Tai biến sản khoa: Vỡ tử cung

Vỡ tử cung mặc dù hiếm gặp nhưng nó là biến chứng nghiêm trọng xảy ra khi sinh đường âm đạo. Nó gây ra vết rách ở tử cung của người mẹ và khiến thai nhi bị đẩy ra ngoài ổ bụng, dẫn đến chảy máu ồ ạt cho mẹ và thai nhi có thể tử vung.

Bệnh lí này xảy ra ở dưới 1% phụ nữ mang thai. Nó gặp hầu hết ở những phụ nữ có sẹo ở tử cung trước đó do mổ lấy thai hoặc các phẫu thuật khác ở tử cung. Nguy cơ vỡ tử cung tăng lên theo mỗi lần mổ đẻ. Đó là lí do mà các bác sĩ khuyến casco những phụ nữ đã từ mổ lấy thai nên tránh sinh đường âm đạo ở những lần mang thai sau.

Ngày nay, gần 1/3 những phụ nữ mang thai Mỹ lựa chọn chủ động hoặc phải sinh mổ. Đó cũng khiến tỉ lệ những phụ nữ có nguy cơ vỡ tử cung cao hơn.

Triệu chứng

Những triệu chứng liên quan đến vỡ tử cung bao gồm:

• Ra máu âm đạo quá nhiều
• Đau đột ngột giữa các cơn co tử cung
• Đau bụng bất thường
• Ngôi thai bị thụt lùi vào trong âm đạo
• Nhịp tim nhanh, hạ huyết áp và sốc ở mẹ
• Nhịp tim thai bất thường
• Chuyển dạ bị đình trệ

Nguyên nhân

Khi chuyển dạ, áp lực tăng lên khi thai di di chuyển xuống âm đạo, gây xé rách tử cung. Thông thường, vết rách sẽ nằm ở vị trí sẹo mổ tử cung trước đó. Khi vỡ tử cung, các thành phần trong tử cung – bao gồm cả thai nhi bị đẩy ra ngoài ổ bụng.

Các yếu tố nguy cơ

Vỡ tử cung là một biến chứng có thể đe dọa tính mạng cả mẹ và thai nhi.

Ở người mẹ, vỡ tử cung có thể gây ra mất máu nghiêm trọng. Tuy nhiên, chảy máu đe dọa tính mạng do vỡ tử cung hiếm khi xảy ra ở bệnh viện.

Vỡ tử cung thường đặt ra những vấn đề sức khỏe đáng quan tâm cho thai nhi. Một khi được chẩn đoán vỡ tử cung, các bác sĩ sẽ phải nhanh chóng lấy thai. Nếu thai nhi không được lấy ra trong vòng từ 10-40 phút, nó sẽ chết vì thiếu oxy.

Chẩn đoán

Vỡ tử cung xảy ra đột ngột và có thể khó chẩn đoán vì những triệu chứng của nó thường không có gì đặc biệt. Nếu các bác sĩ nghi ngờ vỡ tử cung, họ sẽ tìm những dấu hiệu suy thai, ví dụ như nhịp tim thai chậm. Các bác sĩ chỉ có thể đưa ra chẩn đoán chính thức khi phẫu thuật.

Điều trị

Nếu vỡ tử cung gây mất máu nghiêm trọng, bác sĩ có thể phải phẫu thuật cắt bỏ tử cung để cầm máu. Sau phẫu thuật này, người phụ nữ sẽ không còn khả năng mang thai. Những sản phụ bị mất quá nhiều máu sẽ cần được truyền máu.

Phẫu thuật cũng cần được thực hiện để lấy thai. Các bác sĩ sẽ sử dụng các liệu pháp để làm tăng khả năng sống sót cho thai nhi, ví dụ như thở oxy.

Tiên lượng

Khoảng 6% thai nhi tử vong nếu mẹ bị vỡ tử cung. Chỉ khoảng 1% sản phụ bị tử vong do biến chứng này. Vỡ tử cung càng được chẩn đoán và điều trị nhanh thì khả năng sống sót của mẹ và thai càng cao.

Phòng bệnh

Chỉ có một cắt để phòng vỡ tử cung là mổ lấy thai. Không thể phòng ngừa hoàn toàn khi sinh đường âm đạo.

Để phòng tránh vỡ tử cung không có nghĩa là bạn không nên đẻ đường âm đạo. Tuy nhiên, điều quan trọng là cần thảo luận những lựa chọn của bạn với bác sĩ để đưa ra quyết định tốt nhất cho cả mẹ và thai nhi. Cần thông báo cho bác sĩ các tiền sử bệnh lí cũng như bất kì lần mổ lấy thai hoặc phẫu thuật tử cung nào của bạn trước đó.