Thực phẩm chức năng cho gan có tác dụng không?

Các nhà sản xuất thực phẩm chức năng và thuốc bổ gan tuyên bố sản phẩm của họ có những công dụng sau:

• giải độc gan và thận
• tăng cường sức khỏe tổng thể của gan
• tối ưu hóa chức năng gan
• bảo vệ tế bào gan khỏi bị viêm
• thúc đẩy sản xuất mật
• tăng cường trao đổi chất và thúc đẩy giảm cân
• hỗ trợ chức năng hệ thống miễn dịch và hô hấp

Dùng thảo dược và thực phẩm chức năng vì bất kỳ lý do gì có thể gây hại nhiều hơn lợi. Dữ liệu hiện có cho thấy rằng thực phẩm chức năng thảo dược là nguyên nhân gây ra 20% trường hợp tổn thương gan. Theo một nghiên cứu liên quan đến tổn thương gan do thuốc, thực phẩm chức năng từ thảo dược có thể gây ra tổn thương gan nghiêm trọng hơn. Tổn thương gan do các chất bổ sung này có thể gây ra:

• giảm đông máu
• chướng bụng
• vàng da hoặc vàng mắt
• bệnh não hoặc tổn thương não

Các thành phần phổ biến trong thuốc bổ gan là gì?

Nhiều loại thuốc bổ gan có chứa sự kết hợp của các thành phần thảo dược, vitamin và khoáng chất sau đây.

Cây kế sữa

Cây kế sữa, còn được gọi là silymarin, là loại thảo dược bổ sung phổ biến nhất cho thuốc bổ gan. Chiết xuất cây kế sữa chứa khoảng 50% silibinin, là thành phần hoạt tính trong silymarin. Silibinin hoạt động như một chất chống oxy hóa, vô hiệu hóa các rễ mầm tự do góp phần gây viêm.

Kẽm

Kẽm là một nguyên tố vi lượng thiết yếu giúp thúc đẩy quá trình phân chia tế bào, tổng hợp DNA và chức năng miễn dịch. Bệnh gan mãn tính có thể dẫn đến thiếu kẽm. Một nghiên cứu năm 2012 cho thấy bổ sung kẽm có thể giúp bảo vệ gan khỏi stress oxy hóa do nhiễm virus viêm gan C. Tuy nhiên, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hỗ trợ việc sử dụng kẽm trong điều trị viêm gan C hoặc các bệnh gan khác.

Rễ cây cam thảo

Rễ cam thảo có chứa một hợp chất hoạt tính được gọi là axit glycyrrhizic, có thể giúp giảm viêm trong gan và tái tạo các tế bào gan bị tổn thương. Theo kết quả nghiên cứu năm 2012, tỷ lệ những người bệnh sử dụng glycyrrhizin cao hơn cho thấy các triệu chứng giảm đáng kể so với nhóm đối chứng. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại còn quá hạn chế để hỗ trợ việc sử dụng rễ cam thảo để điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh gan.

Dấu hiệu của các vấn đề về gan

Gan là một cơ quan phức tạp thực hiện một loạt các chức năng thiết yếu. Một lá gan khỏe mạnh sẽ giúp loại bỏ chất thải ra khỏi máu, chuyển hóa chất béo và tổng hợp hormone. Gan bị tổn thương, bệnh tật hoặc hoạt động sai chức năng có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Viêm gan là tình trạng phổ biến nhất, thường gây ra bởi virus. Tuy nhiên, sử dụng rượu, tiếp xúc với chất độc, một số loại thuốc và chất béo tích tụ trong gan cũng có thể gây ra viêm gan. Theo các chuyên gia, một số người có thể phát triển các triệu chứng của bệnh viêm gan C trong 1–3 tháng. Những người bị viêm gan mãn tính có thể không có triệu chứng trong vài năm. Các dấu hiệu của suy giảm chức năng gan bao gồm:

• mệt mỏi
• suy nhược
• ăn mất ngon
• giảm cân không chủ ý
• buồn nôn và ói mửa
• nước tiểu màu vàng sẫm
• phân xám
• khó chịu ở phần trên bên phải của bụng

Những người bị tổn thương gan nặng có thể gặp:

• dễ chảy máu và bầm tím
• phù nề, gây sưng ở cẳng chân, mắt cá chân và bàn chân
• tích nước trong bụng
• mẩn ngứa
• vàng da hoặc vàng mắt
• nhầm lẫn hoặc khó suy nghĩ
• mất trí nhớ
• thay đổi tính cách hoặc tâm trạng

Làm thế nào để duy trì một lá gan khỏe mạnh?

Không có đủ bằng chứng khoa học để hỗ trợ đầy đủ việc sử dụng các chất bổ sung để điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh gan. Tuy nhiên, những lựa chọn lối sống sau đây có thể giúp giữ cho gan khỏe mạnh:

Hạn chế ăn chất béo bão hòa

Mức độ triglyceride và cholesterol cao trong máu có thể tạo ra chất béo tích tụ quanh gan, có thể dẫn đến bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu và tổn thương gan lâu dài.

Hạn chế sử dụng rượu bia

Gan tạo ra các hóa chất độc hại, chẳng hạn như acetaldehyde, khi nó chuyển hóa rượu. Việc sử dụng rượu nặng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan và các bệnh mãn tính khác. Người bệnh có thể đảo ngược tác động của tình trạng gan nhiễm mỡ nếu họ ngừng uống rượu. Tuy nhiên, việc nhậu nhẹt liên tục có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ và bệnh gan mãn tính.

Hạn chế tiếp xúc với hóa chất độc hại

Gan phân hủy các chất độc hại trong máu. Tiếp xúc với các chất độc trong môi trường, chẳng hạn như các sản phẩm tẩy rửa, thuốc trừ sâu và khói thuốc lá, có thể gây hại cho gan khi gan lọc các chất này khỏi máu.

Tránh sử dụng thuốc trong thời gian quá dài

Gan chuyển hóa thuốc trong máu. Sử dụng lâu dài các loại ma túy bất hợp pháp, chẳng hạn như heroin và cocaine, có thể dẫn đến viêm và tổn thương gan.

Thuốc kê đơn và thuốc không kê đơn (OTC) cũng có thể góp phần gây tổn thương gan.

Theo FDA, các loại thuốc có thể góp phần gây tổn thương gan bao gồm:

• thuốc kháng sinh, chẳng hạn như amoxicillin và erythromycin
• acetaminophen, là thuốc giảm đau và hạ sốt không kê đơn
• thuốc điều trị ung thư, chẳng hạn như mercaptopurine, lapatinib và pazopanib
• thuốc chống lo âu và chống trầm cảm, bao gồm duloxetine và nortriptyline
• thuốc ức chế miễn dịch, bao gồm cyclosporine và methotrexate

Tóm lại, nghiên cứu hiện tại cho thấy chiết xuất từ cây kế sữa, kẽm và rễ cam thảo có đặc tính chống viêm có thể ngăn ngừa tổn thương gan do nhiễm trùng và tiếp xúc với chất độc. Tuy nhiên, tất cả những chất này cũng mang những nguy cơ về sức khỏe. Tuy nhiên, các bác sĩ và nhà nghiên cứu không công nhận các chất bổ sung gan có hiệu quả do các bằng chứng hiện có còn hạn chế.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 thực phẩm bổ gan, thanh lọc cơ thể