Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tầm soát ung thư - Phần 2

Ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhiều quốc gia. Nếu ung thư được phát hiện đủ sớm qua các chương trình tầm soát, người bệnh có thể được điều trị sớm và tránh được các biến chứng, sự đau đớn và cái chết.

Tầm soát ung thư  - Phần 2 

Ung thư tử cung

Phụ nữ mắc loại ung thư này thường có triệu chứng ở giai đoạn sớm, do đó họ nên báo những triệu chứng bất thường cho bác sỹ, ví dụ như ra máu âm đạo bất thường hoặc xuất hiện các đốm ở âm đạo.

Tầm soát

Không có xét nghiệm nào là tiêu chuẩn. Siêu âm qua âm đạo và sinh thiết bề mặt tử cung thường được làm để phát hiện ung thư tử cung.

Bạn có nên được tầm soát ung thư tử cung?

Sàng lọc hàng năm được khuyến cáo nếu bạn có nguy cơ, tức là nếu bạn có từ ba người họ hàng trở lên bị ung thư ruột, tử cung hoặc hệ tiết niệu.

Hỏi ý kiến bác sỹ nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ kéo dài, ví dụ ra máu âm đạo bất thường.

Ung thư buồng trứng

Là ung thư của buồng trứng ở phụ nữ. Ung thư buồng trứng sớm có thể không gây triệu chứng rõ ràng nào và có thể không được phát hiện.

Tầm soát

Khám khung chậu hàng năm và siêu âm qua âm đạo, kèm hoặc không kèm xét nghiệm dấu ấn của khối u trong máu (CA 125) được khuyến cáo cho phụ nữ có nguy cơ cao bị ung thư buồng trứng.

Bạn có nên được tầm soát ung thư buồng trứng?

Đánh giá nguy cơ về gen và tầm soát hàng năm được khuyến cáo nếu bạn có nguy cơ cao, tức là bạn từ hai họ hàng bậc 1 trở lên (mẹ, chị em gái hoặc con gái) bị ung thư buồng trứng. .

Hỏi ý kiến bác sỹ nếu có bất cứ triệu chứng nghi ngờ kéo dài nào, ví dụ:

  • Sưng vùng bụng
  • Đau bụng hoặc đau vùng tiểu khung
  • Táo bón
  • Triệu chứng đường tiết niệu
  • Sút cân không giải thích được

Ung thư cổ tử cung

Có thể được ngăn chặn nếu các thay đổi tế bào bất thường được phát hiện và điều trị sớm nhờ tầm soát thường xuyên.

Bạn có nguy cơ cao bị ung thư cổ tử cung nếu bạn:

  • Quan hệ tình dục quá sớm
  • Có nhiều bạn tình
  • Có tiền sử bị bệnh lây qua đường tình dục
  • Nhiễm một số dòng virus HPV nhất định có nguy cơ cao
  • Có hệ miễn dịch bị suy yếu (ví dụ nhiễm HIV)
  • Sử dụng thuốc tránh thai tổng hợp kéo dài
  • Hút thuốc lá lâu ngày

Tầm soát

Nó liên quan đến xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung. Phết tế bào cổ tử cung là một thủ thuật đơn giản mà bác sỹ sẽ lấy một vài mẩu nhỏ từ cổ tử cung để phát hiện thay đổi tế bào bất thường. Phát hiện sớm nhờ tầm soát sẽ tăng hiệu quả điều trị.

Bạn có nên được tầm soát ung thư cổ tử cung

  • Nếu bạn chưa bao giờ quan hệ tình dục, bạn không cần phải xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung. Nhưng nếu bạn bị ra khí hư âm đạo bất thường, bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ.
  • Nếu bạn từ 25 đến 69 tuổi và chưa bao giờ quan hệ tình dục, bạn nên xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung ba năm một lần. Bạn có thể dừng làm xét nghiệm này khi 69 tuổi nếu phết tế bào cổ tử cung làm khi 69 tuổi và các năm trước đó bình thường.
  • Nếu bạn có HIV dương tính, bạn nên làm xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung hàng năm.
  • Cho dù bạn đã tiêm vắc xin HPV, bạn nên làm phết tế bào cổ tử cung ba năm một lần.
Ung thư tuyến tiền liệt

Hiếm khi gặp ở đàn ông dưới 50 tuổi. Ung thư phát triển chậm thường gặp và có thể không gây ra triệu chứng hoặc làm giảm tuổi thọ.

Tầm soát

  • Thăm khám trực tràng là một thăm khám nhanh và có thể tin cậy, giúp khám tuyến tiền liệt với một ngón tay đi găng thông qua trực tràng.
  • Xét nghiệm máu có thể phát hiện kháng nguyên đặc hiệu cho tuyến tiền liệt (PSA), đây có thể là chỉ điểm sớm của ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, PSA tăng có thể do phì đại lành tính tuyến tiền liệt hoặc viên tuyến tiền liệt.
  • Sinh thiết tuyến tiền liệt nên được làm nếu thăm trực tràng và xét nghiệm PSA cho kết quả bất thường.

Bạn có nên được tầm soát ung thư tuyến tiền liệt?

Hãy tầm soát nếu bạn là đàn ông, trên 50 tuổi và có tiền sử gia đình bị ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán trước 60 tuổi. Hỏi ý kiến bác sỹ của bạn về lợi ích và nguy cơ của việc tầm soát. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất

Bình luận
Tin mới
  • 21/03/2026

    Trà thảo mộc và cơ chế sinh học giúp thư giãn tinh thần

    Trong đời sống hiện đại, các trạng thái căng thẳng tinh thần mức nhẹ như mệt mỏi, khó tập trung, áp lực công việc hay rối loạn giấc ngủ thoáng qua ngày càng phổ biến. Phần lớn các tình trạng này chưa đến mức bệnh lý, nhưng nếu kéo dài có thể ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng sống và hiệu suất lao động.

  • 21/03/2026

    7 thức uống giúp thanh lọc phổi tự nhiên

    Thời tiết lạnh kèm ô nhiễm không khí gây ảnh hưởng không nhỏ tới phổi và hệ hô hấp. Bên cạnh tập luyện và dinh dưỡng nâng cao chức năng phổi, hãy tham khảo 7 loại thức uống dưới đây giúp hỗ trợ phổi khỏe mạnh tự nhiên.

  • 21/03/2026

    Khi cảm lạnh chuyển thành viêm xoang

    Bạn bị nghẹt mũi, ho, và có thể cả đau họng. Có vẻ như đó là cảm lạnh thông thường. Nhưng sau vài ngày, các triệu chứng của bạn không thuyên giảm. Liệu cảm lạnh có thể biến thành viêm xoang không?

  • 20/03/2026

    Đản hoa – Thảo mộc thường bị bỏ quên

    Trong kho tàng y học cổ truyền Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, nhiều loài thảo mộc đã được sử dụng lâu đời như kim ngân hoa, cam thảo, cúc hoa… Tuy nhiên, bên cạnh các vị thuốc quen thuộc, vẫn tồn tại những thảo dược ít được chú ý, dù có giá trị sinh học đáng kể.

  • 20/03/2026

    Sương mù não do hóa trị

    Hóa trị có thể giúp bạn chống lại ung thư , nhưng tác dụng phụ gần như chắc chắn. Bạn thường có một tâm trí mơ hồ, được gọi là " sương mù não do hóa trị ", trong và sau khi điều trị. Có thể bạn gặp khó khăn khi nhớ tên hoặc không thể làm nhiều việc cùng lúc tốt như trước đây.

  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

Xem thêm