Tổng quan về rối loạn tiểu cầu

Thrombopoietin chủ yếu được tổng hợp ở gan, kích thích tủy xương để tạo lên tế  bào lớn, sau đó tiểu cầu được tạo nên từ tế bào chất của chúng. Tiểu cầu nếu không được sử dụng để tạo máu đông trong vòng 7 đến 10 ngày sẽ bị phá hủy. Khoảng 1/3 số lượng tiểu cầu được dự trữ trong lá lách. Số lượng tiểu cầu (số lượng tiểu cầu đang tuần hoàn trong máu) có thể giảm vào cuối thai kì (giảm tiểu cầu mang thai) và tăng để đáp ứng viêm  (tăng tiểu cầu thứ phát hoặc tăng tiểu cầu phản ứng). Cả hai tình trạng rối loạn trên đều không nguy hiểm, và người bị ảnh hưởng nhiều nhất cũng không bị vấn đề phát sinh thêm.

Rối loạn tiểu cầu bao gồm

• Tăng tiểu cầu bất thường (tăng tiểu cầu nguyên phát và thứ phát)
• Giảm tiểu cầu (thrombocytopenia)
• Suy giảm chức năng tiểu cầu

Bất kì rối loạn nào ở trên cũng có thể gây ra vấn đề với đông máu.

Đối với tăng tiểu cầu nguyên phát, tế bào tủy xương tạo tiểu cầu tự phát triển quá mức và tạo ra quá nhiều tiểu cầu. Số lượng tiểu cầu tăng lên thường gây đông máu quá mức, nhưng một số người lại bị chảy máu. Đôi khi bác sĩ sẽ kê aspirin để giảm nguy cơ đông máu bất thường, tuy nhiên thuốc làm giảm tiểu cầu cũng cần thiết. 

Đối với tăng tiểu cầu thứ phát, một rối loạn bệnh lý khác kích thích tủy xương tạo ra quá nhiều tiểu cầu. Những rối loạn đó bao gồm nhiễm khuẩn, viêm mãn tính (chẳng hạn viêm khớp và viêm ruột), thiếu sát và một số bệnh ung thư. Số lượng tiểu cầu tăng lên thường không làm tăng nguy cơ đông máu quá mức hay chảy máu bất thường. Điều trị giảm tiểu cầu có thể không cần thiết, nhưng những vấn đề gây ra tăng tiểu cầu cần phải được điều trị.  

Đối với giảm tiểu cầu, có nhiều nguyên nhân gây ra rối loạn này. Nguyên nhân thường được chia ra là có liên quan đến giảm sinh tiểu cầu vaflieen quan đến tăng phá hủy tiểu cầu.

Đối với giảm chức năng tiểu cầu, số lượng tiểu cầu không tăng hoặc giảm, nhưng tiểu cầu không hoạt động bình thường.

Chậm đông máu có thể là dấu hiệu đầu tiên của giảm tiểu cầu hoặc suy giảm chức nawngtieeur cầu. Nhiều chấm đỏ nhỏ (ban xuất huyết) thường xuất hiện trên da vùng thấp của chân, và chấn thương nhẹ cũng có thể gây bầm tím (bầm máu). Lợi có thể chảy máu, và máu có thể xuất hiện ở phân hoặc nước tiểu. Kinh nguyệt hoặc chảy máu cam có thể khiến ra máu nhiều bất thường. Giảm tiểu cầu càng nặng thì triệu chứng càng nặng.

Những người bị tăng tiểu cầu có thể có cùng triệu chứng chảy máu với người bị giảm. Tuy nhiên, một số người lại có những triệu chứng do đông máu bất thường. Chân có thể sưng do cục máu đông ở tĩnh mạch chân, hoặc cảm thấy tê, yếu do cục máu đông trong não gây đột quỵ.

Chẩn đoán rối loạn tiểu cầu

Bác sĩ có thể chẩn đoán nhiều rối loạn tiểu cầu bằng một xét nghiệm máu đơn giản (công thức máu toàn bộ) để đo lường số lượng tiểu cầu. Một số xét nghiệm đặc biệt có thể cần thiết để chẩn đoán suy giảm tiểu cầu.

Tìm hiểu thêm về Giảm tiểu cầu