Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tìm hiểu về xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên là một loại thảo dược được trồng ở Nam Á. Thực phẩm bổ sung có chứa thành phần xuyên tâm liên thường được sử dụng để làm giảm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, giảm tình trạng viêm và giảm các triệu chứng của bệnh cảm lạnh thông thường nhờ chất andrographolide – hoạt chất có trong lá và thân cây xuyên tâm liên.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về công dụng, lợi ích và tác dụng phụ của thực phẩm bổ sung có chứa cây xuyên tâm liên. 

Thực phẩm bổ sung chứa xuyên tâm liên

Các chất bổ sung được làm từ phần lá và thân của thảo dược xuyên tâm liên, có chứa hoạt chất andrographolide. Công dụng làm thuốc của loại thảo mộc này đã có từ lâu đời và phổ biến nhất là dùng để làm giảm các triệu chứng cảm lạnh. Nó cũng được sử dụng để làm giảm các tình trạng viêm như viêm xương khớp.

Các nhà nghiên cứu tin rằng tác dụng này có được là do hoạt chất trong xuyên tâm liên có thể kích hoạt hệ thống miễn dịch của cơ thể và giúp tăng số lượng tế bào lympho T – đóng vai trò quan trọng giúp hệ miễn dịch chống lại vi khuẩn và bệnh tật. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để chứng minh lý thuyết này.

Bạn có thể mua thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên không cần đơn thuốc tại các cửa hàng thuốc, thường dưới dạng chất lỏng cô đặc (thuốc nhỏ giọt) hoặc dạng viên nén.

Đọc thêm tại bài viết: Cúm ở trẻ em - Dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh hiệu quả

Công dụng và lợi ích của xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ trên khắp Châu Á để điều trị nhiều loại bệnh, từ bệnh tiểu đường và huyết áp cao đến bệnh cúm và sốt rét.

Nhìn chung, xuyên tâm liên được sử dụng để điều trị các bệnh sau:

Bệnh về đường hô hấp: Công dụng hiệu quả nhất của xuyên tâm liên là làm giảm các triệu chứng cảm lạnh thông thường và các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác chẳng hạn như ho và đau họng. Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng dùng liều cao xuyên tâm liên trong 3 ngày cũng có hiệu quả trong việc làm giảm các dấu hiệu viêm amidan như paracetamol (acetaminophen).

Chống viêm: Xuyên tâm liên có đặc tính chống viêm. Các nhà nghiên cứu cho rằng nó hoạt động bằng cách giảm số lượng cytokine trong cơ thể bạn (cytokine là các chất hóa học gây viêm) và do đó có thể giúp làm giảm các triệu chứng của bệnh viêm khớp dạng thấp.

Giảm đau trong viêm xương khớp: Một nghiên cứu từ năm 2019 đã xác nhận rằng sau 28 ngày dùng thực phẩm bổ sung có chứa andrographolide, nam giới và nữ giới bị viêm xương khớp nhẹ đến trung bình ở khớp gối đã giảm đáng kể cơn đau, kết quả nghiên cứu cho thấy chất bổ sung này là liệu pháp hiệu quả cho bệnh lý viêm xương khớp.

Xuyên tâm liên cũng có một số công dụng y học khác đã được nghiên cứu chứng minh có thể kể đến là:

Viêm loét đại tràng: Các đặc tính chống viêm của xuyên tâm liên đã được chứng minh là có thể hạn chế đáng kể các protein gây viêm gây ra viêm loét đại tràng. Tuy nhiên, những phát hiện này là các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm và việc sử dụng nó như một liệu pháp y học cần được nghiên cứu thêm.

Viêm khớp dạng thấp: Viêm khớp dạng thấp là một bệnh lý tự miễn dịch. Các đặc tính chống viêm của xuyên tâm liên giúp loại bỏ các tế bào miễn dịch tấn công các khớp. Tuy chỉ là nghiên cứu trong điều kiện phòng thí nghiệm. Nhưng nhiều nghiên cứu khác cũng đã cho thấy chất bổ sung xuyên tâm liên là một liệu pháp khả thi cho bệnh viêm khớp dạng thấp.

