Táo bón do sử dụng opioid

Opioids - một loại thuốc giảm đau theo toa, có thể gây ra một loại táo bón cụ thể được gọi là táo bón do opioid (OIC). Thuốc opioid bao gồm thuốc giảm đau như:

• oxycodon
• hydrocodone
• codein
• moocphin

Những loại thuốc này có hiệu quả vì chúng ngăn chặn các tín hiệu đau bằng cách gắn vào các thụ thể trong hệ thống thần kinh của bạn. Những thụ thể này cũng được tìm thấy trong ruột của bạn. Opioid gắn vào các thụ thể trong ruột sẽ kéo dài thời gian phân đi qua hệ thống tiêu hóa của bạn.

Táo bón được định nghĩa là đi ngoài ít hơn 3 lần/tuần. Theo thống kê, 41 - 81% những người dùng opioid để giảm đau mãn tính, không do ung thư đều bị táo bón. Tuy nhiên vẫn có những loại thuốc và biện pháp khắc phục tự nhiên và tại nhà có thể giúp bạn giảm đau.

Thuốc trị táo bón do opioid

Thuốc không kê đơn

• Thuốc làm mềm phân: giúp làm tăng lượng nước trong đại tràng và giúp phân đi qua dễ dàng hơn.
• Thuốc kích thích nhuận tràng: như  biscacodyl và senna-sennosides có tác dụng kích thích làm ruột tăng co bóp.
• Thuốc nhuận tràng thẩm thấu: giúp chất lỏng di chuyển qua đại tràng như magie hydroxit đường uống và polyethylen glycol

Dầu khoáng là chất bôi trơn nhuận tràng cũng giúp phân di chuyển qua đại tràng. Dầu có thể ở dạng uống để giúp nhuận tràng. Thuốc xổ hoặc viên đặt hậu môn có thể làm mềm phân và kích thích hoạt động của ruột. Tuy nhiên thuốc có nguy cơ làm hỏng trực tràng nếu nó được đưa vào không đúng cách.

Đọc thêm thông tin tại: 6 thói quen khiến bạn bị táo bón

Thuốc kê đơn

Thuốc kê đơn dành riêng cho người bị táo bón do opioid nên có thể điều trị tận gốc vấn đề. Những loại thuốc này ngăn chặn tác dụng của opioid trong ruột và giúp phân đi qua dễ dàng hơn. Các loại thuốc được phê duyệt để điều trị cho bệnh nhân táo bón do opioid bao gồm:

• naloxegol
• methylnaltrexone
• chất bôi trơn
• naldemedine

Những loại thuốc theo toa này có thể gây ra tác dụng phụ, chẳng hạn như:

• buồn nôn
• nôn
• đau đầu
• bệnh tiêu chảy
• đầy bụng

Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu gặp tác dụng phụ khi dùng thuốc. Bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng hoặc chuyển sang một loại thuốc khác để điều trị cho bạn.

Các biện pháp tự nhiên giúp giảm táo bón do opioid gây ra

Một số chất bổ sung và thảo mộc có thể làm giảm triệu chứng táo bón do opioid  bằng cách kích thích hoạt động của ruột. Một số biện pháp để hỗ trợ:

Bổ sung chất xơ

Chất xơ có tác dụng nhuận tràng vì làm tăng sự hấp thụ nước trong đại tràng. Điều này làm tăng trọng lượng và kích thước khối phân và giúp phân đi qua dễ dàng hơn. Các sản phẩm bổ sung chất xơ làm tăng khối lượng phân có thể kể đến như: vỏ mã đề và methylcellulose. Mặc dù bổ sung chất xơ là một biện pháp khắc phục táo bón hiệu quả, nhưng cần có nhiều nghiên cứu hơn để xác định hiệu quả của các sản phẩm bổ sung chất xơ đối với người bị táo bón do opioid.

Chất xơ có thể là một phương pháp điều trị cho tình trạng táo bón do opioid, nhưng điều quan trọng là bạn cũng cần phải uống nhiều nước trong khi bổ sung chất xơ. Nếu bạn không uống đủ nước, tình trạng mất nước có thể làm cho tình trạng táo bón do opioid trở nên tồi tệ hơn và gây ra tình trạng tắc nghẽn phân. Bạn cần ăn từ 25 - 30 g chất xơ mỗi ngày.

