Phương pháp điều trị kháng thể đơn dòng cho bệnh nhân mắc Covid-19

Kháng thể đơn dòng là một protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có chức năng giống như các kháng thể do hệ thống miễn dịch tạo ra để phản ứng với tình trạng nhiễm trùng. Khi các ca nhiễm COVID-19 tiếp tục gia tăng trên khắp thế giới, nhu cầu về phương pháp điều trị bằng kháng thể đơn dòng đang tăng đột biến, đặc biệt là ở các khu vực có tỷ lệ tiêm chủng thấp.

Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), phương pháp điều trị thử nghiệm này sử dụng các protein được tạo ra trong phòng thí nghiệm bắt chước khả năng của hệ miễn dịch để chống lại các kháng nguyên có hại như virus SARS-CoV-2. Nó đặc biệt hữu ích cho những người có hệ thống miễn dịch suy yếu, những người có thể không tạo ra phản ứng mạnh mẽ với vaccine COVID-19 và những người khác có nguy cơ mắc bệnh nặng. Mặc dù các kháng thể đơn dòng có thể bắt đầu loại bỏ coronavirus trong vòng vài giờ sau khi được truyền qua đường tĩnh mạch vào cơ thể, nhưng phương pháp điều trị này có thể không hiệu quả đối với tất cả mọi người. Đó là lý do tại sao các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên tiêm phòng đầy đủ COVID-19, để ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng và nhập viện do căn bệnh này.

Các kháng thể đơn dòng hoạt động như thế nào?

Kháng thể đơn dòng là một protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có chức năng giống như các kháng thể do hệ thống miễn dịch tạo ra để phản ứng với nhiễm trùng. Bằng cách liên kết với một phân tử cụ thể trên virus hoặc vi khuẩn - được gọi là kháng nguyên - kháng thể đơn dòng có thể tăng cường hoặc phục hồi phản ứng miễn dịch chống lại các mầm bệnh này. Điều trị bằng kháng thể đơn dòng đã được sử dụng và thử nghiệm. Các nhà khoa học cũng đang phát triển các kháng thể đơn dòng nhắm vào các tế bào ung thư. Các nhà khoa học đôi khi phát triển các kháng thể đơn dòng bằng cách cô lập một số tế bào miễn dịch nhất định - được gọi là tế bào B - từ một người đã khỏi bệnh thành công. 

Các nhà khoa học sử dụng các tế bào B được phân lập để tái tạo các kháng thể đơn dòng trong phòng thí nghiệm. Nhờ phương pháp này mà kháng thể đơn dòng có thể được sản xuất hàng loạt và cung cấp cho mọi người thông qua đường tiêm tĩnh mạch. Một kháng thể đơn dòng nhắm vào một kháng nguyên cụ thể trên virus hoặc vi khuẩn. Vì vậy, phương pháp điều trị này khác với huyết tương dưỡng bệnh, chứa nhiều kháng thể nhắm vào các kháng nguyên khác nhau. Hầu hết các kháng thể đơn dòng đang được phát triển để điều trị COVID-19 nhắm vào protein đột biến, mà coronavirus (SARS-CoV-2) sử dụng để xâm nhập vào tế bào chủ. Bằng cách liên kết với protein đột biến, một kháng thể đơn dòng có thể giúp ngăn chặn virus lây nhiễm vào tế bào người. Nghiên cứu cho thấy một số kháng thể đơn dòng nhất định có thể làm giảm nguy cơ nhập viện và tử vong ở những người mắc bệnh COVID-19 không triệu chứng hoặc nhẹ. Các nhà khoa học cũng đang xem xét liệu phương pháp điều trị này có thể làm giảm nguy cơ người mắc bệnh COVID-19 truyền virus cho những người khác trong gia đình họ hay không.

Ai có thể được điều trị bằng kháng thể đơn dòng?

FDA đã phê duyệt khẩn cấp Actemra (tocilizumab) để điều trị COVID-19 ở người lớn và trẻ em từ 2 tuổi trở lên nhập viện. Kháng thể đơn dòng này làm giảm chứng viêm xảy ra trong COVID-19. Tất cả các kháng thể đơn dòng này đều nhận được sự chấp thuận khẩn cấp để điều trị COVID-19 từ nhẹ đến trung bình ở những người từ 12 tuổi trở lên có kết quả xét nghiệm dương tính với coronavirus và có nguy cơ cao bị COVID-19 nặng, bao gồm những người có hệ thống miễn dịch suy yếu, người lớn tuổi, người mang thai và những người bị béo phì, tiểu đường hoặc các bệnh mãn tính khác.

Trong khi các kháng thể đơn dòng có thể làm giảm nguy cơ bệnh nặng ở những người này, thì việc tiêm phòng đầy đủ cũng rất quan trọng. Điều trị bằng kháng thể đơn dòng thường được thực hiện trong vòng 10 ngày sau khi xét nghiệm COVID-19 dương tính.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ai được dùng thuốc Remdesivir điều trị COVID-19 ?