Viêm gan C: Thành phần hoạt tính của xuyên tâm liên là andrographolide có vai trò hạn chế sự phát triển của virus, từ đó làm giảm tốc độ phát triển của nhiễm trùng. Điều này giúp ngăn ngừa tổn thương gan gây ra bởi bệnh nhiễm trùng viêm gan C.

Đọc thêm tại bài viết: Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh

Tác dụng phụ của xuyên tâm liên

Xuyên tâm liên an toàn khi dùng tới 600 mg mỗi ngày trong thời gian ngắn. Tuy nhiên vẫn có những tác dụng phụ cần cân nhắc nếu bạn dùng liều xuyên tâm liên cao hơn. Những tác dụng phụ này có thể bao gồm:

  • Tiêu chảy
  • Nôn mửa
  • Phát ban
  • Đau đầu
  • Mệt mỏi
  • Chán ăn

Ai không nên dùng xuyên tâm liên?

Xuyên tâm liên có thể không an toàn để sử dụng trong các trường hợp sau:

Mang thai: Có lo ngại rằng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có thể gây sảy thai nếu dùng trong thời kỳ mang thai.

Cho con bú: Không có thông tin đáng tin cậy nào về việc thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có an toàn cho trẻ sơ sinh hay không nếu đi qua sữa mẹ trong thời gian cho con bú.

Sắp phẫu thuật: Do đặc tính làm loãng máu có thể có của xuyên tâm liên, bạn phải ngừng dùng xuyên tâm liên ít nhất 2 tuần trước khi tiến hành thủ thuật.

Mắc bệnh tự miễn: Thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên có thể làm tăng hoạt động của hệ thống miễn dịch và có thể dẫn đến các triệu chứng của bệnh tự miễn.

Ngoài ra, một nghiên cứu gần đây phát hiện ra rằng một số người tham gia dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên khiến nồng độ ALT (một loại men gan) trong máu tăng lên. Nồng độ ALT trong máu cao có thể chỉ ra rằng gan của bạn có vấn đề, do đó nghiên cứu này cho thấy việc dùng xuyên tâm liên có thể gây căng thẳng không cần thiết cho gan. Vì vậy, tốt nhất là tránh dùng xuyên tâm liên nếu bạn đang gặp vấn đề về gan.

Cảnh báo về tương tác

Hãy thận trọng khi dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên nếu bạn đang dùng các loại thuốc sau:

  • Paracetamol
  • Thuốc ức chế miễn dịch, chẳng hạn như hóa trị liệu
  • Insulin - thuốc hạ đường huyết dạng uống
  • Thuốc chống đông máu, chẳng hạn như warfarin
  • Thuốc điều trị huyết áp cao

Bạn nên dùng thực phẩm bổ sung xuyên tâm liên khi nào và liều lượng bao nhiêu?

Liều lượng khuyến cáo cho các chất bổ sung xuyên tâm liên để làm giảm các triệu chứng của cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp là:

  • Viên nang: 300 mg, bốn lần mỗi ngày
  • Dung dịch lỏng: 3g đến 6g, một lần mỗi ngày

Bạn cũng cần lưu ý là không dùng xuyên tâm liên liều cao trong thời gian dài do bạn có thể gặp tác dụng phụ không mong muốn nếu dùng quá lâu. Tuy nhiên, dùng xuyên tâm liên vài tháng trước mùa cúm có thể tăng cường khả năng miễn dịch của bạn và giúp bạn giảm nguy cơ mắc bệnh cúm. Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về việc uống bổ sung xuyên tâm liên, hãy hỏi bác sĩ để được giải đáp nhé!

BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

  • 09/10/2026

    5 yếu tố giúp sống thọ khỏe mạnh

    Sống thọ không chỉ là kéo những năm sống mà còn cần duy trì sức khỏe, khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống

  • 09/10/2026

    Hội chứng kiệt sức ở học sinh cuối cấp 3 và cách phòng tránh

    Học sinh cuối cấp 3 đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp quan trọng nhất trong hành trình học tập, nơi áp lực thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học dồn nén mạnh mẽ. Nhiều em rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần và thể chất, hay còn gọi là hội chứng burnout. Đây không chỉ là cảm giác mệt mỏi tạm thời mà là một phản ứng sinh lý và tâm lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm hội chứng này cùng với các biện pháp phòng tránh khoa học sẽ giúp học sinh duy trì động lực và đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng.

Xem thêm