Virus HPV và ung thư cổ tử cung

HPV là gì? HPV có liên hệ gì với Ung thư cổ tử cung (UTCTC)?

HPV (HumanPapillomaVirus) là loài virus đặc biệt chỉ gây bệnh trên biểu mô da và màng nhầy ở người. Cho đến nay, hơn 100 tuýp HPV đã được xác định, trong đó có 30 - 40 tuýp thuộc vùng hậu môn - sinh dục. Tùy vào khả năng gây ung thư hay không mà người ta chia các tuýp HPV ra làm 2 nhóm: một là HPV nguy cơ thấp gây ra mụn cóc ở bàn tay - bàn chân, mồng gà ở vùng hậu môn - sinh dục, u nhú đường hô hấp hay tăng sản biểu mô khoang miệng (thường gặp là HPV 6, 11); hai là HPV nguy cơ cao hiện có khoảng 15 tuýp gây ra ung thư đặc biệt HPV 16, 18 gây UTCTC.

Cho đến nay, các nhà khoa học đã xác nhận HPV là nguyên nhân hàng đầu của UTCTC (99,7% các trường hợp UTCTC đều có sự hiện diện của nhóm HPV nguy cơ cao)

HPV lây truyền qua đường nào?

HPV chủ yếu lây truyền qua đường tình dục. Nhiễm HPV là một trong những bệnh lý lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhất và dễ dàng nhất. Nguy cơ nhiễm HPV cao nhất khi có tiếp xúc tình dục sớm.

Vị trí HPV xâm nhập và khu trú đầu tiên là vùng thượng bì, chủ yếu ở lớp biểu mô da và niêm mạc nhất là những vùng niêm mạc ẩm ướt, nhầy. Tỷ lệ lây truyền HPV giữa nam và nữ qua giao hợp thay đổi từ 5% - 100%, trung bình khoảng 40%. Tuy nhiên, HPV rất đề kháng với nhiệt và khi bị làm khô. Do đó, HPV còn có những đường lây truyền không qua tình dục như qua các đồ vật: dụng cụ cắt móng tay - móng chân, kềm bấm sinh thiết, đồ lót… Vì vậy, bao cao su không bảo vệ 100% vì còn tiếp xúc da ở vùng âm hộ, hậu môn. Đặc biệt HPV có thể lây truyền dọc từ mẹ sang con trong lúc sanh gây ra đa bướu gai đường hô hấp.

Đối tượng nào có nguy cơ nhiễm HPV?

Theo số liệu thống kê của trung tâm kiểm soát bệnh tật Mỹ (CDC), ít nhất 50% dân số có hoạt động tình dục sẽ có nguy cơ bị nhiễm HPV nguy cơ cao vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Trong 10 năm đầu tiên sau giao hợp, tần suất lưu hành bệnh gần 25% và nguy cơ nhiễm HPV trong suốt cuộc đời có thể lên tới 80%.

HPV chủ yếu lây truyền qua đường tình dục, vì vậy các đối tượng có quan hệ tình dục không an toàn dễ có nguy cơ nhiễm HPV, đặc biệt các đối tượng tiêm chích ma túy có nguy cơ bị nhiễm HPV rất cao.

HPV có ở nam giới không?

HPV chủ yếu lây qua đường tình dục qua các vết trầy xước hoặc vết loét vi thể trên biểu mô, vì vậy nam giới cũng có nguy cơ bị nhiễm HPV tương tự như nữ giới. Cũng như ở nữ, nam giới nhiễm các tuýp HPV nguy cơ thấp sẽ bị mụn cóc ở bàn tay - bàn chân…, hoặc mồng gà dương vật, hâu môn… Nhiễm HPV nguy cơ cao sẽ có nguy cơ bị ung thư dương vật, ung thư hậu môn, ung thư hầu họng-thanh quản…

Các triệu chứng và dấu hiệu khi nhiễm HPV?

Nhiễm HPV nguy cơ thấp gây ra các tổn thương mụn cóc ở bàn tay - bàn chân…, mồng gà vùng hậu môn - sinh dục (hơn 75% bạn tình bị mồng gà khi tiếp xúc). Mồng gà có thể gây ngứa, bỏng rát, chảy máu, đau.

Nhiễm HPV nguy cơ cao thường không có biểu hiện lâm sàng rõ ràng, chỉ phát hiện được nhờ vào xét nghiệm tìm HPV.