Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tầm soát ung thư - Phần 2

Ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở nhiều quốc gia. Nếu ung thư được phát hiện đủ sớm qua các chương trình tầm soát, người bệnh có thể được điều trị sớm và tránh được các biến chứng, sự đau đớn và cái chết.

Tầm soát ung thư  - Phần 2 

Ung thư tử cung

Phụ nữ mắc loại ung thư này thường có triệu chứng ở giai đoạn sớm, do đó họ nên báo những triệu chứng bất thường cho bác sỹ, ví dụ như ra máu âm đạo bất thường hoặc xuất hiện các đốm ở âm đạo.

Tầm soát

Không có xét nghiệm nào là tiêu chuẩn. Siêu âm qua âm đạo và sinh thiết bề mặt tử cung thường được làm để phát hiện ung thư tử cung.

Bạn có nên được tầm soát ung thư tử cung?

Sàng lọc hàng năm được khuyến cáo nếu bạn có nguy cơ, tức là nếu bạn có từ ba người họ hàng trở lên bị ung thư ruột, tử cung hoặc hệ tiết niệu.

Hỏi ý kiến bác sỹ nếu bạn có các triệu chứng nghi ngờ kéo dài, ví dụ ra máu âm đạo bất thường.

Ung thư buồng trứng

Là ung thư của buồng trứng ở phụ nữ. Ung thư buồng trứng sớm có thể không gây triệu chứng rõ ràng nào và có thể không được phát hiện.

Tầm soát

Khám khung chậu hàng năm và siêu âm qua âm đạo, kèm hoặc không kèm xét nghiệm dấu ấn của khối u trong máu (CA 125) được khuyến cáo cho phụ nữ có nguy cơ cao bị ung thư buồng trứng.

Bạn có nên được tầm soát ung thư buồng trứng?

Đánh giá nguy cơ về gen và tầm soát hàng năm được khuyến cáo nếu bạn có nguy cơ cao, tức là bạn từ hai họ hàng bậc 1 trở lên (mẹ, chị em gái hoặc con gái) bị ung thư buồng trứng. .

Hỏi ý kiến bác sỹ nếu có bất cứ triệu chứng nghi ngờ kéo dài nào, ví dụ:

  • Sưng vùng bụng
  • Đau bụng hoặc đau vùng tiểu khung
  • Táo bón
  • Triệu chứng đường tiết niệu
  • Sút cân không giải thích được

Ung thư cổ tử cung

Có thể được ngăn chặn nếu các thay đổi tế bào bất thường được phát hiện và điều trị sớm nhờ tầm soát thường xuyên.

Bạn có nguy cơ cao bị ung thư cổ tử cung nếu bạn:

  • Quan hệ tình dục quá sớm
  • Có nhiều bạn tình
  • Có tiền sử bị bệnh lây qua đường tình dục
  • Nhiễm một số dòng virus HPV nhất định có nguy cơ cao
  • Có hệ miễn dịch bị suy yếu (ví dụ nhiễm HIV)
  • Sử dụng thuốc tránh thai tổng hợp kéo dài
  • Hút thuốc lá lâu ngày

Tầm soát

Nó liên quan đến xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung. Phết tế bào cổ tử cung là một thủ thuật đơn giản mà bác sỹ sẽ lấy một vài mẩu nhỏ từ cổ tử cung để phát hiện thay đổi tế bào bất thường. Phát hiện sớm nhờ tầm soát sẽ tăng hiệu quả điều trị.

Bạn có nên được tầm soát ung thư cổ tử cung

  • Nếu bạn chưa bao giờ quan hệ tình dục, bạn không cần phải xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung. Nhưng nếu bạn bị ra khí hư âm đạo bất thường, bạn nên hỏi ý kiến bác sỹ.
  • Nếu bạn từ 25 đến 69 tuổi và chưa bao giờ quan hệ tình dục, bạn nên xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung ba năm một lần. Bạn có thể dừng làm xét nghiệm này khi 69 tuổi nếu phết tế bào cổ tử cung làm khi 69 tuổi và các năm trước đó bình thường.
  • Nếu bạn có HIV dương tính, bạn nên làm xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung hàng năm.
  • Cho dù bạn đã tiêm vắc xin HPV, bạn nên làm phết tế bào cổ tử cung ba năm một lần.
Ung thư tuyến tiền liệt

Hiếm khi gặp ở đàn ông dưới 50 tuổi. Ung thư phát triển chậm thường gặp và có thể không gây ra triệu chứng hoặc làm giảm tuổi thọ.

Tầm soát

  • Thăm khám trực tràng là một thăm khám nhanh và có thể tin cậy, giúp khám tuyến tiền liệt với một ngón tay đi găng thông qua trực tràng.
  • Xét nghiệm máu có thể phát hiện kháng nguyên đặc hiệu cho tuyến tiền liệt (PSA), đây có thể là chỉ điểm sớm của ung thư tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, PSA tăng có thể do phì đại lành tính tuyến tiền liệt hoặc viên tuyến tiền liệt.
  • Sinh thiết tuyến tiền liệt nên được làm nếu thăm trực tràng và xét nghiệm PSA cho kết quả bất thường.

Bạn có nên được tầm soát ung thư tuyến tiền liệt?

Hãy tầm soát nếu bạn là đàn ông, trên 50 tuổi và có tiền sử gia đình bị ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán trước 60 tuổi. Hỏi ý kiến bác sỹ của bạn về lợi ích và nguy cơ của việc tầm soát. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 10 loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất

Bình luận
Tin mới
  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

  • 30/03/2026

    11 loại thực phẩm có nhiều lợi ích cho huyết áp hơn củ dền

    Củ dền rất giàu nitrat, giúp làm giãn mạch máu và hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh nhưng có một số loại thực phẩm khác mang lại nhiều lợi ích không kém.

  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 28/03/2026

    Vì sao flavonoids quan trọng đối với cơ thể?

    Flavonoids là một nhóm hợp chất thực vật (phytonutrients) được tìm thấy rộng rãi trong trái cây, rau củ, trà và rượu vang đỏ. Chúng đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe.

  • 28/03/2026

    Gia vị: Nên bảo quản ở đâu và khi nào nên vứt bỏ?

    Các kệ siêu thị ngày nay tràn ngập đủ loại gia vị giúp món ăn của bạn thêm bắt mắt và đậm đà. Mỗi loại gia vị có thời gian và cách bảo quản khác nhau. Bạn nên nắm được những quy tắc đó nếu không muốn những lọ gia vị của mình bị lãng phí phải bỏ đi. Hướng dẫn dưới đây sẽ giúp bạn biết nên bảo quản những loại gia vị quen thuộc (và cả những loại bạn muốn thử) ở đâu, cũng như thời gian sử dụng an toàn của chúng.

Xem thêm