.
Thông tin chi tiết tham khảo thêm tại: Những biểu hiện sớm của chứng tự kỷ
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.