Các sản phẩm bổ sung chất xơ cần được sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ cũng như khuyến nghị trên sản phẩm. Sản phẩm bổ sung chất xơ có thể làm giảm sự hấp thụ của một số loại thuốc như aspirin. Vì vậy, bạn cần thông báo cho bác sĩ  biết trước khi kết hợp bổ sung chất xơ với bất kỳ loại thuốc nào.

Đọc thêm thông tin tại: Dấu hiệu táo bón ở trẻ sơ sinh

Nha đam

Nha đam cũng có thể làm giảm tình trạng táo bón do opioid. Nghiên cứu cho thấy những con chuột điều trị bằng nha đam đã cải thiện nhu động ruột và tăng khối lượng phân. Điều đó cho thấy tác dụng nhuận tràng của nha đam có thể cải thiện tình trạng táo bón do thuốc. Tuy nhiên bạn cần tham khảo ý kiến ​​bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng nha đam. Nha đam và một số loại thảo mộc có thể làm giảm hiệu quả của một số loại thuốc như:

• thuốc giảm cholesterol
• thuốc chống viêm
• thuốc nội tiết tố

Senna – cây phan tả diệp

Senna là một loài thực vật có hoa màu vàng. Lá của nó có tác dụng nhuận tràng, giúp giảm tình trạng táo bón do opioid một cách tự nhiên. Một nghiên cứu nhỏ năm 2014 cho thấy rằng senna đã cải thiện tình trạng táo bón do opioid sau phẫu thuật khi dùng hàng ngày trong sáu ngày.

Senna có sẵn trong các dạng bổ sung như trà, viên uống. Liều khởi đầu thông thường cho người lớn là 10 mg - 60 mg mỗi ngày. Trẻ em nên dùng một lượng senna nhỏ hơn, vì vậy hãy nhớ đọc nhãn sản phẩm để biết liều lượng khuyến cáo. Bạn chỉ nên bổ sung loại thảo mộc này ngắn hạn vì sử dụng lâu dài có thể gây tiêu chảy và gây mất cân bằng điện giải. Loại thảo mộc này cũng có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi dùng cùng với warfarin – một loại thuốc chống đông.

Các biện pháp khắc phục tại nhà cho chứng táo bón do opioid

Một số biện pháp khắc phục tại nhà cũng có thể cải thiện chứng táo bón do opioid và giúp bạn kiểm soát sự khó chịu như:

1. Tăng cường hoạt động thể chất. Tập thể dục và hoạt động thể chất kích thích làm tăng nhu động ruột. Bạn nên tập thể dục 30 phút mỗi ngày hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ khi bạn có vấn đề về sức khỏe liên quan đến vận động.

2. Uống nhiều nước. Mất nước gây khó khăn cho nhu động ruột. Bạn nên uống 8 - 10 ly nước mỗi ngày. Các loại nước bạn nên ưu tiên uống như nước lọc, trà, nước trái cây

3. Ăn nhiều chất xơ. Bạn có thể tăng lượng chất xơ một cách tự nhiên thông qua chế độ ăn để bình thường hóa hoạt động của ruột bằng cách tăng cường trái cây, rau và ngũ cốc vào chế độ ăn của mình. Các loại rau củ quả chứa hàm lượng chất xơ tốt bao gồm:

• mận khô
• nho khô
• quả mơ
• măng tây
• đậu

Tuy nhiên bổ sung quá nhiều rau củ quả chẩ xơ có thể gây tiêu chảy và đau quặn bụng vậy nên bạn cần tăng lượng tiêu thụ từ từ hàng ngày.

4. Sử dụng liệu pháp chườm đá hoặc chườm ấm. Táo bón có thể gây đầy hơi và đau bụng. Chườm ấm hoặc chườm lạnh lên vùng xương chậu có thể giúp bạn giảm khó chịu.

5. Loại bỏ các thực phẩm gây kích thích khỏi chế độ ăn của bạn. Thực phẩm nhiều dầu mỡ chất béo và chế biến sẵn rất khó tiêu hóa và có thể làm cho chứng táo bón do opioid trở nên tồi tệ hơn. Vậy nên bạn cần hạn chế ăn các loại thực phẩm gây kích thích như đồ ăn nhanh và đồ ăn vặt.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, bổ sung đầy đủ vi chất dinh dưỡng sẽ giúp bạn tránh được nhiều nguy cơ sức khỏe. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành.