Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm hiểu về xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên là một loại thảo dược được trồng ở Nam Á. Thực phẩm bổ sung có chứa thành phần xuyên tâm liên thường được sử dụng để làm giảm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, giảm tình trạng viêm và giảm các triệu chứng của bệnh cảm lạnh thông thường nhờ chất andrographolide – hoạt chất có trong lá và thân cây xuyên tâm liên.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về công dụng, lợi ích và tác dụng phụ của thực phẩm bổ sung có chứa cây xuyên tâm liên. 

Thực phẩm bổ sung chứa xuyên tâm liên

Các chất bổ sung được làm từ phần lá và thân của thảo dược xuyên tâm liên, có chứa hoạt chất andrographolide. Công dụng làm thuốc của loại thảo mộc này đã có từ lâu đời và phổ biến nhất là dùng để làm giảm các triệu chứng cảm lạnh. Nó cũng được sử dụng để làm giảm các tình trạng viêm như viêm xương khớp.

Các nhà nghiên cứu tin rằng tác dụng này có được là do hoạt chất trong xuyên tâm liên có thể kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể và giúp tăng số lượng tế bào lympho T – đóng vai trò quan trọng giúp hệ miễn dịch chống lại vi khuẩn và bệnh tật. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để chứng minh lý thuyết này.

Bạn có thể mua thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên không cần đơn thuốc tại các cửa hàng thuốc, thường dưới dạng chất lỏng cô đặc (thuốc nhỏ giọt) hoặc dạng viên nén.

Đọc thêm tại bài viết: Cúm ở trẻ em - Dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh hiệu quả

Công dụng và lợi ích của xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ trên khắp Châu Á để điều trị nhiều loại bệnh, từ bệnh tiểu đường và huyết áp cao đến bệnh cúm và sốt rét.

Nhìn chung, xuyên tâm liên được sử dụng để điều trị các bệnh sau:

Bệnh về đường hô hấp: Công dụng hiệu quả nhất của xuyên tâm liên là làm giảm các triệu chứng cảm lạnh thông thường và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác chẳng hạn như ho và đau họng. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng dùng liều cao xuyên tâm liên trong 3 ngày cũng có hiệu quả trong việc làm giảm các dấu hiệu viêm amidan như paracetamol (acetaminophen).

Chống viêm: Xuyên tâm liên có đặc tính chống viêm. Các nhà nghiên cứu cho rằng nó hoạt động bằng cách giảm số lượng cytokine trong cơ thể bạn (cytokine là các chất hóa học gây viêm) và do đó có thể giúp làm giảm các triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp.

Giảm đau trong viêm xương khớp: Một nghiên cứu từ năm 2019 đã xác nhận rằng sau 28 ngày dùng thực phẩm bổ sung có chứa andrographolide, nam giới và nữ giới bị viêm xương khớp nhẹ đến trung bình ở khớp gối đã giảm đáng kể cơn đau, kết quả nghiên cứu cho thấy chất bổ sung này là liệu pháp hiệu quả cho bệnh lý viêm xương khớp.

Xuyên tâm liên cũng có một số công dụng y học khác đã được nghiên cứu chứng minh có thể kể đến là:

Viêm loét đại tràng: Các đặc tính chống viêm của xuyên tâm liên đã được chứng minh là có thể hạn chế đáng kể các protein gây viêm gây ra viêm loét đại tràng. Tuy nhiên, những phát hiện này là các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và việc sử dụng nó như một liệu pháp y học cần được nghiên cứu thêm.

Viêm khớp dạng thấp: Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn dịch. Các đặc tính chống viêm của xuyên tâm liên giúp loại bỏ các tế bào miễn dịch tấn công các khớp. Tuy chỉ là nghiên cứu trong điều kiện phòng thí nghiệm. Nhưng nhiều nghiên cứu khác cũng đã cho thấy chất bổ sung xuyên tâm liên là một liệu pháp khả thi cho bệnh viêm khớp dạng thấp.

Viêm gan C: Thành phần hoạt tính của xuyên tâm liên là andrographolide có vai trò hạn chế sự phát triển của virus, từ đó làm giảm tốc độ phát triển của nhiễm trùng. Điều này giúp ngăn ngừa tổn thương gan gây ra bởi bệnh nhiễm trùng viêm gan C.

Đọc thêm tại bài viết: Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh

Tác dụng phụ của xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên an toàn khi dùng tới 600 mg mỗi ngày trong thời gian ngắn. Tuy nhiên vẫn có những tác dụng phụ cần cân nhắc nếu bạn dùng liều xuyên tâm liên cao hơn. Những tác dụng phụ này có thể bao gồm:

  • Tiêu chảy
  • Nôn mửa
  • Phát ban
  • Đau đầu
  • Mệt mỏi
  • Chán ăn

Ai không nên dùng xuyên tâm liên?

Xuyên tâm liên có thể không an toàn để sử dụng trong các trường hợp sau:

Mang thai: Có lo ngại rằng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có thể gây sảy thai nếu dùng trong thời kỳ mang thai.

Cho con bú: Không có thông tin đáng tin cậy nào về việc thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có an toàn cho trẻ sơ sinh hay không nếu đi qua sữa mẹ trong thời gian cho con bú.

Sắp phẫu thuật: Do đặc tính làm loãng máu có thể có của xuyên tâm liên, bạn phải ngừng dùng xuyên tâm liên ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành thủ thuật.

Mắc bệnh tự miễn: Thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có thể làm tăng hoạt động của hệ thống miễn dịch và có thể dẫn đến các triệu chứng của bệnh tự miễn.

Ngoài ra, một nghiên cứu gần đây phát hiện ra rằng một số người tham gia dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên khiến nồng độ ALT (một loại men gan) trong máu tăng lên. Nồng độ ALT trong máu cao có thể chỉ ra rằng gan của bạn có vấn đề, do đó nghiên cứu này cho thấy việc dùng xuyên tâm liên có thể gây căng thẳng không cần thiết cho gan. Vì vậy, tốt nhất là tránh dùng xuyên tâm liên nếu bạn đang gặp vấn đề về gan.

Cảnh báo về tương tác

Hãy thận trọng khi dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên nếu bạn đang dùng các loại thuốc sau:

  • Paracetamol
  • Thuốc ức chế miễn dịch, chẳng hạn như hóa trị liệu
  • Insulin - thuốc hạ đường huyết dạng uống
  • Thuốc chống đông máu, chẳng hạn như warfarin
  • Thuốc điều trị huyết áp cao

Bạn nên dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên khi nào và liều lượng bao nhiêu?

Liều lượng khuyến cáo cho các chất bổ sung xuyên tâm liên để làm giảm các triệu chứng của cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp là:

  • Viên nang: 300 mg, bốn lần mỗi ngày
  • Dung dịch lỏng: 3g đến 6g, một lần mỗi ngày

Bạn cũng cần lưu ý là không dùng xuyên tâm liên liều cao trong thời gian dài do bạn có thể gặp tác dụng phụ không mong muốn nếu dùng quá lâu. Tuy nhiên, dùng xuyên tâm liên vài tháng trước mùa cúm có thể tăng cường khả năng miễn dịch của bạn và giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh cúm. Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về việc uống bổ sung xuyên tâm liên, hãy hỏi bác sĩ để được giải đáp nhé!

BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

  • 08/07/2026

    3 nguyên tắc uống nước giúp cơ thể không mất nước ngày nắng nóng

    Những ngày nắng nóng, do thời tiết oi bức và lượng mồ hôi tiết ra nhiều, nếu không có thói quen uống nước thường xuyên, cơ thể dễ mất nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • 08/07/2026

    Báo động đỏ về mùa dị ứng kéo dài do Trái đất nóng lên

    Không còn gói gọn trong những tháng chuyển mùa ngắn ngủi, mùa dị ứng phấn hoa đang có những diễn biến bất thường khi bắt đầu sớm hơn và kéo dài hơn đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Những nghiên cứu mới nhất đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: sự gia tăng nồng độ CO2 và nhiệt độ trái đất không chỉ làm thay đổi hệ sinh thái mà còn trực tiếp làm cho thực vật sản sinh ra lượng phấn hoa dày đặc với độc lực mạnh hơn.

  • 07/07/2026

    Lá sung có tác dụng gì đối với sức khỏe?

    Lá sung được sử dụng từ lâu trong dân gian dưới dạng thực phẩm, nước sắc hoặc nguyên liệu hỗ trợ chăm sóc sức khỏe. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy lá sung chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe.

Xem thêm